Mensenrechten: lesnotities
Leden Mensenrechtenraad
African States (13) Asia-Pacific States (13)
Angola DRCongo Nigeria Afghanistan Irak Fiji
Senegal Eritrea Zuid-Afrika India Bangladesh Nepal
Kameroen Tunesië Egypte China Qatar Japan
Burkina Faso Togo Filippijnen Pakistan
Somalia Rwanda Bahrein Saudi-Arabië
Latin-American & Caribbean States (8) Western-European & other states (7)
Chili Bahamas Australië Verenigd Koninkrijk
Cuba Argentinië Denemarken IJsland
Peru Brazilië Spanje Italië Oostenrijk
Mexico Uruguay Central/East-European States (6)
Bulgarije Kroatië Slovakije
1
Tsjechië Hongarije Oekraïne
- Kameroen: mensenrechtenschendingen vanwege het leger → treedt te hardhandig
op t.a.v. separatisten
- Somalia: “failed country” → door regeringsmilities
- Eritrea: vaak naar het Westen → worden verplicht om voor onbepaalde termijn in
het leger te gaan
- Rwanda: efficiënt op vlak van gebruik van ontwikkelingsgelden maar heel repressief
(op vlak van politieke oppositie)
- Nigeria: strijd tegen Boko Haram
- Egypte: ter dood veroordelingen + mensen in suboptimale omstandigheden in
gevangenissen + rechterlijk systeem functioneert niet
- Filippijnen: strijd tegen drugs → president gaat hard te werk (laat politie eerst
schieten vooraleer te praten met mensen – onschuldigen worden ter dood gebracht
→ “summary executions” = executies zonder dat iemand voor de rechter werd
gebracht)
- Australië: wijze waarop men asielzoekers huisvest op eilanden in suboptimale
omstandigheden waarbij er amper faciliteiten zijn
- Hongarije: vrije meningsuiting
- Slovakije: journalist vermoord
- Oekraïne: corrupt → overheid is verantwoordelijk voor conflicten in Oost-Oekraïne
- Kroatië: segregatie tussen verschillende bevolkingsgroepen op vlak van onderwijs
→ er zou aan de hand van die flauwe criteria een betere selectie moeten kunnen gemaakt
worden
, ”VN-lidstaten hebben nooit een
sterke Mensenrechtenraad gewild”
- De Standaard
2
→ Ijsland is onlangs toegetreden omdat de VS eruit zijn gestapt → Trump administratie
➢ Toenmalige VS Ambassadeur bij de VN heeft aangekondigd dat VS zich
terugtrekken uit de Mensenrechtenraad
➢ Op basis van oude kritieken op Mensenrechtencommissie (selectief,
gepolitiseerd, persistent violators…)
➢ Slechts ¼ van alle resoluties die in de Raad worden aangenomen hebben slechts
betrekking op gevoelige mensenrechtensituaties/- schendingen (vaak mainstream
zaken)
➢ Landen die verantwoordelijk zijn voor massale schendingen worden nog steeds
niet hard en op ondubbelzinnige wijze veroordeeld
➢ Huidige Mensenrechtenraad staat onder Algemene Vergadering: beter om
Mensenrechtenraad als hoofdorgaan van de VN te maken
→ eigenlijk zijn het de lidstaten van de VN die onvoldoende stappen hebben
genomen om de Raad de tools/wapens te geven om op een effectieve wijze
staten die manifest en systematisch mensenrechten niet naleven, aan te pakken
(bv. bevoegdheid geven om bindende beslissingen te nemen)
→ door niet meer in Mensenrechtenraad te willen zetelen:
toezichtsmechanismen in kader van Mensenrechtenraad (een politiek en een van
onafhankelijke experten) minimaliseren en tot niets herleiden
, Toezichtmechanismen van de Mensenrechtenraad
HRC Resolution 5/1 (2007) ‘Institution-building of the United Nations Human
Rights Council’
◙ Klachtprocedure
● ‘consistent pattern of gross and reliable attested violations of all human rights’
● individuele personen en groepen
● = confidentiële procedure
◙ Special procedures (SPs)
● ‘schendingen in een bepaald land’
● ‘schendingen over globaal thema’
● Onafhankelijke experten, Speciale rapporteurs, Werkgroepen
● = publieke procedures
→ in resolutie over “Institution-building” inzake mensenrechten
3 toezichtsmechanismen:
- Klachtprocedure: kunnen door iedereen worden ingediend (privépersonen, NGO’s…)
→ patroon van grove/systematische schendingen die moeten kunnen worden
gestaafd door betrouwbare informatie
→ procedure is confidentieel (u wordt op de hoogte gebracht of Mensenrechtenraad
schending heeft vastgesteld)
→ systeem functioneert niet optimaal
→ in 1946/47 had Mensenrechtencommissie het verbod opgelegd gekregen van
ECOSOC-Raad (in de vorm van een resolutie) om klachten te ontvangen van
individuen → mensenrechten behoorden tot interne keuken van staten
→ jaren 50: resolutie van ECOSOC-Raad → bevoegdheden voor
mensenrechtencommissie: klachten catalogeren, ze mochten klachten ontvangen
maar er niets mee doen
→ eind jaren 60 – begin jaren 70: oprichting van klachtenprocedure (= confidentiële
procedure) in kader van Mensenrechtencommissie (geërfd door
Mensenrechtenraad)
- Special procedures (SPs): eind jaren 60 – begin jaren 70 opgericht
→ als gevolg van bepaalde feiten die zich hebben voorgedaan in een bepaald land
→ Chili: schendingen onder Pinochet-regime (gedwongen verdwijning, folteringen,
ging op zoek naar dissidenten in het buitenland om ze in Chili te laten folteren)
→ speciale rapporteur opgericht door Mensenrechtencommissie: feiten achterhalen
(via getuigen) en opzoeken via archieven en de media
→ later vervangen door een werkgroep die zich bezighield met onvrijwillige en
gedwongen verdwijning
, → onafhankelijke rapporteurs (eenlingen) of werkgroepen (bestaande uit 5
onafhankelijke/onpartijdige experten
→ aanbevelingen doen aan een land, kritiek geven op een land (= landenrapporteurs)
→ specifiek werken op een enkel thema (= thematische rapporteurs)
→ grotendeels publiek (publieke procedures)
→ vandaag: tientallen speciale procedures die werken in het kader van een resolutie
(aangenomen in 2007 door de huidige Mensenrechtenraad)
Toezichtmechanismen van de Mensenrechtenraad
HRC Resolution 5/1 (2007) ‘Institution-building of the United Nations Human
Rights Council’
◙ Universal Periodic Review (UPR)
● alle lidstaten
● peer review
● alle mensenrechten
● elke 4,5 jaar
● complementair
● = vooral publiek
◙ Reactie op urgente situaties
● Gewone en Speciale Sessies en meetings
- UPR (= Universal Periodic Review) → helemaal nieuw, vanaf 2007: gecreëerd na
oprichting van Mensenrechtenraad
= procedure wordt niet geleid door onafhankelijke experten maar door de
Mensenrechtenraad zelf (→ politiek samengesteld orgaan oefent toezicht uit in
kader van UPR → politiek toezicht)
→ alle lidstaten van de VN zijn onderworpen aan toezicht van de Mensenrechtenraad
in kader van UPR
→ beoordeeld door uw peers (= gelijkaardige entiteiten, staten)
→ toezicht niet beperkt tot bepaalde mensenrechten of instrumenten → heel ruim
en impliceert dat alle mensenrechten waar een staat toe gehouden is na te leven als
toetsingsmaatstaf kunnen worden gebruikt in kader van UPR
→ elke 4,5 jaar worden staten aan UPR onderworpen/beoordeling van
Mensenrechtenraad (niet selectief optreden → alle landen)
→ complementair (naast klachtprocedure en speciale procedures en andere
toezichtsmechanismen van de VN)
→ vooral publiek: als land als België wordt onderworpen aan toezicht → kritiek op
België kan je live volgen online en België heeft tijdens procedure mogelijkheid om
Leden Mensenrechtenraad
African States (13) Asia-Pacific States (13)
Angola DRCongo Nigeria Afghanistan Irak Fiji
Senegal Eritrea Zuid-Afrika India Bangladesh Nepal
Kameroen Tunesië Egypte China Qatar Japan
Burkina Faso Togo Filippijnen Pakistan
Somalia Rwanda Bahrein Saudi-Arabië
Latin-American & Caribbean States (8) Western-European & other states (7)
Chili Bahamas Australië Verenigd Koninkrijk
Cuba Argentinië Denemarken IJsland
Peru Brazilië Spanje Italië Oostenrijk
Mexico Uruguay Central/East-European States (6)
Bulgarije Kroatië Slovakije
1
Tsjechië Hongarije Oekraïne
- Kameroen: mensenrechtenschendingen vanwege het leger → treedt te hardhandig
op t.a.v. separatisten
- Somalia: “failed country” → door regeringsmilities
- Eritrea: vaak naar het Westen → worden verplicht om voor onbepaalde termijn in
het leger te gaan
- Rwanda: efficiënt op vlak van gebruik van ontwikkelingsgelden maar heel repressief
(op vlak van politieke oppositie)
- Nigeria: strijd tegen Boko Haram
- Egypte: ter dood veroordelingen + mensen in suboptimale omstandigheden in
gevangenissen + rechterlijk systeem functioneert niet
- Filippijnen: strijd tegen drugs → president gaat hard te werk (laat politie eerst
schieten vooraleer te praten met mensen – onschuldigen worden ter dood gebracht
→ “summary executions” = executies zonder dat iemand voor de rechter werd
gebracht)
- Australië: wijze waarop men asielzoekers huisvest op eilanden in suboptimale
omstandigheden waarbij er amper faciliteiten zijn
- Hongarije: vrije meningsuiting
- Slovakije: journalist vermoord
- Oekraïne: corrupt → overheid is verantwoordelijk voor conflicten in Oost-Oekraïne
- Kroatië: segregatie tussen verschillende bevolkingsgroepen op vlak van onderwijs
→ er zou aan de hand van die flauwe criteria een betere selectie moeten kunnen gemaakt
worden
, ”VN-lidstaten hebben nooit een
sterke Mensenrechtenraad gewild”
- De Standaard
2
→ Ijsland is onlangs toegetreden omdat de VS eruit zijn gestapt → Trump administratie
➢ Toenmalige VS Ambassadeur bij de VN heeft aangekondigd dat VS zich
terugtrekken uit de Mensenrechtenraad
➢ Op basis van oude kritieken op Mensenrechtencommissie (selectief,
gepolitiseerd, persistent violators…)
➢ Slechts ¼ van alle resoluties die in de Raad worden aangenomen hebben slechts
betrekking op gevoelige mensenrechtensituaties/- schendingen (vaak mainstream
zaken)
➢ Landen die verantwoordelijk zijn voor massale schendingen worden nog steeds
niet hard en op ondubbelzinnige wijze veroordeeld
➢ Huidige Mensenrechtenraad staat onder Algemene Vergadering: beter om
Mensenrechtenraad als hoofdorgaan van de VN te maken
→ eigenlijk zijn het de lidstaten van de VN die onvoldoende stappen hebben
genomen om de Raad de tools/wapens te geven om op een effectieve wijze
staten die manifest en systematisch mensenrechten niet naleven, aan te pakken
(bv. bevoegdheid geven om bindende beslissingen te nemen)
→ door niet meer in Mensenrechtenraad te willen zetelen:
toezichtsmechanismen in kader van Mensenrechtenraad (een politiek en een van
onafhankelijke experten) minimaliseren en tot niets herleiden
, Toezichtmechanismen van de Mensenrechtenraad
HRC Resolution 5/1 (2007) ‘Institution-building of the United Nations Human
Rights Council’
◙ Klachtprocedure
● ‘consistent pattern of gross and reliable attested violations of all human rights’
● individuele personen en groepen
● = confidentiële procedure
◙ Special procedures (SPs)
● ‘schendingen in een bepaald land’
● ‘schendingen over globaal thema’
● Onafhankelijke experten, Speciale rapporteurs, Werkgroepen
● = publieke procedures
→ in resolutie over “Institution-building” inzake mensenrechten
3 toezichtsmechanismen:
- Klachtprocedure: kunnen door iedereen worden ingediend (privépersonen, NGO’s…)
→ patroon van grove/systematische schendingen die moeten kunnen worden
gestaafd door betrouwbare informatie
→ procedure is confidentieel (u wordt op de hoogte gebracht of Mensenrechtenraad
schending heeft vastgesteld)
→ systeem functioneert niet optimaal
→ in 1946/47 had Mensenrechtencommissie het verbod opgelegd gekregen van
ECOSOC-Raad (in de vorm van een resolutie) om klachten te ontvangen van
individuen → mensenrechten behoorden tot interne keuken van staten
→ jaren 50: resolutie van ECOSOC-Raad → bevoegdheden voor
mensenrechtencommissie: klachten catalogeren, ze mochten klachten ontvangen
maar er niets mee doen
→ eind jaren 60 – begin jaren 70: oprichting van klachtenprocedure (= confidentiële
procedure) in kader van Mensenrechtencommissie (geërfd door
Mensenrechtenraad)
- Special procedures (SPs): eind jaren 60 – begin jaren 70 opgericht
→ als gevolg van bepaalde feiten die zich hebben voorgedaan in een bepaald land
→ Chili: schendingen onder Pinochet-regime (gedwongen verdwijning, folteringen,
ging op zoek naar dissidenten in het buitenland om ze in Chili te laten folteren)
→ speciale rapporteur opgericht door Mensenrechtencommissie: feiten achterhalen
(via getuigen) en opzoeken via archieven en de media
→ later vervangen door een werkgroep die zich bezighield met onvrijwillige en
gedwongen verdwijning
, → onafhankelijke rapporteurs (eenlingen) of werkgroepen (bestaande uit 5
onafhankelijke/onpartijdige experten
→ aanbevelingen doen aan een land, kritiek geven op een land (= landenrapporteurs)
→ specifiek werken op een enkel thema (= thematische rapporteurs)
→ grotendeels publiek (publieke procedures)
→ vandaag: tientallen speciale procedures die werken in het kader van een resolutie
(aangenomen in 2007 door de huidige Mensenrechtenraad)
Toezichtmechanismen van de Mensenrechtenraad
HRC Resolution 5/1 (2007) ‘Institution-building of the United Nations Human
Rights Council’
◙ Universal Periodic Review (UPR)
● alle lidstaten
● peer review
● alle mensenrechten
● elke 4,5 jaar
● complementair
● = vooral publiek
◙ Reactie op urgente situaties
● Gewone en Speciale Sessies en meetings
- UPR (= Universal Periodic Review) → helemaal nieuw, vanaf 2007: gecreëerd na
oprichting van Mensenrechtenraad
= procedure wordt niet geleid door onafhankelijke experten maar door de
Mensenrechtenraad zelf (→ politiek samengesteld orgaan oefent toezicht uit in
kader van UPR → politiek toezicht)
→ alle lidstaten van de VN zijn onderworpen aan toezicht van de Mensenrechtenraad
in kader van UPR
→ beoordeeld door uw peers (= gelijkaardige entiteiten, staten)
→ toezicht niet beperkt tot bepaalde mensenrechten of instrumenten → heel ruim
en impliceert dat alle mensenrechten waar een staat toe gehouden is na te leven als
toetsingsmaatstaf kunnen worden gebruikt in kader van UPR
→ elke 4,5 jaar worden staten aan UPR onderworpen/beoordeling van
Mensenrechtenraad (niet selectief optreden → alle landen)
→ complementair (naast klachtprocedure en speciale procedures en andere
toezichtsmechanismen van de VN)
→ vooral publiek: als land als België wordt onderworpen aan toezicht → kritiek op
België kan je live volgen online en België heeft tijdens procedure mogelijkheid om
