Samenvatting Dierenfysiologie

Zenuwstelsel
Wat is de structurele eenheid van het zenuwstelsel en
hoe is het zenuwstelsel structureel georganiseerd?
- Neuron: functionele eenheid
o Zenuwcel = neuron
o Dendrieten: signaalcaptatie, boomachtige structuur, vangen signalen
andere cellen
o Soma: signaalverwerking (lang), cellichaam
o Axon: signaalgeleiding (lang), lange uitloper, normaal 1, kan vertakt zijn
o Neuromusculaire junctie: signaaloverdracht, synaps tussen neuron &
spiercel
- Neuraal netwerk: neuronen maken veel verbindingen, hoe meer verbindingen
hoe meer functionerend
- Zenuwstelsel
o Centraal zenuwstelsel (CNS): hersenen, ruggenmerg, interneuronen
(schakelneuronen)
o Perifeer zenuwstelsel (PNS): zenuwen die ruggenmerg verlaten & overal
in lichaam naartoe gaan
 Afferente / sensorische neuronen: verbonden met receptoren,
gaan naar CNS, zorgen dat respons komt
 Efferente / motorneuronen: verbonden met effectoren, brengen
prikkels naar periferie, gaan weg v CNS
- Zenuwbundels
o Zenuwbundels: axonen, bindweefsel, bloedvaten
o Cellichamen: CNS, ganglia (knooppunten die vol cellichamen zitten)
o Myelineschede
 Isolatielaag rond axonen
 Opgebouwd uit Schwann cel: draaien rond axon tijdens kindertijd
 Weinig cytoplasma, vooral membraanlaagjes (lipiden voor isolatie)
 Elek prikkels makkelijker doorgeven  in kindertijd steeds betere
reflexen
- Gliacellen
o Veel meer dan neuronen (bij vertebraten)
o Ondersteunen neuronen
o Schwanncellen (PNS) & oligodendrocieten (CNS): myelineschede: isolatie,
hogere geleidingssnelheid – meerdere membraanlaagjes
o Astrocyten: stervormig
 Voorzien neuronen van nutriënten en ionen
 Hebben tentakels die ver kunnen uitweiden
 Mal ontwikkelen in hersenen om aan te geven waar neuronen
moeten groeien (ook bij regeneratie na afsterven zodat neuronen
terug kunnen groeien op plek waar ze nodig zijn)
o Microgliacellen  fagocytose, opruimen (afgestorven neuronen …)

,Hoe ontstaat en verloopt een zenuwactiepotentiaal?
- Neurotransmissie: zenuwactiepotentiaal
o Elektrochemisch signaal: elektrisch signaal veroorzaakt door chemische basis
(verplaatsing ionen)
o Alles of niets: signaal altijd even groot, ofwel is het er ofwel niet
o Freq kan variëren: geeft inhoud aan signaal
- Rustmembraanpotentiaal: Vm: -70mV
- Zenuwactiepotentiaal
o Wijziging rustmembraanpotentiaal, ontstaat in axonheuvel  gaat door hele
axon tot plek waar contact maakt met andere cel
o Aangedreven door conc veranderingen: Na kanalen open  Na naar binnen
 cel binnen pos  pos potentiaal
o Duurt helemaal niet lang: zenuwstelsel heel snel kunnen communiceren




o
o Depolarisatie: stimulus verwerkt in cellichaam  komt zenuwactiepotentiaal
(stimulans moet boven drempel komen: alle Na kanalen andere gevoeligheid
 bij stimulus 1ste kanalen met hoge gevoeligheid open  sterker stimulus 
meer kanalen open  veel kanalen = veel Na  over drempel  alle kanalen
open want voltage gated  heel veel Na naar binnen stromen 
actiepotentiaal)
o Repolarisatie: stijging potentiaal gaat tot 30 mV  voltage gated Na-kanalen
sluiten & voltage gated K-kanalen open  K volgens conc gradiënt naar
buiten stromen  membraanpotentiaal terug negatief
o Hyperpolarisatie: membraan wordt overgepolariseerd  nog lager dan nodig
 Na+K+-ATPasen moeten evenwicht herstellen  veel ATP nodig om alles
terug naar juiste plek te pompen
o Refractaire periode: rustperiode vlak na zenuwactiepotentiaal
 Onmiddellijk na actiepotentiaal: zorgt voor 1richtingsverkeer
 Absolute refractaire periode
 Geen nieuwe ontwikkeling door inactivatie Na kanalen
 Tijdens repolarisatie: v piek tot repolarisatie gaat beginnen,
onmogelijk om opnieuw zenuwactiepotentiaal op te wekken
want Na-kanalen kunnen niet opengaan
 Relatieve refractaire periode
 Verlaagde gevoeligheid door hyperpolarisatie

,  Van hyperpolarisatie tot terug rustpotentiaal is,
zenuwactiepotentiaal opwekken niet onmogelijk maar wel
moeilijk want grotere afstand tot drempel
- Voortbeweging actiepotentiaal




o
o Pos ladingen diffunderen naar “rechts”  daar ook drempel overschrijden 
actiepotentiaal
- Snelheid prikkelgeleiding
o Varieert in dierenrijk
o Myelineschede bij vertebraten  sprongsgewijze overdracht (Knoop van
Ranvier)  veel hogere geleidingssnelheid
o Diameter: dikke of reuzenaxonen (toch snelle overdracht zonder schede)
o Temperatuur
 Endotherme dieren hebben voordeel: zenuwstelsel altijd warm
 snelle overdracht
 Ectotherme dieren doen wel vorm thermoregulatie (vb in zon /
schaduw zitten)


Wat wordt bedoeld met refractaire periode? Hoe kan dit
worden verklaard en wat is de fysiologische betekenis?
- Rustperiode vlak na zenuwactiepotentiaal
- Onmiddellijk na actiepotentiaal: zorgt voor 1richtingsverkeer
- Absolute refractaire periode
o Geen nieuwe ontwikkeling door inactivatie Na kanalen
o Tijdens repolarisatie: v piek tot repolarisatie gaat beginnen, onmogelijk om
opnieuw zenuwactiepotentiaal op te wekken want Na-kanalen kunnen niet
opengaan
- Relatieve refractaire periode
o Verlaagde gevoeligheid door hyperpolarisatie
o Van hyperpolarisatie tot terug rustpotentiaal is, zenuwactiepotentiaal
opwekken niet onmogelijk maar wel moeilijk want grotere afstand tot drempel

, Hoe worden prikkels van een neuron overgedragen aan
een volgende cel?
- Synaps
o Junctie tussen 2 neuronen  neuronen ontvangen veel ≠ signalen
o Junctie tussen neuron of effector
o Excitatorisch of inhibitorisch
o Laten informatieverwerking & -evaluatie toe
o Geheugen & leerprocessen (nieuwe synapsen aanleggen): veranderingen in
synapsen
- Elektrische synaps
o Direct contact tussen cellen
o Elektrisch signaal wordt doorgegeven
o Zeer snel
- Chemische synaps
o Neurotransmitters: neuro-musculaire synaps: acetylcholine




o
o Axon v presynaptisch neuron: synaptische vesikel
o Influx v Ca2+ via voltage-gated Ca2+ kanalen, door actiepotentiaal
o Exocytose: vrijstelling neurotransmitters in synaptische spleet, vb
acetylcholine
o Diffusie neurotransmitter
o Dendriet / soma v postsynaptisch neuron: neurotransmitter bindt op
receptoren v ligand-gated Na2+ kanalen
o Ontstaan actiepotentiaal
- Integratie van signalen
o Superponeerbaar
o EPSP (excitatory postsynaptic potential) – IPSP (inhibitory postsynaptic
potential)
- Neurotransmitters
o Cholinerge: acetylcholine
o Adrenerge: adrenaline & noradrenaline