VENNOOTSCHAPSRECHT
I
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 1
overzicht topics.....................................................................................................................................................1
Lesmateriaal.........................................................................................................................................................1
Topic 1: vennootschapsrecht 2020................................................................................................................. 2
Plan.......................................................................................................................................................................2
Ons vennootschapsrecht miste aantrekkingskracht........................................................................................2
De remedie van professor Geens.....................................................................................................................4
De voorstellen van de BCV...............................................................................................................................4
Het ontwerp dat leidde tot het WVV...............................................................................................................5
Krachtlijnen van het WVV.................................................................................................................................5
Structuur van het WVV.....................................................................................................................................8
Overgangsrecht................................................................................................................................................9
Algemene bepalingen (boeken 1 & 2)............................................................................................................12
De personenvennootschappen (boek 4)........................................................................................................14
De besloten vennootschap (boek 5)...............................................................................................................14
De coöperatieve vennootschap (cv) (boek 6)................................................................................................15
De naamloze vennootschap (nv) (boek 7)......................................................................................................15
De erkende vennootschappen (boek 8).........................................................................................................16
Nobody is perfect...........................................................................................................................................16
Het WVV is geen eindpunt…...........................................................................................................................17
Tot slot............................................................................................................................................................18
Topic 2: de vennootschap in het ondernemingslandschap............................................................................19
Plan.....................................................................................................................................................................19
vennootschap als juridisch kader van de onderneming.....................................................................................19
Samenvattende tabellen met de evolutie van de rechtsvormen van de actieve ondernemingen.....................20
Bronnen van het vennootschapsrecht................................................................................................................22
Typologie van de diverse vennootschapsvormen...............................................................................................22
De basisindeling..............................................................................................................................................22
Topic 3: constitutieve vereisten van de vennootschappen............................................................................29
Plan.....................................................................................................................................................................29
Bijzonderheden van de vennootschap................................................................................................................29
Opeenvolgende definities van de vennootschap................................................................................................30
Nieuwe definitie van de vennootschap...............................................................................................................30
Geldigheidsvereisten van de vennootschap.......................................................................................................31
Algemeen........................................................................................................................................................31
Bijzonder.........................................................................................................................................................31
Winstuitkering als summa divisio in het rechtspersonenrecht...........................................................................35
II
,Topic 4: Personenvennootschappen............................................................................................................. 36
Plan.....................................................................................................................................................................36
Het ‘gemeen vennootschapsrecht’.....................................................................................................................36
De vennootschap rechtstheoretisch bekeken.....................................................................................................36
De maatschap.....................................................................................................................................................38
Definitie en kenmerken..................................................................................................................................38
Het aandeel van de vennoten in de maatschap.............................................................................................40
Bestuur en vertegenwoordiging.....................................................................................................................41
Beslissingen van de vennoten verenigd in vergadering.................................................................................43
Het vennootschapsvermogen en de rechten van de schuldeisers................................................................44
Het einde van de maatschap..........................................................................................................................44
De maatschap met rechtspersoonlijkheid: VOF en commV...............................................................................46
Topic 5: oprichting van vennootschap-rechtspersonen.................................................................................48
Plan.....................................................................................................................................................................48
De vennootschap met rechtspersoonlijkheid.....................................................................................................48
Oprichters en gewone inschrijvers......................................................................................................................48
Vertegenwoordiging bij oprichting.....................................................................................................................50
De oprichtingsakte en haar bekendmaking........................................................................................................50
Gevolgen van de bekendmaking....................................................................................................................53
Vorming van eigen vermogen (BV en CV) of kapitaal (NV)................................................................................54
Kapitaal en eigen vermogen...........................................................................................................................58
Rechtshandelingen namens de vennootschap in oprichting..............................................................................60
Sancties bij miskenning van oprichtingsvereisten..............................................................................................61
Nietigverklaring van de vennootschap...........................................................................................................61
Oprichtersaansprakelijkheid...........................................................................................................................63
Topic 6: Bestuur van NV, BV en CV............................................................................................................... 66
Plan.....................................................................................................................................................................66
Overzicht van de bestuursorganen: de NV.........................................................................................................66
Overzicht van de bestuursorganen: BV en CV....................................................................................................67
Corporate Governance Codes.............................................................................................................................67
Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden.......................................................................69
Benoeming......................................................................................................................................................69
Aantal bestuurders.........................................................................................................................................72
Vereisten om bestuurder te zijn.....................................................................................................................73
Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden...................................................................77
Bevoegdheden van het bestuur.....................................................................................................................82
Dagelijks bestuur................................................................................................................................................95
TOPIC 7: bestuursaansprakelijkheid............................................................................................................. 97
Plan.....................................................................................................................................................................97
III
, (Nieuwe) bronnen van bestuursaansprakelijkheidsregels..................................................................................97
vergelijking belangrijkste bronnen oude en nieuwe bestuursaansprakelijkheidsregels...............................98
Algmene regeling inzake bestuurdersaansprakelijkheid in het WVV.................................................................99
Aansprakelijkheid voor “marginale fouten” in opdracht (art 2:56 WVV)....................................................100
Numerieke beperkingen van de bestuurdersaansprakelijkheid (art 2:57 WVV).........................................103
Exoneratie en vrijwaring (art. 2:58 WVV).....................................................................................................106
Enkele andere bestuurdersaansprakelijkheidsgronden in het WVV................................................................107
Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van de artt. 1382-83 oud BW...........................................................108
De lege ferenda: boek 6 WVV......................................................................................................................109
Bestuurdersaansprakelijkheidsgronden uit Boek XX van het WER..................................................................110
Kennelijk grove fout (art. XX:225)................................................................................................................110
Objectieve aansprakelijkheid voor RSZ schulden (art. XX:226)....................................................................111
Wrongful trading (art. XX:227).....................................................................................................................111
Actio mandati en minderheidsvordering..........................................................................................................114
Individuele aandeelhouders als vorderingsgerechtigden.................................................................................115
Einde van de bestuurdersaansprakelijkheid.....................................................................................................116
Topic 8: vermogen, kapitaal en effecten..................................................................................................... 118
Plan...................................................................................................................................................................118
Vermogen als basiskenmerk van de vennootschap..........................................................................................118
De kapitaalvennootschap: de NV.....................................................................................................................119
Het kapitaal..................................................................................................................................................119
Effecten.........................................................................................................................................................122
Kapitaalbewegingen (nv)..............................................................................................................................132
Kapitaalbescherming....................................................................................................................................137
Kapitaalvennootschap..................................................................................................................................139
De “kapitalloze” BV..........................................................................................................................................139
Basisprincipes...............................................................................................................................................140
Vermogensvorming bij oprichting................................................................................................................140
Effecten.........................................................................................................................................................141
Bijkomende inbrengen en uitgifte nieuwe aandelen...................................................................................142
Instandhouding vermogen...........................................................................................................................144
De kapitaalloze CV............................................................................................................................................147
Kapittaalloze BV en CV: EV op passief van de balans...................................................................................147
TOPIC 9: Het beroep en de rol van de bedrijfsrevisor..................................................................................149
Inleiding............................................................................................................................................................149
cijfermatige betekenis van de sector ‘revisoraat’ in België.........................................................................149
Missie van de bedrijfsrevisoren....................................................................................................................149
Wettelijke opdrachten: in functie van het algemeen belang.......................................................................149
Duidelijk normenkader – gereglementeerd beroep....................................................................................151
Certificering van financiële overzichten: een middelenverbintenis............................................................151
Verplichtingen..............................................................................................................................................152
Verantwoordelijkheden................................................................................................................................153
IV
I
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 1
overzicht topics.....................................................................................................................................................1
Lesmateriaal.........................................................................................................................................................1
Topic 1: vennootschapsrecht 2020................................................................................................................. 2
Plan.......................................................................................................................................................................2
Ons vennootschapsrecht miste aantrekkingskracht........................................................................................2
De remedie van professor Geens.....................................................................................................................4
De voorstellen van de BCV...............................................................................................................................4
Het ontwerp dat leidde tot het WVV...............................................................................................................5
Krachtlijnen van het WVV.................................................................................................................................5
Structuur van het WVV.....................................................................................................................................8
Overgangsrecht................................................................................................................................................9
Algemene bepalingen (boeken 1 & 2)............................................................................................................12
De personenvennootschappen (boek 4)........................................................................................................14
De besloten vennootschap (boek 5)...............................................................................................................14
De coöperatieve vennootschap (cv) (boek 6)................................................................................................15
De naamloze vennootschap (nv) (boek 7)......................................................................................................15
De erkende vennootschappen (boek 8).........................................................................................................16
Nobody is perfect...........................................................................................................................................16
Het WVV is geen eindpunt…...........................................................................................................................17
Tot slot............................................................................................................................................................18
Topic 2: de vennootschap in het ondernemingslandschap............................................................................19
Plan.....................................................................................................................................................................19
vennootschap als juridisch kader van de onderneming.....................................................................................19
Samenvattende tabellen met de evolutie van de rechtsvormen van de actieve ondernemingen.....................20
Bronnen van het vennootschapsrecht................................................................................................................22
Typologie van de diverse vennootschapsvormen...............................................................................................22
De basisindeling..............................................................................................................................................22
Topic 3: constitutieve vereisten van de vennootschappen............................................................................29
Plan.....................................................................................................................................................................29
Bijzonderheden van de vennootschap................................................................................................................29
Opeenvolgende definities van de vennootschap................................................................................................30
Nieuwe definitie van de vennootschap...............................................................................................................30
Geldigheidsvereisten van de vennootschap.......................................................................................................31
Algemeen........................................................................................................................................................31
Bijzonder.........................................................................................................................................................31
Winstuitkering als summa divisio in het rechtspersonenrecht...........................................................................35
II
,Topic 4: Personenvennootschappen............................................................................................................. 36
Plan.....................................................................................................................................................................36
Het ‘gemeen vennootschapsrecht’.....................................................................................................................36
De vennootschap rechtstheoretisch bekeken.....................................................................................................36
De maatschap.....................................................................................................................................................38
Definitie en kenmerken..................................................................................................................................38
Het aandeel van de vennoten in de maatschap.............................................................................................40
Bestuur en vertegenwoordiging.....................................................................................................................41
Beslissingen van de vennoten verenigd in vergadering.................................................................................43
Het vennootschapsvermogen en de rechten van de schuldeisers................................................................44
Het einde van de maatschap..........................................................................................................................44
De maatschap met rechtspersoonlijkheid: VOF en commV...............................................................................46
Topic 5: oprichting van vennootschap-rechtspersonen.................................................................................48
Plan.....................................................................................................................................................................48
De vennootschap met rechtspersoonlijkheid.....................................................................................................48
Oprichters en gewone inschrijvers......................................................................................................................48
Vertegenwoordiging bij oprichting.....................................................................................................................50
De oprichtingsakte en haar bekendmaking........................................................................................................50
Gevolgen van de bekendmaking....................................................................................................................53
Vorming van eigen vermogen (BV en CV) of kapitaal (NV)................................................................................54
Kapitaal en eigen vermogen...........................................................................................................................58
Rechtshandelingen namens de vennootschap in oprichting..............................................................................60
Sancties bij miskenning van oprichtingsvereisten..............................................................................................61
Nietigverklaring van de vennootschap...........................................................................................................61
Oprichtersaansprakelijkheid...........................................................................................................................63
Topic 6: Bestuur van NV, BV en CV............................................................................................................... 66
Plan.....................................................................................................................................................................66
Overzicht van de bestuursorganen: de NV.........................................................................................................66
Overzicht van de bestuursorganen: BV en CV....................................................................................................67
Corporate Governance Codes.............................................................................................................................67
Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden.......................................................................69
Benoeming......................................................................................................................................................69
Aantal bestuurders.........................................................................................................................................72
Vereisten om bestuurder te zijn.....................................................................................................................73
Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden...................................................................77
Bevoegdheden van het bestuur.....................................................................................................................82
Dagelijks bestuur................................................................................................................................................95
TOPIC 7: bestuursaansprakelijkheid............................................................................................................. 97
Plan.....................................................................................................................................................................97
III
, (Nieuwe) bronnen van bestuursaansprakelijkheidsregels..................................................................................97
vergelijking belangrijkste bronnen oude en nieuwe bestuursaansprakelijkheidsregels...............................98
Algmene regeling inzake bestuurdersaansprakelijkheid in het WVV.................................................................99
Aansprakelijkheid voor “marginale fouten” in opdracht (art 2:56 WVV)....................................................100
Numerieke beperkingen van de bestuurdersaansprakelijkheid (art 2:57 WVV).........................................103
Exoneratie en vrijwaring (art. 2:58 WVV).....................................................................................................106
Enkele andere bestuurdersaansprakelijkheidsgronden in het WVV................................................................107
Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van de artt. 1382-83 oud BW...........................................................108
De lege ferenda: boek 6 WVV......................................................................................................................109
Bestuurdersaansprakelijkheidsgronden uit Boek XX van het WER..................................................................110
Kennelijk grove fout (art. XX:225)................................................................................................................110
Objectieve aansprakelijkheid voor RSZ schulden (art. XX:226)....................................................................111
Wrongful trading (art. XX:227).....................................................................................................................111
Actio mandati en minderheidsvordering..........................................................................................................114
Individuele aandeelhouders als vorderingsgerechtigden.................................................................................115
Einde van de bestuurdersaansprakelijkheid.....................................................................................................116
Topic 8: vermogen, kapitaal en effecten..................................................................................................... 118
Plan...................................................................................................................................................................118
Vermogen als basiskenmerk van de vennootschap..........................................................................................118
De kapitaalvennootschap: de NV.....................................................................................................................119
Het kapitaal..................................................................................................................................................119
Effecten.........................................................................................................................................................122
Kapitaalbewegingen (nv)..............................................................................................................................132
Kapitaalbescherming....................................................................................................................................137
Kapitaalvennootschap..................................................................................................................................139
De “kapitalloze” BV..........................................................................................................................................139
Basisprincipes...............................................................................................................................................140
Vermogensvorming bij oprichting................................................................................................................140
Effecten.........................................................................................................................................................141
Bijkomende inbrengen en uitgifte nieuwe aandelen...................................................................................142
Instandhouding vermogen...........................................................................................................................144
De kapitaalloze CV............................................................................................................................................147
Kapittaalloze BV en CV: EV op passief van de balans...................................................................................147
TOPIC 9: Het beroep en de rol van de bedrijfsrevisor..................................................................................149
Inleiding............................................................................................................................................................149
cijfermatige betekenis van de sector ‘revisoraat’ in België.........................................................................149
Missie van de bedrijfsrevisoren....................................................................................................................149
Wettelijke opdrachten: in functie van het algemeen belang.......................................................................149
Duidelijk normenkader – gereglementeerd beroep....................................................................................151
Certificering van financiële overzichten: een middelenverbintenis............................................................151
Verplichtingen..............................................................................................................................................152
Verantwoordelijkheden................................................................................................................................153
IV
