Kennistoets 1.1 - Verpleegkundige zorgverlening samenvatting

Verpleegkundige zorgverlening
Samenvatting
Hoofdstuk: vitale functies en lichaamstherapie
1. Ademhaling bewaken
1.1 Frequentie en diepte
Ademhaling 4 kwaliteiten
1. Frequentie
2. Diepte
3. Regelmaat
4. Patroon

Langzame ademhaling zonder benauwdheid geen betekenis. Snel wel:
 Opwinding
 Hogere temperatuur
 Diep ademhalen pijnlijk

Normale ademfrequentie:
 Volwassenen: 9-14 /min
 Tieners: 12-20 / min
 Kinderen t/m 12: 20-30 / min
 Zuigelingen 20-50 / min

Uitademing (expiratie) duurt langer dan inademing (inspiratie). Ademhalingscentrum ligt in hersenstam.

Terminologie voor ademhalingspatronen:
 Apneu
o Afwezigheid ademhaling
 Dyspneu
o Benauwdheid
 Hyperventilatie
o Over ademhaling
 Kussmaul ademhaling
o Zeer diepe, ononderbroken en regelmatige ademhaling
 Cheyne-stokes ademhaling
o Diepte ademhaling neemt toe, neemt af en stopt even.
 Zuchtende ademhaling
o Regelmatige ademhaling met af en toe een zucht
 Gasping
o Diepe ademhaling waarbij hulpademhalingsspieren worden aangespannen
 Atactische ademhaling
o Volledig onregelmatige ademhaling wat betreft diepte en frequentie
1.2 Geluid, geur en huidskleur
 Geluid
o Normale omstandigheden zacht geruis.
o Bij vernauwing gepiep en gefluit  stridor.
 Hoog in luchtwegen: geluid tijdens inademing (inspiratoire stridor
 Laag in luchtwegen: geluid tijdens uitademing (expiratoire stridor)
o Hoesten: krachtig uitademen bij plotseling geopende stemspleet.
o Hik: plotselinge samentrekking middenrif waarbij stemspleet zich plotseling sluit
 Geur
o Normaal is uitgeademde lucht geurloos
o Ruiken bij: slechte gebit, infecties bovenste luchtwegen, vergiftiging en
stofwisselingsstoornissen
o Slechte adem heet: foetor ex ore.

,  Huidskleur
o Bepaald door doorbloeding huid en hoeveelheid pigment in huid.
o Kleur bloed bepaald door hoeveelheid zuurstof in bloed. Veel: helderrood; weinig:
donkerrood/blauwachtig.
o Blauwe verkleuring huid = cyanose.

Soorten cyanose
 Perifere
o Zuurstof uit bloed gehaald omdat bloed traag door weefsels stroomt
o Vingers, tenen en neuspunt
 Centrale
o Zuurstofarm bloed wordt door hart in aorta gepompt
o Lippen, tong, nagelbed en oren

Bij veel pigment te zien aan nagels en lippen (plekken waar weinig pigment zit)

1.3 Ademhalingswaarden bepalen
Opnemen ademhalingsfrequentie volgende hulpmiddelen gebruiken:
 Polsteller
 Secondewijzer horloge/klok
 Stopwatch

Tel ademhaling in combinatie met pols. Tellen ademhaling houd je pols vast op borst zorgvrager, zodat je
beweging in- en uitademing voelt. Bij ontspannen eerst pols tellen. Voldoende ontspannen frequentie tellen
inademing (30 sec tellen & X 2)

2. Circulatie bewaken
Bloedsomloop zorgt ervoor dat weefsels van zuurstof en voedingsstoffen worden voorzien en afvalstoffen en
koolzuur afgevoerd worden. Gebeurt dit niet  ernstige stoornissen ontstaan.

2.1 Kwaliteiten van de polsslag
4 kwaliteiten polsslag
1. Frequentie
2. Regelmaat
3. Gelijkheid
4. Kracht

Hart pompt aantal malen per minuut (frequentie) een hoeveelheid bloed in aorta.
 Rustig/zitten: 60 – 100 / min. Vrouwen iets hoger dan mannen
 Ouderen: ±60 / min
 Pasgeborene: 120/min. Vanaf 3 jr 100/min.

- Tachycardie: >100 / min
- Bradycardie: <50 /min

Zuurstofbehoefte geeft snellere pols. Emoties en stress invloed. Trage pols bij slapen, goed getrainde sporter en
flauwvallen.

 Regulaire pols: regelmatige slagen
 Irregulaire pols: onregelmatige slagen.

Pols varieert met ademhaling. Soms hart extra slag.

 Inequale pols: vulling pols verschillend
 Equale pols: vulling pols gelijk