LEVENSLOOPPSYCHOLOGIE – SAMENVATTING
HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN WAT VOORAF GING
KALENDERLEEFTIJD VERSUS ONTWIKKELINGSLEEFTIJD
Kalenderleeftijd
o De leeftijd van de persoon in jaren sinds de geboorte
Ontwikkelingsleeftijd
o Fase van ontwikkeling op verschillende ontwikkelingsgebieden
o Ontwikkelingsgebieden:
1. Lichamelijke ontwikkeling
2. Cognitieve ontwikkeling
3. Emotionele ontwikkeling
4. Sociale ontwikkeling
5. Psychoseksuele ontwikkeling
o Ontwikkelingsleeftijd kan afwijken van de kalenderleeftijd.
• Opgelet voor overvragen of te grote verwachtingen van de cliënt.
• Begeleidingsstijl steeds aanpassen!
Bijvoorbeeld: iemand heeft de kalenderleeftijd van 32 jaar, maar een ontwikkelingsleeftijd van 18 jaar.
WAT VOORAF GING
De prenatale fase: van conceptie naar foetus
Foetus → baby
Het menselijk ontwikkelingsproces vanaf
bevruchting tot geboorte gaat door verschillende
stadia. Hier is een beknopt overzicht van de
verschillen tussen zygote, kiemstadium,
embryonaal stadium en foetaal stadium:
1. Zygote
o Dit is de allereerste fase van de prenatale ontwikkeling en begint met de bevruchting.
o Een zygote wordt gevormd wanneer een mannelijke zaadcel (spermatozoïde) fuseert met een
vrouwelijke eicel (ovum).
o Het heeft het volledige genetische potentieel (46 chromosomen, waarvan 23 van de vader en 23 van
de moeder) en begint bijna onmiddellijk met delen om meerdere cellen te vormen.
2. Kiemstadium
o Dit is de fase die volgt op de zygote en duurt ongeveer van dag 3 tot dag 7 na de bevruchting.
o Tijdens dit stadium gaat de celmassa door een reeks snelle celdelingen en migraties en begint het zich
te nestelen in de wand van de baarmoeder, een proces dat implantatie wordt genoemd.
o De celmassa is nu bekend als een blastocyst, die een innerlijke celmassa (die uiteindelijk het embryo
wordt) en een buitenste laag (die de placenta wordt) bevat.
3. Embryonaal stadium
o Dit stadium duurt vanaf de implantatie (ongeveer de 8ste dag na de bevruchting) tot het einde van de
8ste week.
1
, o Gedurende deze periode beginnen alle belangrijke organen en systemen te vormen.
o Aan het einde van het embryonale stadium heeft het embryo een menselijke vorm, hoewel het slechts
ongeveer 3 cm lang is.
4. Foetaal stadium
o Dit is de langste fase en begint aan het einde van de 8ste week na de bevruchting en duurt tot de
geboorte.
o Gedurende dit stadium groeien en rijpen alle organen en systemen verder uit.
o De foetus beweegt actief, kan horen en reageren op externe stimuli.
o Tegen het einde van deze fase is de foetus klaar voor de geboorte.
o Elk stadium is cruciaal voor de gezonde ontwikkeling van een individu en heeft zijn eigen set van
ontwikkelingsprocessen en mijlpalen. Hoewel de exacte tijdlijn kan variëren tussen individuen, geven
deze stadia over het algemeen een overzicht van wat er tijdens de zwangerschap gebeurt.
De perinatale fase: de geboorte
o Geboortegewicht:
• Gemiddeld 3- 3,5 kg
o Lengte
• 46-54 cm
o Voldragen kind
• 35-40 weken
o Prematuur/ preterm
• Minder dan 35 weken
o Postterm
• Na 40 weken
o Dysmatuur
• Een kind dat bij de geboorte minder weegt in verhouding met de
zwangerschapsduur
• Kan zowel prematuur als voldragen
2
,Extra risico’s:
o Infecties
o Drugs
o Medicijnen
o Omgevingsfactoren:
• Röntgenstralen
• Chemische stoffen
o Verkeerde voeding
o Natuurlijke stoffen in het moederlichaam
o Leeftijd van de ouders
o Stress
o …
o Gemiddeld 1 uur weeën per cm ontsluiting
o Persen alleen bij volledige ontsluiting
o Laatste dagen zwangerschap wit onderbroek dragen: vloeistof moet helder zijn en zoet ruiken, bij bruin
ONMIDDELLIJK NAAR ZIEKENHUIS (ontlasting baby in
vruchtwater)
APGAR
Appearance
o Kleur van de huid
Pulse
o Hartslag
Grimace
o Reactie op prikkels
• Bv: zacht knipen
Activity
o Spiertonus
Respiration
o Ademhaling
Waarvoor dient de APGAR test?
o Snelle beoordeling van de fysieke conditie van een pasgeborene direct na de geboorte.
o Helpt medisch personeel te beslissen of een baby direct medische hulp nodig heeft.
3
, o Meestal twee keer gegeven:
• Op 1 minuut na de geboorte
• Op 5 minuten na de geboorte.
HOOFDSTUK 2: INTRODUCTIE IN DE ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
ONTWIKKELINGSFASEN
o Specifieke perioden in het leven van een individu
o Waarin zich bepaalde specifieke ontwikkelingstaken en uitdagingen voordoen
o Voorbeeld dia 4 ppt
ONTWIKKELINGSTAKEN
In elke ontwikkelingsfase zijn er specifieke vaardigheden die we ons eigen zullen maken:
o Men moet bepaalde vaardigheden beheersen om naar volgende fase te kunnen gaan
o Worden steeds complexer
o Hebben we niet altijd zelf in de hand:
• Baby gaat vaardigheden ontwikkelen met behulp van de opvoeders
• Een adolescent kan het meeste zelf leren
ONTWIKKELINGSFASEN EN ONTWIKKELINGSPERSPECTIEF
Ontwikkelingsperspectief
o Ontwikkeling van de mens gedurende zijn hele leven, vanaf de geboorte tot de dood
ERIKSON: ontwikkelingstaken bij ontwikkelingsfasen → boek pg 267-270
o Theorie van de psychosociale ontwikkeling:
• Wisselwerking tussen psychologische (de geestelijke gezondheid, emoties, gedachten, persoonlijkheid
en het innerlijke welzijn) en sociale (familie, vrienden, culturele achtergrond, sociale normen,
ondersteuningssystemen) aspecten van het menselijk leven.
o 8 stadia of levensfasen
• Per fase is er een "psychosociaal conflict “.
• Het oplossen van dit innerlijk conflict helpt om gezonde groei en identiteitsvorming te bereiken in
functie van een gelukkig en evenwichtig leven.
Acht stadia van de psychosociale ontwikkeling van ERIKSON
4
HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN WAT VOORAF GING
KALENDERLEEFTIJD VERSUS ONTWIKKELINGSLEEFTIJD
Kalenderleeftijd
o De leeftijd van de persoon in jaren sinds de geboorte
Ontwikkelingsleeftijd
o Fase van ontwikkeling op verschillende ontwikkelingsgebieden
o Ontwikkelingsgebieden:
1. Lichamelijke ontwikkeling
2. Cognitieve ontwikkeling
3. Emotionele ontwikkeling
4. Sociale ontwikkeling
5. Psychoseksuele ontwikkeling
o Ontwikkelingsleeftijd kan afwijken van de kalenderleeftijd.
• Opgelet voor overvragen of te grote verwachtingen van de cliënt.
• Begeleidingsstijl steeds aanpassen!
Bijvoorbeeld: iemand heeft de kalenderleeftijd van 32 jaar, maar een ontwikkelingsleeftijd van 18 jaar.
WAT VOORAF GING
De prenatale fase: van conceptie naar foetus
Foetus → baby
Het menselijk ontwikkelingsproces vanaf
bevruchting tot geboorte gaat door verschillende
stadia. Hier is een beknopt overzicht van de
verschillen tussen zygote, kiemstadium,
embryonaal stadium en foetaal stadium:
1. Zygote
o Dit is de allereerste fase van de prenatale ontwikkeling en begint met de bevruchting.
o Een zygote wordt gevormd wanneer een mannelijke zaadcel (spermatozoïde) fuseert met een
vrouwelijke eicel (ovum).
o Het heeft het volledige genetische potentieel (46 chromosomen, waarvan 23 van de vader en 23 van
de moeder) en begint bijna onmiddellijk met delen om meerdere cellen te vormen.
2. Kiemstadium
o Dit is de fase die volgt op de zygote en duurt ongeveer van dag 3 tot dag 7 na de bevruchting.
o Tijdens dit stadium gaat de celmassa door een reeks snelle celdelingen en migraties en begint het zich
te nestelen in de wand van de baarmoeder, een proces dat implantatie wordt genoemd.
o De celmassa is nu bekend als een blastocyst, die een innerlijke celmassa (die uiteindelijk het embryo
wordt) en een buitenste laag (die de placenta wordt) bevat.
3. Embryonaal stadium
o Dit stadium duurt vanaf de implantatie (ongeveer de 8ste dag na de bevruchting) tot het einde van de
8ste week.
1
, o Gedurende deze periode beginnen alle belangrijke organen en systemen te vormen.
o Aan het einde van het embryonale stadium heeft het embryo een menselijke vorm, hoewel het slechts
ongeveer 3 cm lang is.
4. Foetaal stadium
o Dit is de langste fase en begint aan het einde van de 8ste week na de bevruchting en duurt tot de
geboorte.
o Gedurende dit stadium groeien en rijpen alle organen en systemen verder uit.
o De foetus beweegt actief, kan horen en reageren op externe stimuli.
o Tegen het einde van deze fase is de foetus klaar voor de geboorte.
o Elk stadium is cruciaal voor de gezonde ontwikkeling van een individu en heeft zijn eigen set van
ontwikkelingsprocessen en mijlpalen. Hoewel de exacte tijdlijn kan variëren tussen individuen, geven
deze stadia over het algemeen een overzicht van wat er tijdens de zwangerschap gebeurt.
De perinatale fase: de geboorte
o Geboortegewicht:
• Gemiddeld 3- 3,5 kg
o Lengte
• 46-54 cm
o Voldragen kind
• 35-40 weken
o Prematuur/ preterm
• Minder dan 35 weken
o Postterm
• Na 40 weken
o Dysmatuur
• Een kind dat bij de geboorte minder weegt in verhouding met de
zwangerschapsduur
• Kan zowel prematuur als voldragen
2
,Extra risico’s:
o Infecties
o Drugs
o Medicijnen
o Omgevingsfactoren:
• Röntgenstralen
• Chemische stoffen
o Verkeerde voeding
o Natuurlijke stoffen in het moederlichaam
o Leeftijd van de ouders
o Stress
o …
o Gemiddeld 1 uur weeën per cm ontsluiting
o Persen alleen bij volledige ontsluiting
o Laatste dagen zwangerschap wit onderbroek dragen: vloeistof moet helder zijn en zoet ruiken, bij bruin
ONMIDDELLIJK NAAR ZIEKENHUIS (ontlasting baby in
vruchtwater)
APGAR
Appearance
o Kleur van de huid
Pulse
o Hartslag
Grimace
o Reactie op prikkels
• Bv: zacht knipen
Activity
o Spiertonus
Respiration
o Ademhaling
Waarvoor dient de APGAR test?
o Snelle beoordeling van de fysieke conditie van een pasgeborene direct na de geboorte.
o Helpt medisch personeel te beslissen of een baby direct medische hulp nodig heeft.
3
, o Meestal twee keer gegeven:
• Op 1 minuut na de geboorte
• Op 5 minuten na de geboorte.
HOOFDSTUK 2: INTRODUCTIE IN DE ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
ONTWIKKELINGSFASEN
o Specifieke perioden in het leven van een individu
o Waarin zich bepaalde specifieke ontwikkelingstaken en uitdagingen voordoen
o Voorbeeld dia 4 ppt
ONTWIKKELINGSTAKEN
In elke ontwikkelingsfase zijn er specifieke vaardigheden die we ons eigen zullen maken:
o Men moet bepaalde vaardigheden beheersen om naar volgende fase te kunnen gaan
o Worden steeds complexer
o Hebben we niet altijd zelf in de hand:
• Baby gaat vaardigheden ontwikkelen met behulp van de opvoeders
• Een adolescent kan het meeste zelf leren
ONTWIKKELINGSFASEN EN ONTWIKKELINGSPERSPECTIEF
Ontwikkelingsperspectief
o Ontwikkeling van de mens gedurende zijn hele leven, vanaf de geboorte tot de dood
ERIKSON: ontwikkelingstaken bij ontwikkelingsfasen → boek pg 267-270
o Theorie van de psychosociale ontwikkeling:
• Wisselwerking tussen psychologische (de geestelijke gezondheid, emoties, gedachten, persoonlijkheid
en het innerlijke welzijn) en sociale (familie, vrienden, culturele achtergrond, sociale normen,
ondersteuningssystemen) aspecten van het menselijk leven.
o 8 stadia of levensfasen
• Per fase is er een "psychosociaal conflict “.
• Het oplossen van dit innerlijk conflict helpt om gezonde groei en identiteitsvorming te bereiken in
functie van een gelukkig en evenwichtig leven.
Acht stadia van de psychosociale ontwikkeling van ERIKSON
4
