Samenvatting stelselmatige weefselleer: de zintuigen

De zintuigen
Het gezichtsorgaan
1. Oogbol of bulbus oculi
1.1 Buitenste oogrok = tunica fibrosa

 Cornea of hoornvlies
o 5 lagen:
1) Meerlagig niet verhoornd plaveisel epitheel
2) Membraan van Bowman (geen echte BM, 10 micrometer)
3) Stroma
- Keratoycten -> keratansulfaat (en chondroïtinesulfaat)
4) Membraan van Descemet (echte BM, 5-10 micrometer)
- Tropocollageen microfibrillen
- M.ciliaris insertie
5) Mesotheel
- Zonula occludentes
 Sclera
o Lamina cribrosa voor n. opticus
o 3 lagen van buiten naar binnen:
1) Episclera (losmazig BW, veel bloedvaten)
- Tussen episclera & kapsel van Tenon: episclerale ruimte/ruimte v
Tenon
- Buitenzijde: kapsel van Tenon
 Huls = fascia oculi
 Van discus opticus tot vrije deel sclera
2) Substantia propria (dens BW, minder bloedvaten)
- Circulaire lagen van collageen thv limbus & lamina cribrosa
3) Lamina fusca
o Vrije VOORZIJDE: doorlopend epitheel
 Limbus = overang cornea-sclera
o Groeve a/h oppervlak: sulcus
 Stop membraan Bowman
o Aanhechting m.ciliaris = sclerale spoor
o Binnenzijde: sclerocorneale junctie
 Stop membraan Descemet + mesotheel
 Trabeculair netwerk met spleten van Fontana
 Sinsus venosus sclerae = kanaal van Schlemm
 Glaucoom of groene staar = verhoogde oogdruk -> sluiten spleten ->
beschadiging zenuw -> blindheid

1.2 Middenste oogrok = tunica uvea = vaatvlies

 Chorioidea
o Perichorioidale ruimte (virtueel, los verbonden met sclera)
o 4 lagen:
1) Lamina suprachorioidea (30 micrometer)
- Fibroblasten, veel pigmentcellen
2) Lamina vasculosa = substantia propria
- Ook pigmentcellen
3) Lamina choriocapillaris
4) Membraan van Bruch (1 à 3 micrometer)
- Elastine-lamina reticularis-lamina basilaris

,  Corpus ciliare
o 3 lagen:
1) Ciliair epitheel = 2 lagig kubisch (pars caeca retinae = NIET lichtgevoelig)
- ONDERSTE BUITENSTE LAAG: gepigmenteerde kubische cellen
- OPPERVLAKKIGE BINNENSTE LAAG: niet-gepigmenteerde kubische
cellen -> productie oogkamervocht, aanmaak zonula ciliaris
- Bloed-kamerwaterbarrière (occludensverbindingen!)
2) Stratum vasculosum (<stroma)
- Pigmentcellen, mastcellen, fibroblasten en gevensterde capillairen
(altijd gevensterde capillairen in dit hoofdstuk…)
3) Musculaire laag: M.ciliaris(<stroma)
 Iris of regenboogvlies
o VOORZIJDE: geen echt epitheel
 Laag fibroblasten + pigmentcellen (melanocyten)
o Stroma met M.sphincter pupillae
 Rijk aan pigmentcellen
 Sterk gevasculariseerd (-> kurketrekkervorm)
o ACHTERZIJDE: irisepitheel bestaande uit 2 lagen:
1) ANTERIEUR EPITHEEL = M. dilatator pupillae
- Myo-epitheliale cellen
2) POSTERIEUR EPITHEEL = echte kubische pigmentcellen
- Maculae adherentes en occludentes
 Zonula van Zinn of zonula ciliaris
o 2 groepen vezels
 Van achterzijde corpus tot ora serrata en hechting aan voorzijde lenskapsel
 Van processus ciliares en hechting aan achterzijde
o Glycoproteïne (fibriline 1 en 2), hyaluronan, collagene microfibrillen
 Lens
o 3 delen:
 Elastisch lenskapsel
 DIKKE VOORZIJDE
 DUNNE ACHTERZIJDE
 Proteoglycanen en collageen type 4
 Lensepitheel
 ANTERIEUR lensepitheel
 Lenscellen
 Lensvezels
 Crystallinen
 Cataract of grijze staar = vertroebelen lens door denaturatie van de
crystallinen <-> glaucoom of groene staar bij sclerocorneale junctie
 Glaslichaam of corpus vitreum
o Indeuking thv lens = fossa hyaloidea
o Vast aan:
 Ora serrata
 Discus opticus
 Macula lutea
o Canalis hyaloidea (niet doorzichtig deel)
o Veel grondstof: 99% water, hyaluronzuur <-> weinig vezels (col II)
 Hyalocyten
o Fixatie retina & lens + transport voedingsstoffen retina