Bekkenbodem- en abdominale spieren
Biomechanica van het bekken
Tussen stevigheid en soepelheid → bekken(bodem) zorgt voor stevigheid maar moet tijdens de
zwangerschap ook voor soepelheid zorgen (baring)
• Met kennis en toepassing biomechanica kan een vroedvrouw houdingen optimaliseren
houdingen tijdens de arbeid en partus => 3 – 20 mm extra ruimte in bekken
• Belang van goede houdingen en dynamiek bij arbeid/bevalling = practice + evidende based
o Vb. KCE richtlijnen voor goede klinische praktijk bij laag risico bevallingen (meest
comfortabele houding aannemen, blijf in beweging voor de zwaartekracht)
Voorwaarden goede houdingen arbeid + bevalling
• Vrijheid parturiënte om gevoel te volgen
• Zwaartekracht laten inwerken (zit, wandelen, staan)
• Regelmatig variëren tussen verschillende houdingen (elke 20-30 min veranderen houding)
• Kleine, vloeiende, wiegenede bewegingen binnen huidige aangenomen houding
(bv. zit bal, weeëndans)
• Relaxatie v bekkenbodem wordt gefaciliteerd (bv. Zit op bal, toilet)
• Inwendige spildraai wordt gestimuleerd (Zijlig langs rugzijde baby, handen- en knieënsteun)
• Geen vena cava syndroom (geen rugligging)
• Partner betrekken indien gewenst (weeëndans, handen-en knieënsteun leunen op partner)
• Bekkengewrichten zijn vrij om biomechanica optimaal te benutten (meer ruimte maken)
→ moeder beweegt rond de baby om geboorteproces te bevorderen
o Bewegingen zijn combineerbaar met (STAN-)monitoring (EKG)
,Functies bekkenring
• Stabiliteit
o Door vormsluiting
o Door krachtsluiting
• Mobiliteit bekkenverbindingen
o Mobiliteit symphisis pubica
o Mobiliteit sacrococcygeale gewricht
o Mobiliteit SI-gewrichten
▪ Contranutatie SI-gewrichten
▪ Nutatie SI-gewrichten
Invloed lichaamshouding op bekkenmaten
• Vrij sacrum
o Vrij sacrum met retroversie bekken
o Vrij sacrum met anteversie bekken
• Gefixeerd sacrum
• Invloed positie heupgewrichten
o Eerste en tweede fase
Wervelzuil: krommingen
4 kromminging in sagittale vlak (v. opzij):
• Cervicale lordose = holte thv de nek
• Thoracale kyfose = bolling thv thorax
• Lumbale lordose = holte thv onderrug
• Sacrale kromming = bolling van het sacrum
➔ S-vorm van wervelkolom dient voor het opvangen
van schokken
➔ Lordose = holle rug
o Groter maken door extensie (strekken)
➔ Kyfose = afgevlakte tot bolle rug
o Groter maken door redressie
(afvlakken)/flexie (buigen)
Toepassing lordose en kyfose = optimale
positionering 1e en 2e fase
Anatomie van het bekken
• Gesloten ring met 3 (+1) botstokken :
o Linker en rechter os coxae :
▪ Os ilium (darmbeen)
▪ Os ischium (zitbeen)
▪ Os pubis (schaambeen)
o Sacrum
o Os coccygis
o Symphyis pubica
o 2 sacro-iliacale gewrichten
o Sacrococcygeale gewricht
, Mobiliteit van het bekken
• Rotatie = draaibeweging
• Anteversie = voorwaarts kantelen
• Retroversie = achterwaarts kantelen
• Toepassing: optimale positionering 1e en 2e fase
• Geheugensteuntje: bekken = emmer die je langs voor/achter kan uitgieten
• Daarnaast heb je nog: lateroversie, rotatie, circumductie
➔ Lordose (holle) gepaard met anteversie
➔ Redressie (afgevlakte) gepaard met retroversie
Functies van de bekkenring
• Stabiliteit
o Vormsluiting (=door vorm bekken dat als puzzel in elkaar past)
o Krachtsluiting (= inwerkende krachten als zwaartekracht, ligamenten, spieren)
• Mobiliteit
o Symphisis pubica
o Sacrococcygeaal gewricht
o Sacro-iliacale gewrichten (SI-gewrichten)
Mobiliteit van de bekkenverbindingen
• Door vorm- en krachtsluiting: geringe beweeglijkheid eerder bewegingsneiging
• Grote interindividuele verschillen bv. Hyperlaxiteit
• Afhankelijk van omstandigheden bv. Bepaalde sporten, zwangerschap en partus
Onder invloed van hormonen tijdens zwangerschap en partus
• Verhoogde opname van water in de ligamenten
• Verweking van de ligamenten
o Bv. Oude sportletsels recidiveren
• Verhoogde mobiliteit inde verschillende bekkenverbindingen
o Voordeel: oiv houdingsveranderingen: vergrote bekkenmaten (BI, BU zowel voor-
achterwaarts als dwars (infra)
o Nadeel: bekkengordelpijn
• Ook soepeler worden van bekkenbodem
Mobiliteit symphisis pibuca
• Normaal
o Kleine passieve verwringingen
• Bij partus
o Ossa pubica schuiven beetje uit elkaar (tractie symfyse)
• Pathologisch
o Bekkengordelpijn tijdens zw, bevalling en kraamtijd
o Synoniemen: bekkeninstabiliteit, symfysiolyse, peripartum, pelvic pain,…
Biomechanica van het bekken
Tussen stevigheid en soepelheid → bekken(bodem) zorgt voor stevigheid maar moet tijdens de
zwangerschap ook voor soepelheid zorgen (baring)
• Met kennis en toepassing biomechanica kan een vroedvrouw houdingen optimaliseren
houdingen tijdens de arbeid en partus => 3 – 20 mm extra ruimte in bekken
• Belang van goede houdingen en dynamiek bij arbeid/bevalling = practice + evidende based
o Vb. KCE richtlijnen voor goede klinische praktijk bij laag risico bevallingen (meest
comfortabele houding aannemen, blijf in beweging voor de zwaartekracht)
Voorwaarden goede houdingen arbeid + bevalling
• Vrijheid parturiënte om gevoel te volgen
• Zwaartekracht laten inwerken (zit, wandelen, staan)
• Regelmatig variëren tussen verschillende houdingen (elke 20-30 min veranderen houding)
• Kleine, vloeiende, wiegenede bewegingen binnen huidige aangenomen houding
(bv. zit bal, weeëndans)
• Relaxatie v bekkenbodem wordt gefaciliteerd (bv. Zit op bal, toilet)
• Inwendige spildraai wordt gestimuleerd (Zijlig langs rugzijde baby, handen- en knieënsteun)
• Geen vena cava syndroom (geen rugligging)
• Partner betrekken indien gewenst (weeëndans, handen-en knieënsteun leunen op partner)
• Bekkengewrichten zijn vrij om biomechanica optimaal te benutten (meer ruimte maken)
→ moeder beweegt rond de baby om geboorteproces te bevorderen
o Bewegingen zijn combineerbaar met (STAN-)monitoring (EKG)
,Functies bekkenring
• Stabiliteit
o Door vormsluiting
o Door krachtsluiting
• Mobiliteit bekkenverbindingen
o Mobiliteit symphisis pubica
o Mobiliteit sacrococcygeale gewricht
o Mobiliteit SI-gewrichten
▪ Contranutatie SI-gewrichten
▪ Nutatie SI-gewrichten
Invloed lichaamshouding op bekkenmaten
• Vrij sacrum
o Vrij sacrum met retroversie bekken
o Vrij sacrum met anteversie bekken
• Gefixeerd sacrum
• Invloed positie heupgewrichten
o Eerste en tweede fase
Wervelzuil: krommingen
4 kromminging in sagittale vlak (v. opzij):
• Cervicale lordose = holte thv de nek
• Thoracale kyfose = bolling thv thorax
• Lumbale lordose = holte thv onderrug
• Sacrale kromming = bolling van het sacrum
➔ S-vorm van wervelkolom dient voor het opvangen
van schokken
➔ Lordose = holle rug
o Groter maken door extensie (strekken)
➔ Kyfose = afgevlakte tot bolle rug
o Groter maken door redressie
(afvlakken)/flexie (buigen)
Toepassing lordose en kyfose = optimale
positionering 1e en 2e fase
Anatomie van het bekken
• Gesloten ring met 3 (+1) botstokken :
o Linker en rechter os coxae :
▪ Os ilium (darmbeen)
▪ Os ischium (zitbeen)
▪ Os pubis (schaambeen)
o Sacrum
o Os coccygis
o Symphyis pubica
o 2 sacro-iliacale gewrichten
o Sacrococcygeale gewricht
, Mobiliteit van het bekken
• Rotatie = draaibeweging
• Anteversie = voorwaarts kantelen
• Retroversie = achterwaarts kantelen
• Toepassing: optimale positionering 1e en 2e fase
• Geheugensteuntje: bekken = emmer die je langs voor/achter kan uitgieten
• Daarnaast heb je nog: lateroversie, rotatie, circumductie
➔ Lordose (holle) gepaard met anteversie
➔ Redressie (afgevlakte) gepaard met retroversie
Functies van de bekkenring
• Stabiliteit
o Vormsluiting (=door vorm bekken dat als puzzel in elkaar past)
o Krachtsluiting (= inwerkende krachten als zwaartekracht, ligamenten, spieren)
• Mobiliteit
o Symphisis pubica
o Sacrococcygeaal gewricht
o Sacro-iliacale gewrichten (SI-gewrichten)
Mobiliteit van de bekkenverbindingen
• Door vorm- en krachtsluiting: geringe beweeglijkheid eerder bewegingsneiging
• Grote interindividuele verschillen bv. Hyperlaxiteit
• Afhankelijk van omstandigheden bv. Bepaalde sporten, zwangerschap en partus
Onder invloed van hormonen tijdens zwangerschap en partus
• Verhoogde opname van water in de ligamenten
• Verweking van de ligamenten
o Bv. Oude sportletsels recidiveren
• Verhoogde mobiliteit inde verschillende bekkenverbindingen
o Voordeel: oiv houdingsveranderingen: vergrote bekkenmaten (BI, BU zowel voor-
achterwaarts als dwars (infra)
o Nadeel: bekkengordelpijn
• Ook soepeler worden van bekkenbodem
Mobiliteit symphisis pibuca
• Normaal
o Kleine passieve verwringingen
• Bij partus
o Ossa pubica schuiven beetje uit elkaar (tractie symfyse)
• Pathologisch
o Bekkengordelpijn tijdens zw, bevalling en kraamtijd
o Synoniemen: bekkeninstabiliteit, symfysiolyse, peripartum, pelvic pain,…
