Samenvatting - Mondzorg bij de bijzondere doelgroep

Samenvatting deel MKA
Les 1: dento-alveolaire traumatologie en chirurgie
Gebitstrauma
Anamnese
 Tijdstip
 Oorzaak
 Avulsie
o Waar/wanneer zijn de tanden gevonden?
o Waren de tanden verontreinigd? Zoja, hoe en met wat
o Hoe zijn de tanden bewaard?
o Zijn de tanden voor re implantatie afgespoeld? Zoja, hoe en met wat
o Hoe lang was de tand uit de mond en hoe is hij in deze periode bewaard?
 Bloedingen/hematomen
 Weke delen letsel
 Occlusie stoornis
 Mandibulaire bewegingsbeperking/afwijkende mondopening
 Patient bewusteloos geweest?
Concussie
 Tand is gevoelig bij palpatie/percussie
 Niet verplaatst
 Geen verhoogde mobiliteit
 RX: geen abnormaalheden
 BEH: geen nodig + vitaliteit opvolgen min.1 J
 Opvolging: 4W-6/8W-1J  klinische en radiografische controle
Subluxatie
 Tand is gevoelig bij palpatie/percussie
 Niet verplaatst
 Verhoogde mobiliteit
 Mogelijks bloeding uit gingivale sulcus
 Vitaliteitstesten kunnen in het begin negatief zijn  opvolgen
 RX: vaak geen abnormaliteiten
 BEH: geen, evt flexibele spalk 2w voor comfort, vitaliteit opvolgen min 1J
 Opvolging: na 2wk: spalk verwijderen , RX, 4W-6/8w-6m-1J  klinische en
radiografische controle
Extrusie
 Tand ziet er “langer” uit
 Verhoogde mobiliteit
 Vitaliteitstesten meestal negatief
 RX: verbreding Parodontale ruimte apicaal
 BEH
o Repositioneren tand
o Stabilisatie door flexibele spalk 2 wk
o Endo als we pulpanecrose verwachten
 Opvolging
o Na 2wk splint verwijderen,RX
o 4WK-6/8W-6M-1J klinische en radiografische controle
o 5J  klinische en radiografische controle

,Laterale luxatie (def.tanden)
 Tand is verplaatst, normaal naar P of V
 Niet mobiel,metabolische percussie
 Fractuur van processus alveolaris aanwezig ( enkel 3D rx te zien)
 Vitaliteitstesten –
 RX : verbreding PDL is best gezien in de excentrische of occlusale projecties
 BEH
o Repositioneren van tand
o Stabilisatie flexibele spalk 4WK ( botfractuur!)
o Opvolgen pulpale conditie  endo nodig om resorptie te voorkomen
 Opvolging
o 2wk: klinische en radiografische controle
o 4wk: verwijderen spalk, RX
o 6/8wk-6m-1J  klinische en radiografische controle
o Tot 5J: jaarlijkse klinische en radiografische controle
Laterale luxatie ( melktanden)
 Opletten defintieve snijtand
 Leeftijd vh kind op het tijdstip vh trauma bepaalt de kans en de ernst op schade aan
de definitieve tand bij trauma op een melksnijtand.
 Hoe jonger, hoe groter de kans
 De wortel van de melksnijtand resorbeert in de aanloop naar de wisseling van deze
tand. Dit is belangrijk in de interpretatie van de rx!!
Intrusie ( def. Snijtanden)
 Axiale verplaatsing vd tand in de alveole ( = vertikaal ingeslagen tand)
 Niet mobiel, metallische percussie
 Vitaliteitstesten meestal –
 RX
o Parodontale ruimte kan verdwenen zijn ( gedeeltelijk of totaal)
o CEJ bevind zich meer apicaal dan buurelementen
 BEH
o Zonder volledige apicale wortelvorming
 Afwachtende houding ( zelf-eruptie)
 Geen eruptie binnen paar wk: begin orthodontische repositionering
 Intrusie > 7mm: chirurgische of orthodontische respositionering
o Met volledige apicale wortelvorming
 Afwachten: zelf eruptie indien intrusie <3mm
 Geen beweging binnen eerste 2-4wk: begin ortho repositionering voor
ankylose begint
 Intrusie 3-7mm: begin chirurgische of ortho repositionering
 Intrusie > 7mm: chirurgische repositionering
 Endo met CaOH is aangewezen 2-3wk na repositionering
 Na repositionering: stabilisatie met flexibele spalk gedurende 4wk
 Opvolging
o 2wk: klinische en radiografische controle
o 4wk: verwijderen spalk; RX
o 6/8wk-6m-1J  klinische en radiografische controle
o Tot 5J  jaarlijkse klinische en radiografische controle

, Intrusie (melktanden)
 De kromming van de wortel van de melksnijtand een intrusie vaak de melksnijtand
doet glijden langs de definitieve tand  is een voordeel!
 Als de apex echter naar P verplaatst werd, dan is er meer kans op beschadiging vd
definitieve tand, afhankelijk van de leeftijd vh kind, uiteraard
Avulsie
 Tand volledig uit alveole
 RX: tand afwezif
 BEH
o Afhankelijk van wortelvorming tand ( open apex/afgevormde apex)
o Afhankelijk van extra-orale periode ( >60min = slechtere prognose)
o Re-implanteren, endo,spalk,… (ideaal als wortelvlies intact is en extra-orale
periode zo kort mogelijk was )
o Een geavulseerde melktand nooit herimplanteren!!
o Acute BEH
 Tand opzoeken en vastnemen bij de kroon
 Als de tand vuil is afspoelen onder kraantjes water en reimplanteren in
de mond
 Als reimplantatie niet mogelijk is, tand bewaren in een van de
volgende vloeistoffen:
 Fysiologisch water, hank’s solution, melk of mond
 Niet in water!!! ( maar beter dan droog bewaren)
o Zoek een TA voor verdere beh ( spalk en nadien endo)
 Nazorg
o Vermijd contactsporten
o Zacht dieet gedurende 2wk
o Tanden poetsen met zachte TB na elke maaltijd
o 2x/dag spoelen met CHX 0,12% gedurende 1-2wk
 Opvolging
o 2wk: verwijderen spalk en klinische en radiografische controle
o 4wk-3m-6m-1J  klinische en radiografische controle
o Jaarlijkse klinische en radiografische controle
Kroonfracturen
Infractie
 Geen beh of opp. Sealen
Glazuurfracturen
 Weke delen onderzoeken op glazuurscherven
 Scherpe randen gladslijpen of restaureren
 Als nodig , vorm van buurelementen aanpassen
 Glazuuropp. Fluorideren
Glazuur-dentinefractuur ( niet gecompliceerd)
 Weke delen onderzoeken op tandfragmenten
 Dentine opp. Controleren op een exponatie vd pulpa
 Tandfragmenten terugplaatsen of restauratie
 Vitaliteit controleren en vervolgen

Glazuur-dentinefractuur met pulpa exponatie (gecompliceerd)