Algemene farmacologie, toxicologie en teratologie
AFTT1: Wettelijk kader … 2
AFTT1: Endocriene stelsel … 18
AFTT1: Vitaminen en mineralen … 32
AFTT1: Teratologie … 36
AFTT1: Geneesmiddelen … 41
AFTT1: Materialen en algemene info inspuitingen … 47
AFTT1: IM inspuiting … 51
AFTT1: SC inspuiting … 56
AFTT1: De huidlaag … 59
1
,Algemene farmacologie, toxicologie en teratologie: Wettelijk kader
De term ‘vrouw’ in het woord definieert het geslacht van de beoogde doelgroep, niet
het geslacht van de beroepsbeoefenaar.
● Vroed = bekwame
Geschiedenis
● De vroedvrouw kreeg een gestructureerde vakopleiding in de 15e eeuw.
Dankzij dit onderwijs ontstond in de late 16de en 17de eeuw een korps
hooggekwalificeerde en zelfbewuste vroedvrouwen.
● 17e eeuw → gouden eeuw van de vroedvrouw
● Sinds 1995 directe toegang mogelijk tot opleiding vroedvrouw
● Bachelor – Master – Doctoraat
First choice health professional for childbearing women:
● Behoeder van de fysiologie
● Werkt kosteneffectief door optimaliseren van normale processen rond
geboorte en het tot een minimum herleiden van medische interventies
- Kosteneffectief: onnodige medische interventies vermijden, ene
interventie zorgt voor een andere interventie
● Bevoegd en bekwaam om intensieve en/of risicovolle zorgen voor zowel
vrouw, moeder als pasgeborene toe te dienen in samenwerking met arts
Internationaal uitgangspunt vroedvrouw:
● Verantwoordelijk beroepsbeoefenaar
● In samenwerking met vrouwen
● De nodige ondersteuning, zorg en advies
● Tijdens de ZS, de arbeid en het postpartum
● Bevallingen op eigen verantwoordelijkheid uitvoeren
● Zorg bieden aan de pasgeborene en het kind
● Preventieve maatregelen, bijdragen tot normale geboorte, opsporen van
complicaties bij moeder en kind, het verstrekken van medische zorg of andere
passende bijstand en het uitvoeren van noodmaatregelen
- Bv: Informatie tijdens de zwangerschap, voedingsadviezen,
borstvoeding…
● Niet alleen voor de vrouwen, maar ook binnen het gezin en de gemeenschap.
● Prenatale opvoeding en voorbereiding op het ouderschap, de gezondheid van
vrouwen, seksuele of reproductieve gezondheid en zorg voor het kind
● Elke setting, waaronder thuis, de gemeenschap, ziekenhuizen, instellingen of
gezondheidsdiensten (fertiliteitskliniek, Kind & gezin…)
Visie op het beroep van vroedvrouw
● Begeleiding van en zorg voor moeder, kind en gezin
● Belangrijke functie binnen domein van reproductieve GZZ
● Preconceptieperiode: periode voordat de vrouw zwanger is
- Counseling gezinsplanning
2
, - Advies AC, gezonde levensstijl, aanstaand ouderschap,
vruchtbaarheidsproblemen
- (wij mogen als vroedvrouw anticonceptie voorschrijven)
- Deskundige begeleiding
- (actief luisteren, ethische benadering waarborgen)
● Perinatale periode:
- Autonoom
- (zelfstandig werken en onafhankelijk van een arts)
- Holistische visie
- (aandacht voor het geheel van alle processen
sociaal/fysisch/psychisch → naar het geheel van de vrouw kijken)
- Respect voor natuurlijke fysiologische processen
- Respect ongeacht afkomst, sociale klasse, cultuur
● Pathologie:
- Risicoselectie- en detectie
- (Belangrijk!!! We moeten voldoende kennis hebben om op te
merken of er problemen zijn. Bv. baarmoeder van de vrouw:
genoeg ingedaald, babybadje: juiste temperatuur, gewicht…)
- Doorverwijzen en samenwerken in geval van pathologie
- (huisarts, gynaecoloog, psycholoog, seksuoloog, lactatiekundige,
pediater, osteopaat, apotheker…)
● Postnatale periode:
- Moeder-kindbinding
- Huid-op-huidcontact, ongestoord samenzijn
- Vader betrekken
- Borstvoeding promoten, kunstvoeding begeleiden
Beroeps- en competentieprofiel van de vroedvrouw EXAMEN
● Opgesteld door FRVV = Federale Raad voor de Vroedvrouwen
- = adviesorgaan van de Minister van Volksgezondheid betreffende het
beroep van de vroedvrouw
- Geeft advies over de uitoefening van het beroep, de vereiste
kwalificaties en alle problemen waarmee vroedvrouwen te maken
krijgen die tot de federale bevoegdheid behoren
- Beroepsprofiel: wat mag en niet mag
“Profiel is gebaseerd op nationale en internationale literatuur en op de Belgische
wetgeving en de recent vernieuwde Europese Richtlijnen”
Belgische wetgeving
● Het Koninklijk besluit nr. 78 (1967) betreffende de uitoefening van de
gezondheidszorgberoepen vormt de wettelijke basis voor de uitoefening van
het beroep van vroedvrouw in België
● KB 1991 betreffende de uitoefening van het beroep van de vroedvrouw
(aanvulling op 78)
3
, - verduidelijkt de handelingen die vroedvrouwen al dan niet mogen
stellen en stelt dat per 5 jaar 75u permanente vorming moet gevolgd
worden om de titel te behouden
● 1999 Oprichting Nationale Raad voor de vroedvrouwen
● 2015 Naamswijziging à Federale Raad voor de vroedvrouwen
- Gecoördineerde wet van 10 mei 2015 betreffende de uitoefening van
de gezondheidsberoepen
● Wetswijziging 2006
- De vrvr wordt beschouwd als een beoefenaar van een autonoom
gezondheidszorgberoep binnen het domein van de geneeskunde.
(autonomie!!!)
- Vrvr is gemachtigd om bepaalde medische handelingen autonoom uit
te voeren en om bepaalde medische handelingen in samenwerking
met de arts uit te voeren
● KB van 15 december 2013 à kwalificatiecriteria waaraan vroedvrouwen
moeten voldoen om bepaalde geneesmiddelen voor te schrijven
● KB van 31 januari 2018 à lijst van geneesmiddelen die vrvr’en mogen
voorschrijven
* Je moet weten of de wetten recent zijn opgesteld/aangevuld of van 40 jaar
geleden. → examen
Beroepstitel vroedvrouw voor 1 oktober 2014
● Bijkomende opleiding van min 30 effectieve uren (3ECTS) over
gespecialiseerde toegepaste farmacologie in verband met de specifieke
beroepsuitoefening van vrvr en de lijst van de geneesmiddelen waarvoor de
vrvr het recht hebben deze voor te schrijven
Voorbeelden van wetsaanpassingen:
● Voorschrijven van geneesmiddelen door vrvr’en
● Verplicht volgen van permanente opleiding (75u/5 jaar)
- Per 5 jaar, 75 uur bijscholing → om up-to-date te blijven
● Uitvoeren van echografieën
● Uitvoeren bekkenbodemreëducatie
● Preconceptionele zorg en gezinsplanning
● Belgisch Beroepsprofiel van de vroedvrouw
Doel beroeps- en competentieprofiel: (belangrijk, geeft een beeld wat wel en niet
mag)
● Uitoefening beroep Belgische vroedvrouw definiëren
● Beschrijven van bevoegdheden en competenties
● Beeld geven van de uitbreiding van de competenties
● Overzicht geven van de inzetbaarheid van de vrvr in het werkveld (setting van
de vroedvrouw)
● Intra- en multidisciplinaire samenwerking met andere beroepsgroepen
beschrijven
● Vrvr aanzetten tot kritische zelfevaluatie over haar beroepsinvulling
● Nastreven van een uniforme opleiding en beroepsuitoefening
4
AFTT1: Wettelijk kader … 2
AFTT1: Endocriene stelsel … 18
AFTT1: Vitaminen en mineralen … 32
AFTT1: Teratologie … 36
AFTT1: Geneesmiddelen … 41
AFTT1: Materialen en algemene info inspuitingen … 47
AFTT1: IM inspuiting … 51
AFTT1: SC inspuiting … 56
AFTT1: De huidlaag … 59
1
,Algemene farmacologie, toxicologie en teratologie: Wettelijk kader
De term ‘vrouw’ in het woord definieert het geslacht van de beoogde doelgroep, niet
het geslacht van de beroepsbeoefenaar.
● Vroed = bekwame
Geschiedenis
● De vroedvrouw kreeg een gestructureerde vakopleiding in de 15e eeuw.
Dankzij dit onderwijs ontstond in de late 16de en 17de eeuw een korps
hooggekwalificeerde en zelfbewuste vroedvrouwen.
● 17e eeuw → gouden eeuw van de vroedvrouw
● Sinds 1995 directe toegang mogelijk tot opleiding vroedvrouw
● Bachelor – Master – Doctoraat
First choice health professional for childbearing women:
● Behoeder van de fysiologie
● Werkt kosteneffectief door optimaliseren van normale processen rond
geboorte en het tot een minimum herleiden van medische interventies
- Kosteneffectief: onnodige medische interventies vermijden, ene
interventie zorgt voor een andere interventie
● Bevoegd en bekwaam om intensieve en/of risicovolle zorgen voor zowel
vrouw, moeder als pasgeborene toe te dienen in samenwerking met arts
Internationaal uitgangspunt vroedvrouw:
● Verantwoordelijk beroepsbeoefenaar
● In samenwerking met vrouwen
● De nodige ondersteuning, zorg en advies
● Tijdens de ZS, de arbeid en het postpartum
● Bevallingen op eigen verantwoordelijkheid uitvoeren
● Zorg bieden aan de pasgeborene en het kind
● Preventieve maatregelen, bijdragen tot normale geboorte, opsporen van
complicaties bij moeder en kind, het verstrekken van medische zorg of andere
passende bijstand en het uitvoeren van noodmaatregelen
- Bv: Informatie tijdens de zwangerschap, voedingsadviezen,
borstvoeding…
● Niet alleen voor de vrouwen, maar ook binnen het gezin en de gemeenschap.
● Prenatale opvoeding en voorbereiding op het ouderschap, de gezondheid van
vrouwen, seksuele of reproductieve gezondheid en zorg voor het kind
● Elke setting, waaronder thuis, de gemeenschap, ziekenhuizen, instellingen of
gezondheidsdiensten (fertiliteitskliniek, Kind & gezin…)
Visie op het beroep van vroedvrouw
● Begeleiding van en zorg voor moeder, kind en gezin
● Belangrijke functie binnen domein van reproductieve GZZ
● Preconceptieperiode: periode voordat de vrouw zwanger is
- Counseling gezinsplanning
2
, - Advies AC, gezonde levensstijl, aanstaand ouderschap,
vruchtbaarheidsproblemen
- (wij mogen als vroedvrouw anticonceptie voorschrijven)
- Deskundige begeleiding
- (actief luisteren, ethische benadering waarborgen)
● Perinatale periode:
- Autonoom
- (zelfstandig werken en onafhankelijk van een arts)
- Holistische visie
- (aandacht voor het geheel van alle processen
sociaal/fysisch/psychisch → naar het geheel van de vrouw kijken)
- Respect voor natuurlijke fysiologische processen
- Respect ongeacht afkomst, sociale klasse, cultuur
● Pathologie:
- Risicoselectie- en detectie
- (Belangrijk!!! We moeten voldoende kennis hebben om op te
merken of er problemen zijn. Bv. baarmoeder van de vrouw:
genoeg ingedaald, babybadje: juiste temperatuur, gewicht…)
- Doorverwijzen en samenwerken in geval van pathologie
- (huisarts, gynaecoloog, psycholoog, seksuoloog, lactatiekundige,
pediater, osteopaat, apotheker…)
● Postnatale periode:
- Moeder-kindbinding
- Huid-op-huidcontact, ongestoord samenzijn
- Vader betrekken
- Borstvoeding promoten, kunstvoeding begeleiden
Beroeps- en competentieprofiel van de vroedvrouw EXAMEN
● Opgesteld door FRVV = Federale Raad voor de Vroedvrouwen
- = adviesorgaan van de Minister van Volksgezondheid betreffende het
beroep van de vroedvrouw
- Geeft advies over de uitoefening van het beroep, de vereiste
kwalificaties en alle problemen waarmee vroedvrouwen te maken
krijgen die tot de federale bevoegdheid behoren
- Beroepsprofiel: wat mag en niet mag
“Profiel is gebaseerd op nationale en internationale literatuur en op de Belgische
wetgeving en de recent vernieuwde Europese Richtlijnen”
Belgische wetgeving
● Het Koninklijk besluit nr. 78 (1967) betreffende de uitoefening van de
gezondheidszorgberoepen vormt de wettelijke basis voor de uitoefening van
het beroep van vroedvrouw in België
● KB 1991 betreffende de uitoefening van het beroep van de vroedvrouw
(aanvulling op 78)
3
, - verduidelijkt de handelingen die vroedvrouwen al dan niet mogen
stellen en stelt dat per 5 jaar 75u permanente vorming moet gevolgd
worden om de titel te behouden
● 1999 Oprichting Nationale Raad voor de vroedvrouwen
● 2015 Naamswijziging à Federale Raad voor de vroedvrouwen
- Gecoördineerde wet van 10 mei 2015 betreffende de uitoefening van
de gezondheidsberoepen
● Wetswijziging 2006
- De vrvr wordt beschouwd als een beoefenaar van een autonoom
gezondheidszorgberoep binnen het domein van de geneeskunde.
(autonomie!!!)
- Vrvr is gemachtigd om bepaalde medische handelingen autonoom uit
te voeren en om bepaalde medische handelingen in samenwerking
met de arts uit te voeren
● KB van 15 december 2013 à kwalificatiecriteria waaraan vroedvrouwen
moeten voldoen om bepaalde geneesmiddelen voor te schrijven
● KB van 31 januari 2018 à lijst van geneesmiddelen die vrvr’en mogen
voorschrijven
* Je moet weten of de wetten recent zijn opgesteld/aangevuld of van 40 jaar
geleden. → examen
Beroepstitel vroedvrouw voor 1 oktober 2014
● Bijkomende opleiding van min 30 effectieve uren (3ECTS) over
gespecialiseerde toegepaste farmacologie in verband met de specifieke
beroepsuitoefening van vrvr en de lijst van de geneesmiddelen waarvoor de
vrvr het recht hebben deze voor te schrijven
Voorbeelden van wetsaanpassingen:
● Voorschrijven van geneesmiddelen door vrvr’en
● Verplicht volgen van permanente opleiding (75u/5 jaar)
- Per 5 jaar, 75 uur bijscholing → om up-to-date te blijven
● Uitvoeren van echografieën
● Uitvoeren bekkenbodemreëducatie
● Preconceptionele zorg en gezinsplanning
● Belgisch Beroepsprofiel van de vroedvrouw
Doel beroeps- en competentieprofiel: (belangrijk, geeft een beeld wat wel en niet
mag)
● Uitoefening beroep Belgische vroedvrouw definiëren
● Beschrijven van bevoegdheden en competenties
● Beeld geven van de uitbreiding van de competenties
● Overzicht geven van de inzetbaarheid van de vrvr in het werkveld (setting van
de vroedvrouw)
● Intra- en multidisciplinaire samenwerking met andere beroepsgroepen
beschrijven
● Vrvr aanzetten tot kritische zelfevaluatie over haar beroepsinvulling
● Nastreven van een uniforme opleiding en beroepsuitoefening
4
