Handelingsplanning - samenvatting

1: ACTOREN BIJ HET PROCES VAN HANDELINGSPLANNING

“IEDEREEN KAN HELPEN”

JA: iedereen kan iets doen, ook niet-hulpverleners, zoals spontane dingen (intuïtie,
improviseren, associëren en nabootsen) = voor-methodisch handelen
NEE: helpen is niet noodzakelijk ‘professioneel handelen’, en wanneer wordt helpen
professioneel handelen? = methodisch handelen
 vertrekt vanuit ondersteuningsbehoefte
o verwijst naar het feit dat een persoon bepaalde noden heeft, die hij niet
(zelfstandig) vervuld krijgt, maar die mits extra ‘zorg’ of, eventueel kunnen
‘verholpen’ worden.
Helpen kunnen we allemaal: maar…
Volstaan methodieken, vaardigheden en technieken? Wat is goed en zinvol? Wat
beïnvloedt de keuze voor bepaalde methode?
CONCLUSIE: beïnvloedende factoren op elkaar
manier waarop: wat en hoe? VERSUS verwachtingen/idealen: waarom, waar naar toe?
Binnen de handelingsplanning is de opvoeder/begeleider dus slechts één schakel. De
cliënt, de organisatie maar ook de maatschappij hebben rechtstreeks of onrechtstreeks
invloed op dit proces en op elkaar.




ACTOREN


BRIL VAN DE HULPVRAGER
Zelfrealisatie en zelfbepaling Situatie van on-welzijn en afhankelijkheid
van de hulpverlening
= vragen rond het ervaren van de noodsituatie, hoe ze tegenover de hulpverlening staan,
belang van respectvolle houding
BRIL VAN DE HULPVERLENER
Individuele hulpvrager Hulpverlenende organisatie
o Hulpverleners ‘verkopen’ geen o Eigen persoon niet buiten spel
welzijn en geluk (= o Sandwich gevoel  effect op eigen
voorwaarden en waarde
omstandigheden), bieden
ontplooiingskansen +
begeleiden zoektocht beter
leven
o Asymmetrie in de relatie:
 afstandelijkheid vs
inleven
 vrijwillig vs
genoodzaakt
o Hulpverlener zit in
vertrouwenspositie en

, machtspositie (routine en
categoriseren)
BRIL VAN DE ORGANISATIE
Positief: Negatief:
- Hulpvrager krijgt begeleiding - Eigen doelstelling
- Ontmoetingsplaats voor - Hulpverlener is werknemer van
hulpverleners organisatie (juridisch)
- Signaalfunctie naar samenleving
BRIL VAN DE MAATSCHAPPIJ
 Invloed van algemene cultuur:
 Recht op welzijn van elke burger en de plicht van de samenleving om daarin
te voorzien vs plicht tot Integratie en participatie!
 Wetenschappelijk methodisch vs efficiënt/rationeel
 Invloed van de overheid: Subsidiëring, inspectie, rationalisatie

CONCLUSIE: er bestaat geen neutrale hulpverlening

Hulpverlening is een proces tussen 4 actoren, die een eigen positie innemen met een
aantal eigen mogelijkheden en beperkingen én met soms botsende vragen en
verwachtingen ~ circulair kijken

2: EEN ALGEMENE KIJK OP HANDELINGSPLANNING
handelingsplan = “een proces dat resulteert in een plan. We proberen heel
systematisch en bewust iemand te leren kennen – IN DIALOOG - om die persoon zo
goed mogelijk te ondersteunen binnen een bepaalde tijd om alle vragen op elkaar af
te stemmen.”

~spreken als maar vaker over ondersteuningsplan (empowerment)

= ‘papieren of digitaal’ plan.

Het volledige proces dat er voor zorgt dat de begeleiding van de gebruiker zo
optimaal mogelijk verloopt, noemen we het proces van de handelingsplanning, of de
plancyclus.

FUNCTIES

 een bezinnings- en reflectiefunctie: nagaan of vraagstelling voldoende wordt
beantwoord
 verantwoording van het handelen: verantwoorden wat je doet en waarom tgv de
ander
 afstemmingsfunctie: basis voor teamoverleg + aansluiten van activiteiten diverse
betrokkenen
 een overdrachtsfunctie: naar thuis, nieuwe collega’s, andere begeleiding,
multidisciplinair
 een handelingsplan wordt ook soms gezien als een overeenkomst “dat is wat wij
bieden en wat je van ons kunt verwachten”

NIVEAUS

, 3 niveaus beïnvloeden elkaar en worden beïnvloed door maatschappijvisie

UITGANGSPUNTEN goed handelingsplan

Welke maatschappijvisie weerspiegelt zich best in HP?

 Contextuele betrokkenheid: gezin + ruimere omgeving
 Kracht- en oplossingsgerichte kijk: positieve mogelijkheden en wil
 Focus op verbinding en onderlinge interacties: geen focus op probleemgedrag
 Unieke karakter van de hulpvraag
 Belang van de “cliënt” staat centraal

THEORETISCHE MODELLEN




3: FASEN IN HET PROCES VAN HANDELINGSPLANNING

BEELDVORMING

 Informatie verzamelen over cliënt, situatie en betrokkenen
 Houding “beeldvormer”: respectvolle houding
 Aandacht voor positieve factoren! Waarom?
o Vaak geblokkeerd
o Voorkomt probleemmaximalisatie & Motivatieverhogend
o Correlatie met ernst van problemen
o Evenwichtig beeld van de werkelijkheid
o Aanknopingspunt voor het methodisch handelen
 Hulpmiddelen- hoe verzamelen?
o Diverse mogelijkheden – in deze cursus GDS en SEO