HOC 1: introductie van wetenschappelijk redenen
1. psychologie is een manier van
denken - Research producer: onderzoekers produceren onderzoek
- Research consumer: gebruiken van wetenschap voor het
behandelen van cliënten (bijvoorbeeld een psycholoog moet soms
nog wetenschappelijke artikels opzoeken om een patiënt te kunnen
helpen)
à heel belangrijk om kritisch te kijken naar wetenschappelijk
onderzoek want:
- Niet alle gepubliceerde artikels zijn zomaar correct of robuust
- Zo was er een replicatie crisis binnen de psychologie, bleek dat veel
onderzoeken die gepubliceerd waren niet herhaalbaar waren
Hoe onderzoekers werken: - Onderzoek is gebaseerd op empirisme
- Onderzoekers testen theorieën (empirische onderzoekcyclus)
- Onderzoekers werken aan fundamentele en toegepaste problemen
- Onderzoek evolueert constant
- Onderzoekers publiceren hun bevindingen in wetenschappelijke
tijdschriften
- Wetenschappers communiceren met het algemene publiek door
tijdschriften
Empirisme = kennis die wordt verworven door directe observatie, ervaringen en
experimenten
à verzamelen data door onze zintuigen en door instrumenten die onze
zintuigen nodig hebben
à onderzoekers doen onderzoek op een systematische repliceerbare
manier
à niet gebaseerd op eigen ervaringen, intuïtie of autoritaire figuren
Testen van theorieën Empirisch onderzoek cyclus: wordt gebruikt door onderzoekers om op een
systematische en objectieve manier theorieën te testen en verbeteren
1. Beginnen met een theorie
2. Waarover onderzoekers zich vragen stellen (onderzoeksvragen)
3. Wat zorgt voor een onderzoeksontwerp
4. Onderzoekers vormen een hypothese
5. Data verzamelen
6. Door die data kunnen we de theorie accepteren/veranderen
Eigenschappen van een goede theorie: wordt ondersteund door data, is
falsifieerbaar (moet weerlegd kunnen worden), parsimonious (zo simpel
mogelijk, de onnodige verklaringen worden vermeden)
à een goede theorie moet ondersteund worden door data maar kan nooit
volledig bewezen worden, er blijft altijd data zijn die de data kan
weerleggen wat falsificatie zo belangrijk maakt
à replicatie is cruciaal
1
,Onderzoekers vormen een à wetenschap vormt een gemeenschap met normen en waarden zodat de
gemeenschap eerlijkheid en de kwaliteit gewaarborgd worden
Merton’s wetenschappelijke normen:
- Universalisme: iedereen kan onderzoeker zijn ongeacht je cultuur,
ervaringen, … claims en data moeten objectief beoordeeld worden
- Gemeenschappelijkheid: Het resultaat van hun onderzoek hoort
niet tot hun als individu maar tot de gemeenschap -> het moet
publiek gemaakt worden zodat het kan worden gerepliceerd,
gecontroleerd à bevordert kennis en samenwerking
- Belangeloosheid: je moet onderzoek doen omdat het je interesseert
niet voor persoonlijke winst, bekendheid WANT mag niet
beïnvloed worden door externe zaken zoals geld
- Georganiseerd sceptisch zijn: andere onderzoekers mogen kritiek
geven op anderen hun werk
Fundamenteel vs toegepast
onderzoek à Basis/fundamenteel onderzoek: theorieën testen zonder een praktische
uitkomst te hebben, gewoon iets willen bewijzen
à Toegepast onderzoek: je onderzoek rechtsreeks kunnen toepassen op de
praktijk
à Translational onderzoek: toch al iets meer praktijk gericht gaan maar het
is toch nog fundamenteel maar niet toepasselijk op alle situaties
Onderzoek evolueert constant
Over de tijd worden bestaande theorieën aangepast, verworven, … ze
veranderen constant
à Maar het belangrijkste = theorieën zorgen voor andere theorieën
Publiceren van wetenschap Wetenschappers moeten en lang en moeilijk proces doorlopen om hun
artikels te kunnen publiceren (zorgt ervoor dat wat wel gepubliceerd wordt
van hoge kwaliteit is en betrouwbaar is)
à wetenschappelijke artikels worden gepubliceerd in wetenschappelijke
tijdschriften
à Peer-review proces:
1. role of editor: eerst wordt het ingediende beoordeeld door de editor van
de wetenschappelijk die in eerste instantie kijkt naar de kwaliteit en de
relevantie van het onderzoek en beslist of het verder geëvalueerd mag
worden door experten
2. Role of reviewers: mensen die veel kennen van het beschreven
onderwerp worden uitgenodigd en gevraagd om het artikel te beoordelen
vanuit hun expertise (twee tot zes mensen)
3.Obv de reviewers wordt het geaccepteerd, verworpen of gevraagd om
enkele dingen te veranderen of aan te passen
à aangezien het zo belangrijk is voor onderzoekers om veel artikels te
kunnen publiceren en dat het moeilijk is om het te kunnen publiceren is de
kans niet klein dat sommige artikels vervalst of vertekend zijn
2
,2. Sources of information à onderzoekers streven ernaar zo betrouwbaar en nauwkeurig mogelijke
informatie te verkrijgen dmv zo goed mogelijk ontworpen onderzoek
Onderzoekers gebruiken hiervoor enkele belangrijke methoden
è Onderzoekers:
- gebruiken een controlegroep
- controleren voor een derde variabele
- proberen informatie te evalueren zonder vertekeningen dus zo
objectief mogelijk
è Onderzoek is beter dan: intuïtie, experiment, argumenten van
autoritaire figuren = zijn allemaal niet wetenschappelijk
onderbouwd
Onderzoek vs ervaring Wetenschappelijk onderzoek biedt veel betrouwbaardere en nauwkeurigere
informatie dan informatie verkregen door ervaring
- Ervaring heeft geen controlegroep
- Onderzoek is beter dan eigen ervaringen
Onderzoek maakt gebruik van een controlegroep om objectief en
betrouwbare resultaten te verkrijgen die niet worden verstoord door
persoonlijke bias
Zeer moeilijk om conclusies te trekken op enkel ervaring
Daarnaast is ervaring niet te vertrouwen en kan het misleidend zijn omdat
het wordt beïnvloed door andere factoren waar we geen controle over
hebben, wat het moeilijk maakt om te bepalen wat de echte oorzaak is
à daarom is het betrouwbaarder om conclusies te trekken uit wetenschap
die kunnen al die vertekeningen wel controleren
Onderzoekers: gebruiken een controlegroep, controleren voor
vertekeningen, proberen data zo objectief mogelijk te beoordelen
Onderzoek vs intuïtie Er zijn veel vertekeningen die ons kunnen beïnvloeden, cognitieve biases
zijn systematische denkfouten die onze beslissingen en beoordelingen
beïnvloeden
Cognitieve biases - A good story: als een theorie wordt gepresenteerd met een goed
verhaal erachter gaan we die meestal geloven ookal klopt die niet
- Availibility heuristic: we schatten de gebeurtenissen makkelijker
in als we makkelijker bij iets kunnen komen (bv we denken sneller
dat we dood kunnen gaan in een vliegtuigcrash dan op een fiets
omdat we zo een crash ons makkelijker kunnen inbeelden)
- Present present bias: we focussen ons op situaties waarbij we de
oorzaak en gevolg kennen, waardoor we de frequentie van hoe vaak
ze voorkomen overschatten (goed kunnen inbeelden dat iemand
schreeuwde en het hielp maar ze kennen ook een situatie waarin
iemand schreeuwde en het hielp niet -> enkel de eerste onthouden)
3
, Cognitieve biases - Confirmatie bias: we geven meer aandacht aan info die onze
overtuigingen bevestigen en negeren degene die onze overtuigingen
tegenspreken
- Confirmatory hypothesis testing: hypothese opstellen die de
gewenste uitkomsten bevestigen
- Bias blind spot: denken dat wijzelf niet beïnvloedbaar zijn door
biases maar de andere wel -> dus we onderschatten de invloed van
biases
Autoriteitsfiguren Mensen die veel autoriteit hebben kunnen veel invloed hebben op publieke
opinie zelfs als de dingen die zij beweren niet ondersteund worden door
wetenschappelijke bewijzen
Wetenschappelijke bronnen Wetenschappers gebruiken nog veel andere bronnen buiten
wetenschappelijke artikels:
- Hoofdstuk in een boek
- Wetenschappelijk boek
- Internet, blogs
- Populaire media
- Meta analyses
- …
à hoe hoger je gaat op de piramide van wetenschappelijke bewijzen hoe
sterker je bewijs
4
1. psychologie is een manier van
denken - Research producer: onderzoekers produceren onderzoek
- Research consumer: gebruiken van wetenschap voor het
behandelen van cliënten (bijvoorbeeld een psycholoog moet soms
nog wetenschappelijke artikels opzoeken om een patiënt te kunnen
helpen)
à heel belangrijk om kritisch te kijken naar wetenschappelijk
onderzoek want:
- Niet alle gepubliceerde artikels zijn zomaar correct of robuust
- Zo was er een replicatie crisis binnen de psychologie, bleek dat veel
onderzoeken die gepubliceerd waren niet herhaalbaar waren
Hoe onderzoekers werken: - Onderzoek is gebaseerd op empirisme
- Onderzoekers testen theorieën (empirische onderzoekcyclus)
- Onderzoekers werken aan fundamentele en toegepaste problemen
- Onderzoek evolueert constant
- Onderzoekers publiceren hun bevindingen in wetenschappelijke
tijdschriften
- Wetenschappers communiceren met het algemene publiek door
tijdschriften
Empirisme = kennis die wordt verworven door directe observatie, ervaringen en
experimenten
à verzamelen data door onze zintuigen en door instrumenten die onze
zintuigen nodig hebben
à onderzoekers doen onderzoek op een systematische repliceerbare
manier
à niet gebaseerd op eigen ervaringen, intuïtie of autoritaire figuren
Testen van theorieën Empirisch onderzoek cyclus: wordt gebruikt door onderzoekers om op een
systematische en objectieve manier theorieën te testen en verbeteren
1. Beginnen met een theorie
2. Waarover onderzoekers zich vragen stellen (onderzoeksvragen)
3. Wat zorgt voor een onderzoeksontwerp
4. Onderzoekers vormen een hypothese
5. Data verzamelen
6. Door die data kunnen we de theorie accepteren/veranderen
Eigenschappen van een goede theorie: wordt ondersteund door data, is
falsifieerbaar (moet weerlegd kunnen worden), parsimonious (zo simpel
mogelijk, de onnodige verklaringen worden vermeden)
à een goede theorie moet ondersteund worden door data maar kan nooit
volledig bewezen worden, er blijft altijd data zijn die de data kan
weerleggen wat falsificatie zo belangrijk maakt
à replicatie is cruciaal
1
,Onderzoekers vormen een à wetenschap vormt een gemeenschap met normen en waarden zodat de
gemeenschap eerlijkheid en de kwaliteit gewaarborgd worden
Merton’s wetenschappelijke normen:
- Universalisme: iedereen kan onderzoeker zijn ongeacht je cultuur,
ervaringen, … claims en data moeten objectief beoordeeld worden
- Gemeenschappelijkheid: Het resultaat van hun onderzoek hoort
niet tot hun als individu maar tot de gemeenschap -> het moet
publiek gemaakt worden zodat het kan worden gerepliceerd,
gecontroleerd à bevordert kennis en samenwerking
- Belangeloosheid: je moet onderzoek doen omdat het je interesseert
niet voor persoonlijke winst, bekendheid WANT mag niet
beïnvloed worden door externe zaken zoals geld
- Georganiseerd sceptisch zijn: andere onderzoekers mogen kritiek
geven op anderen hun werk
Fundamenteel vs toegepast
onderzoek à Basis/fundamenteel onderzoek: theorieën testen zonder een praktische
uitkomst te hebben, gewoon iets willen bewijzen
à Toegepast onderzoek: je onderzoek rechtsreeks kunnen toepassen op de
praktijk
à Translational onderzoek: toch al iets meer praktijk gericht gaan maar het
is toch nog fundamenteel maar niet toepasselijk op alle situaties
Onderzoek evolueert constant
Over de tijd worden bestaande theorieën aangepast, verworven, … ze
veranderen constant
à Maar het belangrijkste = theorieën zorgen voor andere theorieën
Publiceren van wetenschap Wetenschappers moeten en lang en moeilijk proces doorlopen om hun
artikels te kunnen publiceren (zorgt ervoor dat wat wel gepubliceerd wordt
van hoge kwaliteit is en betrouwbaar is)
à wetenschappelijke artikels worden gepubliceerd in wetenschappelijke
tijdschriften
à Peer-review proces:
1. role of editor: eerst wordt het ingediende beoordeeld door de editor van
de wetenschappelijk die in eerste instantie kijkt naar de kwaliteit en de
relevantie van het onderzoek en beslist of het verder geëvalueerd mag
worden door experten
2. Role of reviewers: mensen die veel kennen van het beschreven
onderwerp worden uitgenodigd en gevraagd om het artikel te beoordelen
vanuit hun expertise (twee tot zes mensen)
3.Obv de reviewers wordt het geaccepteerd, verworpen of gevraagd om
enkele dingen te veranderen of aan te passen
à aangezien het zo belangrijk is voor onderzoekers om veel artikels te
kunnen publiceren en dat het moeilijk is om het te kunnen publiceren is de
kans niet klein dat sommige artikels vervalst of vertekend zijn
2
,2. Sources of information à onderzoekers streven ernaar zo betrouwbaar en nauwkeurig mogelijke
informatie te verkrijgen dmv zo goed mogelijk ontworpen onderzoek
Onderzoekers gebruiken hiervoor enkele belangrijke methoden
è Onderzoekers:
- gebruiken een controlegroep
- controleren voor een derde variabele
- proberen informatie te evalueren zonder vertekeningen dus zo
objectief mogelijk
è Onderzoek is beter dan: intuïtie, experiment, argumenten van
autoritaire figuren = zijn allemaal niet wetenschappelijk
onderbouwd
Onderzoek vs ervaring Wetenschappelijk onderzoek biedt veel betrouwbaardere en nauwkeurigere
informatie dan informatie verkregen door ervaring
- Ervaring heeft geen controlegroep
- Onderzoek is beter dan eigen ervaringen
Onderzoek maakt gebruik van een controlegroep om objectief en
betrouwbare resultaten te verkrijgen die niet worden verstoord door
persoonlijke bias
Zeer moeilijk om conclusies te trekken op enkel ervaring
Daarnaast is ervaring niet te vertrouwen en kan het misleidend zijn omdat
het wordt beïnvloed door andere factoren waar we geen controle over
hebben, wat het moeilijk maakt om te bepalen wat de echte oorzaak is
à daarom is het betrouwbaarder om conclusies te trekken uit wetenschap
die kunnen al die vertekeningen wel controleren
Onderzoekers: gebruiken een controlegroep, controleren voor
vertekeningen, proberen data zo objectief mogelijk te beoordelen
Onderzoek vs intuïtie Er zijn veel vertekeningen die ons kunnen beïnvloeden, cognitieve biases
zijn systematische denkfouten die onze beslissingen en beoordelingen
beïnvloeden
Cognitieve biases - A good story: als een theorie wordt gepresenteerd met een goed
verhaal erachter gaan we die meestal geloven ookal klopt die niet
- Availibility heuristic: we schatten de gebeurtenissen makkelijker
in als we makkelijker bij iets kunnen komen (bv we denken sneller
dat we dood kunnen gaan in een vliegtuigcrash dan op een fiets
omdat we zo een crash ons makkelijker kunnen inbeelden)
- Present present bias: we focussen ons op situaties waarbij we de
oorzaak en gevolg kennen, waardoor we de frequentie van hoe vaak
ze voorkomen overschatten (goed kunnen inbeelden dat iemand
schreeuwde en het hielp maar ze kennen ook een situatie waarin
iemand schreeuwde en het hielp niet -> enkel de eerste onthouden)
3
, Cognitieve biases - Confirmatie bias: we geven meer aandacht aan info die onze
overtuigingen bevestigen en negeren degene die onze overtuigingen
tegenspreken
- Confirmatory hypothesis testing: hypothese opstellen die de
gewenste uitkomsten bevestigen
- Bias blind spot: denken dat wijzelf niet beïnvloedbaar zijn door
biases maar de andere wel -> dus we onderschatten de invloed van
biases
Autoriteitsfiguren Mensen die veel autoriteit hebben kunnen veel invloed hebben op publieke
opinie zelfs als de dingen die zij beweren niet ondersteund worden door
wetenschappelijke bewijzen
Wetenschappelijke bronnen Wetenschappers gebruiken nog veel andere bronnen buiten
wetenschappelijke artikels:
- Hoofdstuk in een boek
- Wetenschappelijk boek
- Internet, blogs
- Populaire media
- Meta analyses
- …
à hoe hoger je gaat op de piramide van wetenschappelijke bewijzen hoe
sterker je bewijs
4
