Methodologie van onderzoek
1. Onderzoek
Wat is onderzoek?
Waarom gaan we de patiënt onderzoeken?
➔ Breder en juister beeld krijgen van ‘Wat is hier aan de hand met het kind?’
➔ Komt het kind in aanmerking voor therapie of niet
➔ Wat is het effect van het probleem voor de patiënt
• Identificatie van het probleem
• Interpretatie en beslissing over effect van probleem voor patiënt
Belang van onderzoek
• = werkwijze voor verzamelen van informatie i.v.m. de situatie
• Richtsnoer vooor formuleren van doelen
➔ Goede behandeling start bij goede doelstelling
• Zonder goed onderzoek is doelgerichte interventie onmogelijk
➔ Interventie: tussenkomst, in deze context behandeling/therapie
Doelen
Antwoord hebben op ‘heeft deze persoon nood aan behandeling of niet’ en ook weten welk type behandeling die
nodig heeft
• Diagnose
• Meting/kwantificering
➔ Werkt mijn behandeling?
Heeft de behandeling effect? Ben ik goed bezig?
Opnieuw testen doen om na te gaan of er verbetering is
• Anderen
➔ Komt de patiënt in aanmerking voor terugbetaling
Onderzoek in therapieproces
• Aanvangsonderzoek
Nooit behandeling starten zonder onderzoek
o Probleem vastleggen
o Planning van interventie
• Tijdens de interventie
o Opvolgen van interventie
o Nagaan in welke mate korte termijn doelen verwezenlijkt zijn
o Nieuwe korte termijn doelen vastleggen
o Nagaan of het lange termijn doel nog steeds van toepassing is
• Slotonderzoek
o Opvolgen van lange termijn doelen
o Suggesties voor verdere revalidatie
Methodologie van onderzoek en behandeling - 1-
(H. Roeyers)
, 2. Belangrijke begrippen
Betrouwbaarheid
Resultaat van eerste meting = resultaat van nieuwe meting
Bv stotteraar: 15 woordherhalingen, 17 woorddeelherhalingen, 5 blocks en 6 verlengingen
Data: pas betrouwbaar als onderzoeker bij tweede analyse van spraakstaal (door hemzelf of collega) dezelfde
resultaten bekomt
Betrouwbaarheid ≠ nauwkeurigheid
➔ Betrouwbaarheid: overeenstemming tussen 2 of meer observaties
Nauwkeurigheid: mate waarin observatie correct was, mate waarin data weerspiegelen wat er zich in
werkelijkheid afspeelde
Onnauwkeurige observatie kan toch betrouwbaar zijn
Nauwkeurige observatie kan ook onbetrouwbaar zijn: bij tweede meting andere resultaten
• Is het resultaat niet te wijten aan toeval?
Vermijden dat er toevalsfactoren zijn die het onderzoek kunnen beïnvloeden
• Is het resultaat niet afhankelijk van omstandigheden, testleider?
• Krijgen we hetzelfde resultaat bij verschillende afnames?
Bv een man houdt zijn gewicht bij
Maar hij weegt zich elke dag op een ander moment (voor of na het eten; voor of na het toiletbezoek, met of
zonder kleren)
Niet betrouwbaar: toevalsfactoren beïnvloeden zijn resultaat
Oplossing: elke dag op hetzelfde moment wegen (voor eten , voor toiletbezoek, voor kleren aandoen…)
Nog steeds niet 100% betrouwbaar, maar wel betrouwbaarder dan voordien
Mogelijke bronnen van onbetrouwbaarheid
- Complexiteit van het onderzochte probleem
- Inadequate definitie van de begrippen
- Beoordelaars niet op 1 lijn krijgen
Iedereen moet op 1 lijn, op dezelfde manier beoordelen
- Diverse toevallige factoren
Hoe aanvaardbaar betrouwbaarheidsniveau bereiken
• Helder en concreet definiëren van begrippen
• Trainen van beoordelaars (WO-L p. 94)
Zeker zijn dat beoordelaars dat gedrag beoordelen dat men wil bestuderen (validiteit) en dat ze dat
consequent doen zodat ze bij nieuwe metingen geen verschillende resultaten bekomen (betrouwbaarheid)
• Verrichten van vooronderzoek
Types van betrouwbaarheid
• Intra-observer betrouwbaarheid, intracorersbetrouwbaarheid, intra-individuele betrouwbaarheid:
Gebeurtenis wordt door één enkele onderzoeker meerdere keren geobserveerd om betrouwbaarheid te
bepalen
• Interobserver betrouwbaarheid, intercorersbetrouwbaarheid:
Overeenstemming wordt nagegaan tussen observaties van 2 of meer verschillende onderzoekers
Bv opname van stotteraar + analyse hoeveel verlengingen, blocks, woordherhalingen en woorddeelherhalingen
Betrouwbaar?
o Zelfde onderzoeker kan analyse een tweede keer doen en zien in welke mate de resultaten identiek
zijn aan vorige analyse (intra-observer betrouwbaarheid)
o Vragen aan collega om opnamen eens te bekijken en te analyseren en ook weer nagaan in hoeverre
de resultaten overeenkomen (interobserver betrouwbaarheid)
Methodologie van onderzoek en behandeling - 2-
(H. Roeyers)
1. Onderzoek
Wat is onderzoek?
Waarom gaan we de patiënt onderzoeken?
➔ Breder en juister beeld krijgen van ‘Wat is hier aan de hand met het kind?’
➔ Komt het kind in aanmerking voor therapie of niet
➔ Wat is het effect van het probleem voor de patiënt
• Identificatie van het probleem
• Interpretatie en beslissing over effect van probleem voor patiënt
Belang van onderzoek
• = werkwijze voor verzamelen van informatie i.v.m. de situatie
• Richtsnoer vooor formuleren van doelen
➔ Goede behandeling start bij goede doelstelling
• Zonder goed onderzoek is doelgerichte interventie onmogelijk
➔ Interventie: tussenkomst, in deze context behandeling/therapie
Doelen
Antwoord hebben op ‘heeft deze persoon nood aan behandeling of niet’ en ook weten welk type behandeling die
nodig heeft
• Diagnose
• Meting/kwantificering
➔ Werkt mijn behandeling?
Heeft de behandeling effect? Ben ik goed bezig?
Opnieuw testen doen om na te gaan of er verbetering is
• Anderen
➔ Komt de patiënt in aanmerking voor terugbetaling
Onderzoek in therapieproces
• Aanvangsonderzoek
Nooit behandeling starten zonder onderzoek
o Probleem vastleggen
o Planning van interventie
• Tijdens de interventie
o Opvolgen van interventie
o Nagaan in welke mate korte termijn doelen verwezenlijkt zijn
o Nieuwe korte termijn doelen vastleggen
o Nagaan of het lange termijn doel nog steeds van toepassing is
• Slotonderzoek
o Opvolgen van lange termijn doelen
o Suggesties voor verdere revalidatie
Methodologie van onderzoek en behandeling - 1-
(H. Roeyers)
, 2. Belangrijke begrippen
Betrouwbaarheid
Resultaat van eerste meting = resultaat van nieuwe meting
Bv stotteraar: 15 woordherhalingen, 17 woorddeelherhalingen, 5 blocks en 6 verlengingen
Data: pas betrouwbaar als onderzoeker bij tweede analyse van spraakstaal (door hemzelf of collega) dezelfde
resultaten bekomt
Betrouwbaarheid ≠ nauwkeurigheid
➔ Betrouwbaarheid: overeenstemming tussen 2 of meer observaties
Nauwkeurigheid: mate waarin observatie correct was, mate waarin data weerspiegelen wat er zich in
werkelijkheid afspeelde
Onnauwkeurige observatie kan toch betrouwbaar zijn
Nauwkeurige observatie kan ook onbetrouwbaar zijn: bij tweede meting andere resultaten
• Is het resultaat niet te wijten aan toeval?
Vermijden dat er toevalsfactoren zijn die het onderzoek kunnen beïnvloeden
• Is het resultaat niet afhankelijk van omstandigheden, testleider?
• Krijgen we hetzelfde resultaat bij verschillende afnames?
Bv een man houdt zijn gewicht bij
Maar hij weegt zich elke dag op een ander moment (voor of na het eten; voor of na het toiletbezoek, met of
zonder kleren)
Niet betrouwbaar: toevalsfactoren beïnvloeden zijn resultaat
Oplossing: elke dag op hetzelfde moment wegen (voor eten , voor toiletbezoek, voor kleren aandoen…)
Nog steeds niet 100% betrouwbaar, maar wel betrouwbaarder dan voordien
Mogelijke bronnen van onbetrouwbaarheid
- Complexiteit van het onderzochte probleem
- Inadequate definitie van de begrippen
- Beoordelaars niet op 1 lijn krijgen
Iedereen moet op 1 lijn, op dezelfde manier beoordelen
- Diverse toevallige factoren
Hoe aanvaardbaar betrouwbaarheidsniveau bereiken
• Helder en concreet definiëren van begrippen
• Trainen van beoordelaars (WO-L p. 94)
Zeker zijn dat beoordelaars dat gedrag beoordelen dat men wil bestuderen (validiteit) en dat ze dat
consequent doen zodat ze bij nieuwe metingen geen verschillende resultaten bekomen (betrouwbaarheid)
• Verrichten van vooronderzoek
Types van betrouwbaarheid
• Intra-observer betrouwbaarheid, intracorersbetrouwbaarheid, intra-individuele betrouwbaarheid:
Gebeurtenis wordt door één enkele onderzoeker meerdere keren geobserveerd om betrouwbaarheid te
bepalen
• Interobserver betrouwbaarheid, intercorersbetrouwbaarheid:
Overeenstemming wordt nagegaan tussen observaties van 2 of meer verschillende onderzoekers
Bv opname van stotteraar + analyse hoeveel verlengingen, blocks, woordherhalingen en woorddeelherhalingen
Betrouwbaar?
o Zelfde onderzoeker kan analyse een tweede keer doen en zien in welke mate de resultaten identiek
zijn aan vorige analyse (intra-observer betrouwbaarheid)
o Vragen aan collega om opnamen eens te bekijken en te analyseren en ook weer nagaan in hoeverre
de resultaten overeenkomen (interobserver betrouwbaarheid)
Methodologie van onderzoek en behandeling - 2-
(H. Roeyers)
