MONDELINGE VAARDIGEHEDEN BEVORDEREN
INLEIDING
o Luisteren en spreken = mondelinge vaardigheden
o basis voor de taalontwikkeling
§ aangezien ze eerst leren spreken en luisteren
§ daarna schriftelijke ontwikkeling, inzicht in taalsysteem
§ cruciaal voor andere vakken
o in dit hoofdstuk
o wat? Eindtermen en ontwikkelingsdoelstellingen
§ 3 accenten: 1) communicatief handelen (doel) buiten en binnen school 2) hoe
correct moet het zijn 3) taalattitudes ( luisterbereidheid en spreekdurf)
o Hoe? Betekenisvolle taken + taalaanbod/taalproductie/feedback
§ Functioneel, uitdagend, motiverend, relevant
o Hoe evalueren?
DOELEN VOOR LUISTEREN EN SPREKEN
o De eindtermen voor spreken en luisteren bij kleuter, lager en secundair zijn vrijwel hetzelfde (dezelfde
accenten) , enkel de moeilijkheidsgraad verhoogt.
EERSTE ACCENT = COMMUNICATIEF HANDELEN
o Doel: vaardig leren functioneren in communicatieve contexten
o Wat ze doen met taal is belangrijker dan wat ze weten van taal
o Eindtermen voor zowel binnen als buiten de school te oefenen
o Binnen: instructie lkr begrijpen
o Buiten: tv- uitzending beluisteren
TWEEDE ACCENT = HOE CORRECT MOET HET ZIJN
o Lkr moet ernaar streven dat de lln zoveel mogelijk het gepaste register gebruiken
à vaak AN ( veel regio’s en situaties bruikbaar en verstaanbaar)
o AN als “tweede taal”, aangezien lln thuis vaak dialect of tussentaal spreken of soms andere taal
o Leerplannen beklemtonen: bevorderen AN moet positief zijn en dus dialect en tussentaal niet
afkraken en streng verbeteren
o Lkr moet communicatiesituatie inschatten voor geschikt register ( wnr lln emotioneel vaak
informeel/tussentaal)
o Lln moeten wel verschil kennen tussen dialect/standaardtaal
DERDE ACCENT = TAALATTITUDES
o Doel: luisterbereidheid en spreekdurf ontwikkelen + plezier beleven aan communiceren
à school moet zelfvertrouwen van lln verhogen
o Belangrijk: positieve indruk en respect
o Spreekonderwijs à vakoverschrijdende eindtermen vb. sociale vaardigheden en interculturele
competenties
, HOE SPREEK- EN LUISTERVAARDIGHEDEN BEVORDEREN
o 3 belangrijkste zaken
o Rijk, interessant, begrijpend taalaanbod
o Veel kansen op productie
o Feedback op productie en begrip
à zet taalleerder aan tot handelen (begrijpen en produceren) in communicatieve situaties + reflectie over wat
dat handelen efficiënt en succesvol maakt
TAALAANBOD DOOR LKR
o = motor van taalverwerving
o Rijk à zowel kwantiteit als kwaliteit
o Snelheid van taalverwerving hangt af van de hoeveelheid taalaanbod
o Maar moet veel van het goede zijn, anders ook niet goed
Rijk aanbod moet … zijn:
o Interessant
o Leefwereld en interesses
o Gevolg: meer aandacht + meer moeite om de betekenis te begrijpen
o Responsief opstellen = inspelen op onderwerpen dat lln aanbrengen
o Vb. pg 13 cursus
o Toegankelijk
o Tot betekenis van het taalaanbod à makkelijker opslaan in geheugen
o Rondom elk woord/uitdrukking wordt in het brein allerlei info opgeslagen
o Info over de klonk (fonologie) verbonden met info rond concepten waarnaar het woord
verwijst (semantiek), woord gedraagt in een zin (syntaxis), connotaties/communicatieve
contexten (pragmatiek)
o Wnr hiertussen sterke verdieping à taal “diep” verworven
o Verbinding vorm (klank) en betekenis à essentiëel ( taalleerders zoeken heel intensief naar
deze verbinding)
o Concrete voorwerpen en fysieke acties kunnen dit taalaanbod versterken en versnellen
o Nieuw
o Grenzen verleggen
o Vb. in boek nieuwe woorden, maar moeten wel toegang tot betekenis krijgen
à nieuwe woorden, toegang krijgen tot boek en betekenis , wnr lln het interessant vinden
meer mentale moeite ( 3 vloeien in 1)
TAALPRODUCTIE DOOR LLN
o Nood aan veel kansen om zelf taal te produceren
o Taal produceren vereist meer mentale operaties dan alleen taal begrijpen
o Taal begrijpen: slechts wnr je het taalaanbod linkt met concepten en vormen in je brein
o 3 stappen tot taalproductie
o Conceptualiseren: ideeën bij elkaar schrapen, eigen mening vormen, argument bedenken,
stuk verhaal verzinnen
o Formuleren: die ideeën in taal gieten (verwoorden en zinnen bij bedenken)
INLEIDING
o Luisteren en spreken = mondelinge vaardigheden
o basis voor de taalontwikkeling
§ aangezien ze eerst leren spreken en luisteren
§ daarna schriftelijke ontwikkeling, inzicht in taalsysteem
§ cruciaal voor andere vakken
o in dit hoofdstuk
o wat? Eindtermen en ontwikkelingsdoelstellingen
§ 3 accenten: 1) communicatief handelen (doel) buiten en binnen school 2) hoe
correct moet het zijn 3) taalattitudes ( luisterbereidheid en spreekdurf)
o Hoe? Betekenisvolle taken + taalaanbod/taalproductie/feedback
§ Functioneel, uitdagend, motiverend, relevant
o Hoe evalueren?
DOELEN VOOR LUISTEREN EN SPREKEN
o De eindtermen voor spreken en luisteren bij kleuter, lager en secundair zijn vrijwel hetzelfde (dezelfde
accenten) , enkel de moeilijkheidsgraad verhoogt.
EERSTE ACCENT = COMMUNICATIEF HANDELEN
o Doel: vaardig leren functioneren in communicatieve contexten
o Wat ze doen met taal is belangrijker dan wat ze weten van taal
o Eindtermen voor zowel binnen als buiten de school te oefenen
o Binnen: instructie lkr begrijpen
o Buiten: tv- uitzending beluisteren
TWEEDE ACCENT = HOE CORRECT MOET HET ZIJN
o Lkr moet ernaar streven dat de lln zoveel mogelijk het gepaste register gebruiken
à vaak AN ( veel regio’s en situaties bruikbaar en verstaanbaar)
o AN als “tweede taal”, aangezien lln thuis vaak dialect of tussentaal spreken of soms andere taal
o Leerplannen beklemtonen: bevorderen AN moet positief zijn en dus dialect en tussentaal niet
afkraken en streng verbeteren
o Lkr moet communicatiesituatie inschatten voor geschikt register ( wnr lln emotioneel vaak
informeel/tussentaal)
o Lln moeten wel verschil kennen tussen dialect/standaardtaal
DERDE ACCENT = TAALATTITUDES
o Doel: luisterbereidheid en spreekdurf ontwikkelen + plezier beleven aan communiceren
à school moet zelfvertrouwen van lln verhogen
o Belangrijk: positieve indruk en respect
o Spreekonderwijs à vakoverschrijdende eindtermen vb. sociale vaardigheden en interculturele
competenties
, HOE SPREEK- EN LUISTERVAARDIGHEDEN BEVORDEREN
o 3 belangrijkste zaken
o Rijk, interessant, begrijpend taalaanbod
o Veel kansen op productie
o Feedback op productie en begrip
à zet taalleerder aan tot handelen (begrijpen en produceren) in communicatieve situaties + reflectie over wat
dat handelen efficiënt en succesvol maakt
TAALAANBOD DOOR LKR
o = motor van taalverwerving
o Rijk à zowel kwantiteit als kwaliteit
o Snelheid van taalverwerving hangt af van de hoeveelheid taalaanbod
o Maar moet veel van het goede zijn, anders ook niet goed
Rijk aanbod moet … zijn:
o Interessant
o Leefwereld en interesses
o Gevolg: meer aandacht + meer moeite om de betekenis te begrijpen
o Responsief opstellen = inspelen op onderwerpen dat lln aanbrengen
o Vb. pg 13 cursus
o Toegankelijk
o Tot betekenis van het taalaanbod à makkelijker opslaan in geheugen
o Rondom elk woord/uitdrukking wordt in het brein allerlei info opgeslagen
o Info over de klonk (fonologie) verbonden met info rond concepten waarnaar het woord
verwijst (semantiek), woord gedraagt in een zin (syntaxis), connotaties/communicatieve
contexten (pragmatiek)
o Wnr hiertussen sterke verdieping à taal “diep” verworven
o Verbinding vorm (klank) en betekenis à essentiëel ( taalleerders zoeken heel intensief naar
deze verbinding)
o Concrete voorwerpen en fysieke acties kunnen dit taalaanbod versterken en versnellen
o Nieuw
o Grenzen verleggen
o Vb. in boek nieuwe woorden, maar moeten wel toegang tot betekenis krijgen
à nieuwe woorden, toegang krijgen tot boek en betekenis , wnr lln het interessant vinden
meer mentale moeite ( 3 vloeien in 1)
TAALPRODUCTIE DOOR LLN
o Nood aan veel kansen om zelf taal te produceren
o Taal produceren vereist meer mentale operaties dan alleen taal begrijpen
o Taal begrijpen: slechts wnr je het taalaanbod linkt met concepten en vormen in je brein
o 3 stappen tot taalproductie
o Conceptualiseren: ideeën bij elkaar schrapen, eigen mening vormen, argument bedenken,
stuk verhaal verzinnen
o Formuleren: die ideeën in taal gieten (verwoorden en zinnen bij bedenken)
