Stem: diagnostiek samenvatting

Stem


Even opfrissen:


Componenten die noodzakelijk zijn op stem te hebben:
1. Aandrijfkracht
2. Trillingsbron
3. Resonantieruimte




Door luchtdruk worden stemplooien opengedrukt  lucht kan erdoor 
lucht gaat versnellen  drukverschil  golfbeweging
Hoe groter de massa, hoe lager de toonhoogte




1 Fenomenologie
1.1 Wat is een stemstoornis?

Stemstoornis = elke keer dat de stem niet werkt, niet presteert of niet klinkt zoals het normaal zou
moeten, waardoor de communicatie wordt verstoord of op elk moment dat u vreemde
gewaarwordingen in uw keel ervaart, zoals inspanning of pijn, tijdens of direct na het spreken.



1.2 Symptomen




1

, Auditief waarneembare symptomen:
o Stemklank en –kwaliteit
o Toonhoogte en luidheid
Dysfonie
o Resonantie, articulatie, prosodie
o Adem
o Andere bv. keelschrapen, hoesten, vocale tics



Symptomen m.b.t. stemklank en -kwaliteit:

 Ruwheid of schorheid
 Wilde lucht, ruizigheid
 Gespannen stemkwaliteit (ter vergelijking met tegelijkertijd spreken en iets zwaars
opheffen)
 Krachteloosheid, zwakte
 Stembreuken
 Instabiliteit (toonhoogte/luidheid)
 Vocal fry (krakerige stem)
 Afonie (geen stem, alleen gefluister)

Symptomen m.b.t. toonhoogte en luidheid

 Abnormale toonhoogte
 Abnormale luidheid
 Beperkt toonhoogtebereik (afstand tussen laagst en hoogst mogelijke toon is kleiner
dan gemiddeld)
 Beperkt dynamisch of intensiteitsbereik (verschil tussen minimale en maximale
luidheid is kleiner dan gemiddeld)
 Tremor (ritmische toonhoogte/luidheidsvariaties in stemklank)

Symptomen m.b.t. adem

 Hoorbaar inademen
 Inadequate adempauzes
 Spreken op expiratoire reservelucht (blijven doorspreken op de laatste lucht die nog
in de longen aanwezig is na een spontane uitademing)

Symptomen m.b.t. resonantie, articulatie en prosodie

 Hypernasaliteit
 Hyponasaliteit
 Kelige resonantie
 Cul de sac-resonantie (stemklank die ontstaat doordat een massa de mondholte vult
bv. vergrote tonsillen of tongrug die opwaarts en naar achter wordt getrokken)
 Monotone spraak




2

,  Sensorisch waarneembare symptomen
o Storende ‘keelsensaties’
 Pijn, irritatie, droog, branderig
 Globusgevoel (krop in de keel), spanning
 Prikkelgevoeligheid
 Overtollig slijm in de keel
o Verminderde vocale belastbaarheid
 Spreken/zingen = vermoeiend
 Beperkte vocale uithouding
 Snel buiten adem zijn



 Visueel waarneembare symptomen
o Aspecten van stemgedrag (logopedist)
 Ademtype
 Spreekhouding
 Zichtbare spanning
 Articulatie
o Laryngoscopisch beeld (NKO-arts)
 Stemplooilaesies
 Stemplooisluiting
 Stemplooitrilling



Stemplooinoduli : knobbeltjes waardoor de stemplooien niet meer
volledig tegen elkaar kunnen komen (vooral bij kinderen en mensen
met een spreekberoep)




1.3 Prevalentie

Normale populatie: 6%

Leerkrachten: 11%



1.4 Etiologie: oorzaken van stemproblemen
1.4.1 Medische factoren


 Bovenste luchtweginfecties (tragia, neus, mond, keel)
o Verkoudheid (ontsteking slijmvliezen)  stemplooien kwetsbaarder
o Chronisch longlijden bv. astma, bronchitis (wanneer adem een probleem is, kan stem
ook beïnvloed worden)

3