Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
Rechtsfilosofie en recht: Wat en waarom?
Inkleding Inter perspectief Door onderwijs, observatie en praktijk maken we
rechtsnormen ons eigen. We ervaren het recht van
binnenuit
Toepassing: rechtenstudent
Extern perspectief De puzzel van het recht van buiten bekijken.
Door 4 grondslagenvakken: rechtstheorie,
rechtsgeschiedenis, rechtssociologie,
Rechtsfilosofie
Waarom hebben Functie van het Recht zorgt voor de ordening van de samenleving
we recht nodig? recht
Waarom is ordening Om conflicten te voorkomen, beheersen of oplossen.
in de samenleving
nodig?
Hoe ontstaan 4 cumulatieve voorwaarden
conflicten? 1. Veelheid = aanwezigheid van meerdere personen
2. Diversiteit = wanneer de veelheid aan personen
dezelfde middelen willen voor andere doelen
1
,Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
3. Schaarste = als er niet genoeg middelen zijn
waardoor iedereen zijn doelstellingen niet kan
realiseren
4. Vrije toegang = zich meester maken van schaarse
goederen waarvoor mensen diverse doelen hebben.
Hoe kan conflict 1. Veelheid = oplossen door eenheid
worden opgelost? 2. Diversiteit door consensus af te dingen = ervoor
zorgen dat iedereen dezelfde opinies heeft
3. Overvloed = veel meer beschikbare middelen,
verhoging van de productie
4. Vrije toegang = recht: een gestructureerd kader om
middelen te gebruiken.
Waarom is recht de Dit is de enige niet utopische oplossing
beste oplossing?
Hoofdstuk 1: De premoderne wereld
Inleiding Doelstelling Visie van de voorouders en het premoderne denken
2
,Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
Methode: Confrontatie met Zorgt voor bewustzijn van onze eigen cultuur en onze
anders kijken andere wereldbeeld eigen opvattingen vanuit een ander kritisch perspectief
door de te bekijken.
confornatie met
andere culturen
Voorbeeld Maex tijdens zijn stage in Indonesië
Een subjectieve Het belang van De menselijke ervaring stond centraal en de wereld werd
wetenschap subjectieve ervaring vanuit dit oogpunt uitgelegd vanuit menselijke
categorieën.
Voorbeeld: Denkbeeld van Aristoteles
Subjectieve De wetenschap wordt uitgelegd in woorden. Het gaat om
wetenschap een geheel dat heilig is niet om een machine zoals we de
wetenschap nu ervaren. Het geheel was volgens een
christelijk geschapen en heilig. De mens mag er dus niet
op experimenteren.
Voorbeeld: Groene beweging
Een Doelgerichte wereld Elk object had een vooraf bepaald doel.
doelgerichte
3
, Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
wereld De wereld is doelgericht/ teleologisch
Voorbeeld: het vallen van een steen omdat de steen wilt
vallen. Zware dingen willen vallen Aristoteles
Menselijk Hoe moet de mens Dingen en mensen hebben van naturen een doel. We
handelen handelen volgens moeten leven zoals de natuur, dit betekent het
volgens de de natuurwet? verwezenlijken ervan. Volgens het Christelijke
natuurwet wereldbeeld heeft god mensen gemaakt naar. Hun
natuur.
Voorbeeld: Aristoteles: de mens wil van nature
samenleven.
Natuurrecht De wet die ons wordt voorgeschreven, we weten hoe we
moeten handelen omdat we handdelen naar de natuur
die god ons gegeven heeft. Dit is een objectieve
maatstaaf. We kunnen dit ontdekken door de rede te
volgen.
Voorbeeld: God heeft de mens geschapen in
gemeenschap, waarbij ze zich moeten voortplanten
4
Rechtsfilosofie en recht: Wat en waarom?
Inkleding Inter perspectief Door onderwijs, observatie en praktijk maken we
rechtsnormen ons eigen. We ervaren het recht van
binnenuit
Toepassing: rechtenstudent
Extern perspectief De puzzel van het recht van buiten bekijken.
Door 4 grondslagenvakken: rechtstheorie,
rechtsgeschiedenis, rechtssociologie,
Rechtsfilosofie
Waarom hebben Functie van het Recht zorgt voor de ordening van de samenleving
we recht nodig? recht
Waarom is ordening Om conflicten te voorkomen, beheersen of oplossen.
in de samenleving
nodig?
Hoe ontstaan 4 cumulatieve voorwaarden
conflicten? 1. Veelheid = aanwezigheid van meerdere personen
2. Diversiteit = wanneer de veelheid aan personen
dezelfde middelen willen voor andere doelen
1
,Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
3. Schaarste = als er niet genoeg middelen zijn
waardoor iedereen zijn doelstellingen niet kan
realiseren
4. Vrije toegang = zich meester maken van schaarse
goederen waarvoor mensen diverse doelen hebben.
Hoe kan conflict 1. Veelheid = oplossen door eenheid
worden opgelost? 2. Diversiteit door consensus af te dingen = ervoor
zorgen dat iedereen dezelfde opinies heeft
3. Overvloed = veel meer beschikbare middelen,
verhoging van de productie
4. Vrije toegang = recht: een gestructureerd kader om
middelen te gebruiken.
Waarom is recht de Dit is de enige niet utopische oplossing
beste oplossing?
Hoofdstuk 1: De premoderne wereld
Inleiding Doelstelling Visie van de voorouders en het premoderne denken
2
,Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
Methode: Confrontatie met Zorgt voor bewustzijn van onze eigen cultuur en onze
anders kijken andere wereldbeeld eigen opvattingen vanuit een ander kritisch perspectief
door de te bekijken.
confornatie met
andere culturen
Voorbeeld Maex tijdens zijn stage in Indonesië
Een subjectieve Het belang van De menselijke ervaring stond centraal en de wereld werd
wetenschap subjectieve ervaring vanuit dit oogpunt uitgelegd vanuit menselijke
categorieën.
Voorbeeld: Denkbeeld van Aristoteles
Subjectieve De wetenschap wordt uitgelegd in woorden. Het gaat om
wetenschap een geheel dat heilig is niet om een machine zoals we de
wetenschap nu ervaren. Het geheel was volgens een
christelijk geschapen en heilig. De mens mag er dus niet
op experimenteren.
Voorbeeld: Groene beweging
Een Doelgerichte wereld Elk object had een vooraf bepaald doel.
doelgerichte
3
, Rechtsfilosofie 2023-2024 Samevatting
wereld De wereld is doelgericht/ teleologisch
Voorbeeld: het vallen van een steen omdat de steen wilt
vallen. Zware dingen willen vallen Aristoteles
Menselijk Hoe moet de mens Dingen en mensen hebben van naturen een doel. We
handelen handelen volgens moeten leven zoals de natuur, dit betekent het
volgens de de natuurwet? verwezenlijken ervan. Volgens het Christelijke
natuurwet wereldbeeld heeft god mensen gemaakt naar. Hun
natuur.
Voorbeeld: Aristoteles: de mens wil van nature
samenleven.
Natuurrecht De wet die ons wordt voorgeschreven, we weten hoe we
moeten handelen omdat we handdelen naar de natuur
die god ons gegeven heeft. Dit is een objectieve
maatstaaf. We kunnen dit ontdekken door de rede te
volgen.
Voorbeeld: God heeft de mens geschapen in
gemeenschap, waarbij ze zich moeten voortplanten
4
