Samenvatting De wervelkolom_Lambeets

De wervelkolom (Lambeets)

1. Algemeen
a. Basiskennis
o Vertebrae
 7 Cervicaal, 12 Thoracaal, 5 Lumbaal, 5 Sacraal, 3-4 Coccygeus
 facies articularis superior craniaal, dorso-lat. georiënteerd
 facies articularis inferior caudaal, ventro-med. georiënteerd

o Segement
 = functionele eenheid (vertebrae articuleren onderling)
 segmenten vomen bewegingsregio’s
 hoog cervicaal C0-C2  hoog thoracaal T1-3
 mid & laag cervicaal C2-5, C5-7  mid thoracaal T4-8
 laag thoracaal T9-12
 Lumbaal
 Sacrum


o Bewegingsregio met typische kenmerken
 osteologische verschillen
 richting facetG
 verhouding discus/ corpus
 ligamenten & musculatuur
 bijkomende gewrichten

Bewegingsregio Cervicaal Thoracaal Lumbaal

osteologische - lordose - kyfose - lordose
verschillen - gebifurceerde proc. spin
richting facetG - 0° in frontaal vlak - 20° in frontaal vlak - 45° in frontaal vlak
= articulatio - 45° in sagital vlak - 60° in sagitaal vlak - 90° in sagitaal vlak
zygapophysiale → cranio-dors. – caudo-vent.
s

verhouding 2/5 1/3 = minst mobiel 1/5 = meest mobiel
discus/ corpus
ligamenten - dorsaal: lig. flavum - vent.: Lig. L ant., post. AF - vent.: Lig. L a., p. AF
- dors.: Lig. Flavum, IS,SS, IT - dors.: Lig. F., IS, SS,
- lig. cruciforme atlantis IT
- memb. atlanto- occipitale ant - lig. Longitudinale ant
- memb. atlanto- occipit. post - Ligg. Interspinalia
- membrana tectoria - lig. Longitudinale post.

- Lig. Sternocostale intra-art
- Lig. SC costae radiatum - Lig. Transforaminalia
- Lig. Capitis intra-art - Lig. Mammillo-
- Lig. Capitis costae radiatum accessorius
- Lig. Costotransversarium - Lig. Iliolumbalis
- Lig. Costotrans. sup. - pars ant. & post.
- Lig. Costotrans. lat. - pars sup. & inf.
- pars verticale
bijkomende - Art. Atlanto-occipitale
gewrichten - Art. Atlanto-axiale med.
- Art. Atlanto- axiale lat.

1

,zenuwen Radix BOVEN wervel Radix ONDER wervel Radix ONDER wervel

b. Balans & Curvatuur
o Balans & curvatuur in frontaal vlak
 balans = houding & evenwicht
 Loodlijn proc. spin. C7 & Central Sacral line vallen samen
 compensatie: CSL ≠ LL C7
› LL C7 links v. CSL → negatieve compensatie (in cm)
› LL C7 rechts v. CSL → positieve compensatie (in cm)
› ! dubbele compensatie: compensatie = 0 MAAR scoliose

 curvatuur: rechtlijning  pathologisch = scoliose
 scoliose = curvatuur vd. WK in frontaal vlak
 scoliose = laterale curvatuur met Cobb hoek > 10°
› prevalantie: 2-4%, 2x ♀, meestal L/ TL

 80% idiopatische scoliose
› vermoede ethiologie: genetica, hormonen, biomech., neuromuculair
› 4 subgroepen
 infantiel (0-3j) , juveniel (10-12j), adolescenten (tot 25j) (2-4%)
 adult idiopathische scoliose (1,4-12%)
– toenemende scoliose na volledige groei
– primaire degeneratieve scoliose: artrose facetG, discus, rheuma…
– secundaire degeneratieve scoliose: osteoporose, breuk, H klachten

 20% niet- idiopatische scoliose
› congenitale afwijkingen (zeer zelden)
 wedge wervel: unilaterale maformatie
 hemi wervel: maar eenzijdig gevormde wervel
 congenital bar: unilateraal GEEN segmentisatie
 block wervel: bilateraal GEEN segmentatie (zoals in sacrum)

› neuromusculair: dystrofie, polio, CP (cerebral Palsy)
› Tumoren, rheuma…


 Cobb hoek
1. raaklijn boven craniale & onder caudale wervel
2. loodlijn op beide raaklijnen thv. snijpunt
3. hoek van beide loodlijnen
› hoek op röntgenfoto in STAND


 Scoliose beschrijven vb. Dextro Thoracale curve, apex T9, Cobb hoek 65°
› morfologie: C of S
– bij S curvatuur: major & minor of dubble major curve
– Primair – secundair (initiële curve  latere compensatie)
› richting: dexer – sinister (afh. v. convexiteit)
› localisatie: ligging apex
2

, – Cervicaal, Cervicothoracaal, thoracaal, thoracolumbaal, lumbaal
› Cobb hoek
 Structurele scoliose  Niet-structurele scoliose = functionele scoliose

structurele scoliose niet- structurele scoliose
tgv. structurele afwijkingen tgv. antalgische houding, compensatie
meestal 3D deformatie, rotatie wervel* geen rotatie
invloed op thorax* geen invloed op thorax
verdwijnt NIET bij flexie WZ verdwijnt bij Aflexie of Lateroflexie
mogelijke Gibus aan convexe zijde
NIET corrigeerbaar corrigeerbaar
SOORTEN SOORTEN
- wigvormige wervel - posturale scoliose: scoliotische houding
- asymmetrische wervel - compensatoire scoliose: beenlengte,
- asym. pediculi, proc. trans., proc. spin. pijn, door primaire curve


* rotatie afh. vd. convexiteit, grootste rotatie thv. apex
* rotatie bepalen adhv. pediculi

* rotatie wervel naar convex → proc. spin. naar concaaf → thorax concaaf naar ant.
→ thorax convex naar post.
→ gibbus, bult, bochel
→ extra rib convexiteit




3

, o Balans & curvatuur in Sagitaal vlak
 ontwikkeling kromming
 geboorte: WK = kyfose
 hoofd rechtophouden: cervicale lordose
 kyfose vlakt af
 lumbale lordose bij rechtop staan & stappen
 kinderen: lordose neemt toe, kyfose neemt af (10-12j), kyfose neemt toe

 functie sagitale kromming
 weerstand tegen axiale compressie (schokdemping)
 verhoogd flexibiliteit + stabiliteit (thv. facetG)
 verhoogd efficiëntie musculatuur
 behoud rechte houding (vooral lumbale lordose)

 “normale” sagitale balans
 gevormde kyfose & lordose zorgt voor postuur waarbij zwaartepunt in evenwicht is
 proportie L & K → C7 loodlijn door lumbusacrale discus (of 2cm vh. promotorium)
 SVA = sagital vertical axis
› negative SVA: C7 meer naar achter tov. promotorium (PS voor lijn)
› positieve SVA: C7 meer naar voor tov. promotorium (PS achter lijn)

 SVA waarden bij volwassenen
› asymptomatisch: PS = - 0,05cm ± 2,5cm  symptomatisch: PS = 0,30cm ± 3,2cm
› asymptomatisch: AS = meer negatieve AS  symptomatisch: AS = - 3,20cm ± 3,20cm

 moeilijkheden bij definiëren normale sagitale balans → moeilijk normwaarden
 interindividuele verschillen: geslacht, bekkenmorfologie
 intraindividuele verschillen: leeftijd, gewicht
 weinig studies met nrml. fysiologische waarden

 Invloed leeftijd op sagitale balans → SVA wordt meer negatief (∆ kinderen – pubers)

 Cobb hoek methode: kyfose = + hoek  lordose = - hoek

 Cervicale Lordose
 Lordose tgv. wigvormige cervicale discus
 ! hoog cervicale kyfose: visuslijn horizontaal houden
› 2X grotere Cobb hoek bij C1-7 (-55°) tov C2-7 (-22°)
› 30° verschil = 30° segmentale lordose tss C1 & 2
 segementale lordose ± 75% thv. C1-2
 kleinere cervicale lordose bij P met acute of chronische klachten

 Thoracale kyfose: Cobb hoek T1-T5-T12 = 20°- 50°

 Lumbale Lordose Cobb hoek T12/L1-L5/S1 = 30°- 80°


4