Anatomie en fysiologie van het oor
1. Anatomie van het oor
Gehoororgaan: os temporale (slaapbeen)
- Pars Squamosa: bovenste (superieure) deel: bescherming hersenen
- Pars Petrosa: rotsbeen (gepneumatiseerd): hierin liggen midden- en binnenoor + meatus acusticus internist (N.
VII en N. VIII)
- Pars Tympanica: lagere (inferieure deel): rondom uitwendige gehoorgang + kaakgewricht
Benige gehoorgang, middenoor en binnenoor liggen in het temporaal bot van de schedel
Os temporale:
- Os petrosum (rotsbeen) met cellulae mastoideae (luchthoudende holten in het mastoid) (4)
- Uitwendige gehoorgang, benig gedeelte (3)
- Week dunste gedeelte os temporale (1)
- Processus zygomaticus (5) = deel van jukboog
- Processus styloideus (2)
- Processus mastoideus = het mastoid (6)
Os petrosum (rotsbeen)
- Piramidevorm met punt naar voor en binnen bevat het gehoors- en evenwichtsorgaan
- n. VII (n facialis, n. VIII (n vestibulocochlearis)
12 craniale zenuwen: ontspringen in hersenen en lopen naar delen in ons lichaam
Onderaanzicht schedelbasis bovenaanzicht schedelbasis
Rotsbeenfractuur: mogelijke gevolgen:
- Gehoorverlies
- Tinnitus
- Bloed uit oor of achter trommelvlies
- Aangezichtverlamming (N. Facialis)
- Hersenvocht uit oor of neus: opgepast voor meningitis!
➔ Voorbeeld om beter te onthouden (niet per de vanbuiten kennen)
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 1-
, 1.1. Buitenoor
Oorschelp = pinna
Gehoorgang = meatus acusticus externs
= buis die aan één kant open is, en aan de andere kant afgesloten is door het
trommelvlies
1.1.1. Oorschelp = pinna
= 1 mm dikke kraakbeenplaat met hierover perichondrium en huid
A. Helix (buitenrand)
B. Anti-helix
C. Tragus
D. Antitragus
E. Oorlel (lobulus)
F. Concha (diepste impressie)
G. Cymba
Perichondrium: vlies die over kraakbeen ligt
Oorschelp: al tijdens 3de en 4de week van embryonale ontwikkeling
< fusie van 6 kraakbeenknobbels uit de eerste en tweede kieuwboog
Preauriculaire aanhangsels en fistels ontstaan uit een gestoorde fusie van deze knobbels tijdens de zwangerschap
Microtie oorschelp met gehoorgangatresie
Gehoorgang/gehoorschelp is niet gevormd
Atresie: gehoorgang is volledig dicht -> patiënt hoort niet goed
Kan uit het niets ontstaan, maar kan ook samengaan met een syndroom (boksersoor)
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 2-
, 1.1.2. Gehoorgang = meatus acusticus externus
Lengte 2,5 – 3,5 cm
Diameter
+/- 7 mm
Smalste punt: t.h.v. de overgang kraakbeen – been
- Corpora aliena
- Water
2/3 kraakbeen 1/3 kraakbeen
Huid + aanhangsels (in het rotsbeen)
(Zweetkliertjes, haartjes, Enkel huid
talgkliertjes) Gevoelig bij aanraking
➔ Cerumen
Meatoplastie: operatie om gehoorgang breder te maken
Oor: zelfreinigend orgaan (niet nodig om oor te kuisen, geen oorstokjes gebruiken)
Otoscopie (toestel om te kijken in de oren):
KB deel staat in hoek t.o.v. Benig deel van gehoorgang: bekijken tv -> oor naar achter-boven trekken
In laterale wand (voor benige ghg): bevindt zich kaakgewricht (kaakkopje):
Openen mond: verwijding
Sluiten mond: vernauwing
Opgepast:
- Val op kind: trauma naar gehoorgang toe
- Ontstoken kaakgewricht: oorpijn: temporomandibulaire dysfunctie
Ontsteking van uitwendige oor: otitis externa
= Surfersoor
➔ Meatoplastie
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 3-
, 1.2. Middenoor
Gehoorbeentjes zitten in het middenoor
= een met lucht gevulde holte in het rotsbeen
Trommelvlies
Ovale venster
Gehoorbeentjesketen
Buis van Eustachius
= verbinding naar de keel achter de neus
1.2.1. Trommelvlies = membrana tympani
60° in de gehoorgang, scheef op het voor – achter vlak
Rechter trommelvlies
a. Umbo (midden van het TV)
b. Hamersteel
c. Pars tensa (stevig 3-lagig)
d. Pars flaccida (slap, 2-lagig)
e. Lichtreflex
➔ Kleine weerkaatsing van het lichtje die je toont dat je op het trommelvlies kijkt
➔ Op zoek naar trommelvlies = op zoek naar lichtreflex
f. Kort uitsteeksel van de hamer (processus brevis)
g. Fibreuze annulus (ring)
Het trommelvlies past ongeveer in een verkante centimeter, of is meestal goed te vergelijken met de grootte van
iemands duimnagel!
TV = kegelvormig (!), met umbo als middelste en diepste punt
Lichtreflex -> steeds in voor-onder vlak
1.2.2. Trommelholte = cavum tympani
Luchthoudende hotel!
Functie: overdracht van geluid (trommelvlies naar binnenoor)
Inhoud van +- 1kubieke cm. Bestaat uit 3 delen
Bekleed met secreet-producerend slijmvlies
(Mucosa) bezenuwd door de n. glossofaryngeus (IX)
Epitympanon
Mesotympanon
Hypotympanon
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 4-
1. Anatomie van het oor
Gehoororgaan: os temporale (slaapbeen)
- Pars Squamosa: bovenste (superieure) deel: bescherming hersenen
- Pars Petrosa: rotsbeen (gepneumatiseerd): hierin liggen midden- en binnenoor + meatus acusticus internist (N.
VII en N. VIII)
- Pars Tympanica: lagere (inferieure deel): rondom uitwendige gehoorgang + kaakgewricht
Benige gehoorgang, middenoor en binnenoor liggen in het temporaal bot van de schedel
Os temporale:
- Os petrosum (rotsbeen) met cellulae mastoideae (luchthoudende holten in het mastoid) (4)
- Uitwendige gehoorgang, benig gedeelte (3)
- Week dunste gedeelte os temporale (1)
- Processus zygomaticus (5) = deel van jukboog
- Processus styloideus (2)
- Processus mastoideus = het mastoid (6)
Os petrosum (rotsbeen)
- Piramidevorm met punt naar voor en binnen bevat het gehoors- en evenwichtsorgaan
- n. VII (n facialis, n. VIII (n vestibulocochlearis)
12 craniale zenuwen: ontspringen in hersenen en lopen naar delen in ons lichaam
Onderaanzicht schedelbasis bovenaanzicht schedelbasis
Rotsbeenfractuur: mogelijke gevolgen:
- Gehoorverlies
- Tinnitus
- Bloed uit oor of achter trommelvlies
- Aangezichtverlamming (N. Facialis)
- Hersenvocht uit oor of neus: opgepast voor meningitis!
➔ Voorbeeld om beter te onthouden (niet per de vanbuiten kennen)
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 1-
, 1.1. Buitenoor
Oorschelp = pinna
Gehoorgang = meatus acusticus externs
= buis die aan één kant open is, en aan de andere kant afgesloten is door het
trommelvlies
1.1.1. Oorschelp = pinna
= 1 mm dikke kraakbeenplaat met hierover perichondrium en huid
A. Helix (buitenrand)
B. Anti-helix
C. Tragus
D. Antitragus
E. Oorlel (lobulus)
F. Concha (diepste impressie)
G. Cymba
Perichondrium: vlies die over kraakbeen ligt
Oorschelp: al tijdens 3de en 4de week van embryonale ontwikkeling
< fusie van 6 kraakbeenknobbels uit de eerste en tweede kieuwboog
Preauriculaire aanhangsels en fistels ontstaan uit een gestoorde fusie van deze knobbels tijdens de zwangerschap
Microtie oorschelp met gehoorgangatresie
Gehoorgang/gehoorschelp is niet gevormd
Atresie: gehoorgang is volledig dicht -> patiënt hoort niet goed
Kan uit het niets ontstaan, maar kan ook samengaan met een syndroom (boksersoor)
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 2-
, 1.1.2. Gehoorgang = meatus acusticus externus
Lengte 2,5 – 3,5 cm
Diameter
+/- 7 mm
Smalste punt: t.h.v. de overgang kraakbeen – been
- Corpora aliena
- Water
2/3 kraakbeen 1/3 kraakbeen
Huid + aanhangsels (in het rotsbeen)
(Zweetkliertjes, haartjes, Enkel huid
talgkliertjes) Gevoelig bij aanraking
➔ Cerumen
Meatoplastie: operatie om gehoorgang breder te maken
Oor: zelfreinigend orgaan (niet nodig om oor te kuisen, geen oorstokjes gebruiken)
Otoscopie (toestel om te kijken in de oren):
KB deel staat in hoek t.o.v. Benig deel van gehoorgang: bekijken tv -> oor naar achter-boven trekken
In laterale wand (voor benige ghg): bevindt zich kaakgewricht (kaakkopje):
Openen mond: verwijding
Sluiten mond: vernauwing
Opgepast:
- Val op kind: trauma naar gehoorgang toe
- Ontstoken kaakgewricht: oorpijn: temporomandibulaire dysfunctie
Ontsteking van uitwendige oor: otitis externa
= Surfersoor
➔ Meatoplastie
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 3-
, 1.2. Middenoor
Gehoorbeentjes zitten in het middenoor
= een met lucht gevulde holte in het rotsbeen
Trommelvlies
Ovale venster
Gehoorbeentjesketen
Buis van Eustachius
= verbinding naar de keel achter de neus
1.2.1. Trommelvlies = membrana tympani
60° in de gehoorgang, scheef op het voor – achter vlak
Rechter trommelvlies
a. Umbo (midden van het TV)
b. Hamersteel
c. Pars tensa (stevig 3-lagig)
d. Pars flaccida (slap, 2-lagig)
e. Lichtreflex
➔ Kleine weerkaatsing van het lichtje die je toont dat je op het trommelvlies kijkt
➔ Op zoek naar trommelvlies = op zoek naar lichtreflex
f. Kort uitsteeksel van de hamer (processus brevis)
g. Fibreuze annulus (ring)
Het trommelvlies past ongeveer in een verkante centimeter, of is meestal goed te vergelijken met de grootte van
iemands duimnagel!
TV = kegelvormig (!), met umbo als middelste en diepste punt
Lichtreflex -> steeds in voor-onder vlak
1.2.2. Trommelholte = cavum tympani
Luchthoudende hotel!
Functie: overdracht van geluid (trommelvlies naar binnenoor)
Inhoud van +- 1kubieke cm. Bestaat uit 3 delen
Bekleed met secreet-producerend slijmvlies
(Mucosa) bezenuwd door de n. glossofaryngeus (IX)
Epitympanon
Mesotympanon
Hypotympanon
Anatomie en fysiologie (M. Muylle) - 4-
