Elena Meert Studie van sociaal werk 2024-2025
Samenvatting Studie van sociaal werk:
- 5 studiepunten
- 100% schriftelijke examen
Open en/of gesloten vragen
- Cursus + PP + lesopnames + 2 seminaries
, Stuvia.com - The Marketplace to Buy and Sell your Study Material
Studie van sociaal werk - samenvatting 2021 - 2022
DEEL 1: WAT IS SOCIAAL WERK
HOOFDSTUK 1 – INLEIDING
1.1. INLEIDING IN HET SOCIAAL WERK
DIMENSIES VAN HET SOCIAAL WERK:
Sociaal werk bestaat uit 3 dimensies:
Als werkveld → focus op opdeling/organisatie van het sociaal werk in sociale voorzieningen
‣ Als beroep → focus op de (gediplomeerde) sociaal werker → “wat moet ik doen?”, “welke
handelingen?”, …
‣ Als wetenschap → focus op de wetenschappelijke studie van de sociale interventies/ tussenkomsten
(sociale interventies = de kern van de wetenschap van sociaal werk!)
O Sociaal werk is een handelingswetenschap: ze probeert niet alleen om de werkelijkheid te verstaan of te
begrijpen maar het bestudeert het tussenkomen (of ‘de interventies’) in die werkelijkheid
O Sociaal werk is een sociale wetenschap: sociaal werk bestudeert het sociale
handelen, onderzoekt en doet aan theorievorming
‣ Onderverdeeld in nog eens beschrijvende/ verklarende/ begrijpende wetenschap
ENKELE FEITEN:
‣ Officiële term = maatschappelijk assistent
‣ Vooral een geschiedenis met vrouwen binnen het sociaal werk (door en voor)
‣ International wijdverspreid beroep geen Vlaamse beroeps assistent
1
Downloaded by: febecorneillie38 | Want to earn Distribution of this
document is illegal $103 per month?
,Elena Meert Studie van sociaal werk 2024-2025
HOOFDSTUK 2 - WAT IS SOCIAAL WERK?
2.1. OP ZOEK NAAR EEN DEFINTIE:
DE INTERNATIONALE DEFINITIE VAN 2000:
“The social work profession promotes social change, problem solving in human relationships and the
empowerment and liberation of people to enhance wellbeing. Utilising theories of human behaviour and social
systems, social work intervenes at the points where people interact with their environments. Principles of human
rights and social justice are fundamental to social work.”
“De sociaal werker bevordert sociale verandering, probleemoplossingen in intermenselijke
relaties, ‘empowerment’ en bevrijding van mensen met het oog op het bevorderen van hun
welzijn. Door gebruik te maken van theorieën over menselijk gedrag en sociale
systemen
intervenieert sociaal werk daar waar mensen met hun omgeving in interactie
treden. Mensenrechten en sociale rechtvaardigheid zijn in het sociaal werk
essentieel.”
Interventies: kunnen begrepen worden op 2 verschillende manieren
‣ Sociale interventies: sociaal werk als expert die van buitenaf een oplossing voorstelt
→ technische professionalisering: focus op de deskundigheid van de professional
vb. interventies als tussenkomst in de leefsituatie van mensen, in relaties tussen mensen en in de
relaties tussen mensen en hun omgeving
‣ Tussenkomen in sociale probleemsituaties: sociaal werk heeft geen experten rol, wel een
dialoog tussen partijen met aandacht voor de context en historiciteit
→ normatieve professionalisering: focus op de waarden/normen die achterliggend zijn op
het probleem
O Samenwerken met de cliënt → zoeken naar partnerschap met cliënt
O Verband met sociale probleemdefiniëring
O Verband met sociaal werk als handelingswetenschap
‣ Afhankelijk van hoe men naar het probleem kijkt, zijn er verschillende interventievormen:
vb. spijbelen: kan een individueel probleem zijn (concentratieproblemen, niet willen de regels volgen,
…) → individuele interventie
O vb. spijbelen: kan ook een sociaal probleem zijn afh. van de context (vb. problemen in
thuissituatie, etc.) → algemene sociale interventie met de omgeving
DE NIEUWE GLOBALE DEFINITIE VAN 2014:
2
, Elena Meert Studie van sociaal werk 2024-2025
“Social work is a practice-based profession and an academic discipline that promotes social change and
development, social cohesion, and the empowerment and liberation of people. Principles of social justice, human
rights, collective responsibility and respect for diversities are central to social work. Underpinned by theories of
social work, social sciences, humanities and indigenous knowledge, social work engages people and structures
to address life challenges and enhance wellbeing.”
“Sociaal werk is een praktijkgebaseerd beroep én een academische discipline die sociale
verandering en sociale ontwikkeling promoot, evenals sociale cohesie en de empowerment en
bevrijding van mensen. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteiten staan centraal in het sociaal werk.
Onderbouwd door theorieën van sociaal werk, de sociale en de humane wetenschappen en
door lokale kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om de uitdagingen van het
leven aan te gaan en het WELZIJN te verhogen.”
CONCLUSIE:
‣ De sociale werkpraktijk is zeer divers → de vraag ‘wat is sociaal werk?’ is dus moeilijk te
beantwoorden
‣ Maatschappelijke veranderingen hebben een belangrijke invloed op het sociaal werk
→ de definitie van sociaal werk evolueert dus mee met de veranderende samenleving
‣ Sociaal werk zal, net als de samenleving, blijven evolueren → het blijvend zoeken naar een
antwoord ‘Wat is sociaal werk?’ is belangrijker dan een tijdelijke definitie of tijdelijk
antwoord
‣ Definities veranderen voortdurend doorheen de tijd en ook geografisch
‣ Academische discipline = verschillende disciplines (sociologie, filosofie)
‣ Een gemeenschappelijk referentiekader voor het sociaal werk blijft belangrijk → de
meerwaarde van een definitie van sociaal werk ligt eerder in dat gemeenschappelijk
referentiekader dan in de definitie zelf
‣ Sociaal werk = niet neutraal/ waardevrij = normatieve professionaliteit
‣ Soorten wetenschappen: menswetenschappen (humane) en natuurwetenschappen
KRITIEKEN OP DE GLOBALE DEFINITIE:
‣ Wat is het nut als het telkens verandert
‣ Het proces is belangrijker
‣ Het is te abstract daarom de 5 krachtlijnen om het te verfijnen
3
Samenvatting Studie van sociaal werk:
- 5 studiepunten
- 100% schriftelijke examen
Open en/of gesloten vragen
- Cursus + PP + lesopnames + 2 seminaries
, Stuvia.com - The Marketplace to Buy and Sell your Study Material
Studie van sociaal werk - samenvatting 2021 - 2022
DEEL 1: WAT IS SOCIAAL WERK
HOOFDSTUK 1 – INLEIDING
1.1. INLEIDING IN HET SOCIAAL WERK
DIMENSIES VAN HET SOCIAAL WERK:
Sociaal werk bestaat uit 3 dimensies:
Als werkveld → focus op opdeling/organisatie van het sociaal werk in sociale voorzieningen
‣ Als beroep → focus op de (gediplomeerde) sociaal werker → “wat moet ik doen?”, “welke
handelingen?”, …
‣ Als wetenschap → focus op de wetenschappelijke studie van de sociale interventies/ tussenkomsten
(sociale interventies = de kern van de wetenschap van sociaal werk!)
O Sociaal werk is een handelingswetenschap: ze probeert niet alleen om de werkelijkheid te verstaan of te
begrijpen maar het bestudeert het tussenkomen (of ‘de interventies’) in die werkelijkheid
O Sociaal werk is een sociale wetenschap: sociaal werk bestudeert het sociale
handelen, onderzoekt en doet aan theorievorming
‣ Onderverdeeld in nog eens beschrijvende/ verklarende/ begrijpende wetenschap
ENKELE FEITEN:
‣ Officiële term = maatschappelijk assistent
‣ Vooral een geschiedenis met vrouwen binnen het sociaal werk (door en voor)
‣ International wijdverspreid beroep geen Vlaamse beroeps assistent
1
Downloaded by: febecorneillie38 | Want to earn Distribution of this
document is illegal $103 per month?
,Elena Meert Studie van sociaal werk 2024-2025
HOOFDSTUK 2 - WAT IS SOCIAAL WERK?
2.1. OP ZOEK NAAR EEN DEFINTIE:
DE INTERNATIONALE DEFINITIE VAN 2000:
“The social work profession promotes social change, problem solving in human relationships and the
empowerment and liberation of people to enhance wellbeing. Utilising theories of human behaviour and social
systems, social work intervenes at the points where people interact with their environments. Principles of human
rights and social justice are fundamental to social work.”
“De sociaal werker bevordert sociale verandering, probleemoplossingen in intermenselijke
relaties, ‘empowerment’ en bevrijding van mensen met het oog op het bevorderen van hun
welzijn. Door gebruik te maken van theorieën over menselijk gedrag en sociale
systemen
intervenieert sociaal werk daar waar mensen met hun omgeving in interactie
treden. Mensenrechten en sociale rechtvaardigheid zijn in het sociaal werk
essentieel.”
Interventies: kunnen begrepen worden op 2 verschillende manieren
‣ Sociale interventies: sociaal werk als expert die van buitenaf een oplossing voorstelt
→ technische professionalisering: focus op de deskundigheid van de professional
vb. interventies als tussenkomst in de leefsituatie van mensen, in relaties tussen mensen en in de
relaties tussen mensen en hun omgeving
‣ Tussenkomen in sociale probleemsituaties: sociaal werk heeft geen experten rol, wel een
dialoog tussen partijen met aandacht voor de context en historiciteit
→ normatieve professionalisering: focus op de waarden/normen die achterliggend zijn op
het probleem
O Samenwerken met de cliënt → zoeken naar partnerschap met cliënt
O Verband met sociale probleemdefiniëring
O Verband met sociaal werk als handelingswetenschap
‣ Afhankelijk van hoe men naar het probleem kijkt, zijn er verschillende interventievormen:
vb. spijbelen: kan een individueel probleem zijn (concentratieproblemen, niet willen de regels volgen,
…) → individuele interventie
O vb. spijbelen: kan ook een sociaal probleem zijn afh. van de context (vb. problemen in
thuissituatie, etc.) → algemene sociale interventie met de omgeving
DE NIEUWE GLOBALE DEFINITIE VAN 2014:
2
, Elena Meert Studie van sociaal werk 2024-2025
“Social work is a practice-based profession and an academic discipline that promotes social change and
development, social cohesion, and the empowerment and liberation of people. Principles of social justice, human
rights, collective responsibility and respect for diversities are central to social work. Underpinned by theories of
social work, social sciences, humanities and indigenous knowledge, social work engages people and structures
to address life challenges and enhance wellbeing.”
“Sociaal werk is een praktijkgebaseerd beroep én een academische discipline die sociale
verandering en sociale ontwikkeling promoot, evenals sociale cohesie en de empowerment en
bevrijding van mensen. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteiten staan centraal in het sociaal werk.
Onderbouwd door theorieën van sociaal werk, de sociale en de humane wetenschappen en
door lokale kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om de uitdagingen van het
leven aan te gaan en het WELZIJN te verhogen.”
CONCLUSIE:
‣ De sociale werkpraktijk is zeer divers → de vraag ‘wat is sociaal werk?’ is dus moeilijk te
beantwoorden
‣ Maatschappelijke veranderingen hebben een belangrijke invloed op het sociaal werk
→ de definitie van sociaal werk evolueert dus mee met de veranderende samenleving
‣ Sociaal werk zal, net als de samenleving, blijven evolueren → het blijvend zoeken naar een
antwoord ‘Wat is sociaal werk?’ is belangrijker dan een tijdelijke definitie of tijdelijk
antwoord
‣ Definities veranderen voortdurend doorheen de tijd en ook geografisch
‣ Academische discipline = verschillende disciplines (sociologie, filosofie)
‣ Een gemeenschappelijk referentiekader voor het sociaal werk blijft belangrijk → de
meerwaarde van een definitie van sociaal werk ligt eerder in dat gemeenschappelijk
referentiekader dan in de definitie zelf
‣ Sociaal werk = niet neutraal/ waardevrij = normatieve professionaliteit
‣ Soorten wetenschappen: menswetenschappen (humane) en natuurwetenschappen
KRITIEKEN OP DE GLOBALE DEFINITIE:
‣ Wat is het nut als het telkens verandert
‣ Het proces is belangrijker
‣ Het is te abstract daarom de 5 krachtlijnen om het te verfijnen
3
