---------------- menselijk gedrag ----------------
__________THEMA 1: Wat is gedrag en wat leren we uit gevalsstudies:
Hoofdstuk: beroemde patiënten in de kijker:
1. Gedrag niveaus:
● bewust gedrag ⇒ persoon is volledig bewust van handelingen
● onbewust gedrag ⇒ persoon doet handelingen zonder bewuste aandacht
⤷ kan je strikt scheiden van elkaar
⤷ menselijk gedrag mix van beiden
2. De hersenen:
→ verschillende hersenstructuren staan in voor diverse aspecten
→ hersenen verdeeld in grote en kleine hersenhelft
⤷ verbonden via centrale fissuur ⇒ corpus callosum
→ kleine hersenen (of cerebellum) bevinden zich onder occipitaal- en temporaalkwab
⤷ speelt een rol bij motorische activiteiten
→ indeling grote hersenhelft:
- frontaalkwab (voorhoofdskwab)
⤷ reguleert je gedrag
⤷ eerste deel bevat prefrontale cortex
⤷ achterste deel bevat motorische functies
- occipitaalkwab (achterhoofdskwab)
⤷ verwerkt visuele informatie
- temporaalkwab (slaapkwab)
⤷ verwerkt auditieve informatie
- pariëtaalkwab
⤷ eerste deel bevat sensorische functies
→ andere basiselementen in hersenen:
- limbisch systeem
⤷ ringvormige structuur in hersenen
⤷ mesolimbisch systeem verbindt structuur met andere delen van
middenhersenen
⤷ mesolimbisch systeem actief bij verslavingsgedrag
- hippocampus
⤷ bevindt zich bij limbisch systeem
⤷ bevat semantisch (betekenis) en episodisch (herinnering) geheugen
⤷ bepaalt werking van het geheugen en geheugenprocessen
⤷ vermogen van informatie onthouden en opslaan
- amygdala
⤷ bepaalt emotioneel interpreteren en reageren op prikkels
→ herenbelongingssysteem:
⤷ reguleren van motivatie, beloning en bevrediging
⤷ door circuit tussen prefrontale structuren en het mesolimbisch systeem
1
,3. Gedragsstoornissen:
○ frontaalsyndroom:
→ beschadiging frontaalkwab
→ veranderingen in karakter en ingesteldheid ⇒ gedragsverandering
→ er is geen aantasting van cognitieve functies
○ hysterie:
→ ingebeelde aandoening door onbewuste
⤷ psychogene oorzaak
→ lichamelijke symptomen waar geen lichamelijke oorzaak voor te vinden is
→ lichaam reageert op dezelfde manier als je geest denkt
→ mentale spanningen omgezet in fysieke symptomen
○ conversie-neurose:
→ conversiestoornis
→ neurologische aandoeningen die uitweg zoeken via lichamelijke
ziektesymptomen
⤷ onverwerkte trauma’s, geestelijke conflicten, …
→ patiënt is zich er niet bewust van
→ worden niet veroorzaakt door fysieke ziekte of letsel
→ hersenen bij mensen met conversiestoornis:
⤷ extra actie in frontaalkwab, miner actie in hippocampus
⤷ kan je zien door neuroimaging
→ behandeling:
⤷ psychotherapie
⤷ zo onderliggende psychologische factoren aanpakken
⤷ persoon op gezondere manier laten omgaan met emoties
○ dwangneurose of obsessive-compulsive disorder (OCD):
→ is gekenmerkt door obsessies en compulsen (dwang)
→ gevoel dat je bepaalde handelingen meermaals moet herhalen
⤷ dwanggedachten of dwanghandelingen
→ geeft stress met zich mee dat negatieve impact kan hebben op persoon
2
, 4. Begrippen:
frontaalkwab reguleert het menselijk gedrag
frontaalsyndroom veranderingen in karakter en ingesteldheid, zonder het
aantasten van cognitieve functies
hippocampus staat in voor geheugenprocessen
neurose het hebben van zwakke zenuwen
hysterie lichamelijke symptomen waarvoor geen lichamelijke of
fysiologische oorzaak voor kan gevonden worden
conversie onverwerkte trauma’s en geestelijke conflicten die een uitweg
via lichamelijke ziektesymptomen zonder dat patiënt er bewust
van is
dwanghandeling neiging om constant bepaalde zaken/handelingen te doen
dwangneurose of obsessive onweerstaanbare neiging om constant bepaalde zaken te doen
compulsive disorder of denken
cortex buitenste laag van de hersenen
corticale hersenzones gebieden die aan buitenkant van de hersenen liggen
mesolimbisch systeem speelt een rol bij motivatie, beloning en bevrediging.
De beloningsroute van de hersenen
limbisch systeem De verschillende structuren
hersenbeloningssysteem het circuit tussen de prefrontale structuren en het mesolimbisch
systeem reguleert mechanismen van motivatie, beloning en
bevrediging
extra onderscheid:
conversie onverwerkte trauma’s en geestelijke conflicten die een uitweg
zoeken via lichamelijke ziektesymptomen zonder dat de patiënt
zich daarvan bewust is
hysterie nare ervaringen die verdrongen worden naar het onbewuste
maar die wel nog invloed uitoefenen op geestelijke en
lichamelijke gezondheid
3
, 5. Minder belangrijke begrippen:
amygdala bepaalt emotioneel interpreteren en reageren op prikkels
autismespectrumstoornis systematisch zich toeleggen van waar hij goed in is en heeft
overgevoelige directe zintuiglijke waarneming
geheugen mentale vermogen op informatie op te slaan, te behouden en op
te roepen
geheugendomeinen sensorisch, korte termijn, lange termijn, episodisch, semantisch
en procedureel geheugen
hersenschors buitenste deel van de hersenen
idiografische methode methode die zich richt op begrijpen van individuele en unieke
gevallen of casussen
James-Lange theorie emotionele ervaringen zijn het gevolg van lichamelijke reacties
op externe gebeurtenissen en andersom
kanskapitalisatie kleine groepjes onderzoeken en alleen de meest opvallende
elementen noteren en rapporteren
neuroimaging op beeldvorming lichten bepaalde delen van frontaalkwab en
gebieden van motorische controle extra op bij personen die
lijden onder conversiestoornissen
nomothetische methode gedrag begrijpen adhv studie in grote groepen
reductionisme complexe fenomenen begrijpen door ze te analyseren en te
reduceren naar eenvoudigere componenten
savant autistische mensen met bijzonder vermogen / begaafdheid van
de hersenen
4
, _______________________________THEMA 2: Gedrag observeren:
Hoofdstuk: gedrag onder de loep:
1. Gedragsdomeinen:
→ onderverdeling menselijk gedrag volgens soort functioneren
- perceptie => waarnemen met zintuigen
- motoriek => ledematen voor het bewegen
- cognitie en intelligentie => centraal zenuwstelsel voor het denken
- affectief-emotioneel => het gevoelsleven
- geheugen => het leren herinneren
- motivatie => de drijfveren
- sociaal => leven in groep en interactie met anderen
- persoonlijkheid
→ grens tussen perceptie en interpretatie niet altijd duidelijk bij communiceren
⇒ apperceptie
→ gedragsdomeinen hangen samen en zijn niet elk apart
→ grijze overgangszone tussen: sociale, perceptuele en cognitieve domein
⇒ sociale cognitie
⤷ detecteren, interpreteren en reactie van sociale en emotionele signalen
2. Onderzoek bij psychopaten:
→ voorbeeld één van artificiële karakter van indeling gedragsdomeinen
→ psychopaten kunnen negatief gebruik maken van sociale cognitie
→ hebben tekort aan inlevingsvermogen voor hun slachtoffers
→ beschikken wel over behendigheid
↳ zoals manipulatie, inspelen op gedachten, …
→ onderzoek:
Onderzoek met 18 vrijwillige psychopaten in de gevangenis. Het functioneren van
hun hersenen werd vergeleken met de controlegroep. Ze moesten kijken naar een
filmpje waarin ze wegende handen zagen die verschillende handelingen uitvoerde
(liefkozen, afweren, pijn, …). Na een tijd werd expliciet gevraagd om zich in te leven.
→ waarnemingen:
⤷ systeem van spiegelneuronen in frontale hersenkwab minder geactiveerd
↳ activeert normaal inlevingsvermogen en bijhorende emoties daarbij
⤷ bij expliciete vraag naar inleving: wel activatie in hersenen
→ resultaat onderzoek:
- kunnen inlevingsvermogen tijdelijk deactiveren
- in staat om sluwheid te misbruiken
- bij grote zelfcontrole op eigen cognitie, hebben dan ook grote zelfcontrole
bij onderdrukken van emoties
- kunnen zich inleven als ze dat willen of als het gevraagd wordt
⤷ niet volledig correct aangezien het vrijwillige gevangenen waren
→ 2 groepen psychopaten: • verminderd inlevingsvermogen
• bewust onderdrukken van inlevingsvermogen
⤷ te maken met onbewuste
5
, 3. Liefde en verliefdheid:
→ voorbeeld twee van artificiële karakter van indeling gedragsdomeinen
→ verschillende gedragsdomeinen die hier een rol spelen
⤷ invloed van perceptie op liefde
⤷ invloed van geur op liefde
→ sensaties en hormonale componenten spelen rol bij seksuele aantrekking
⤷ als verliefdheid minder overheersend wordt stijgen gevoelscomponenten
4. Gedrag observeren:
→ impact gedrag hangt af van context en gesteld gedrag
→ om gedrag te kwalificeren: verschillende gedragingen opnemen en vergelijken
→ frequentie en saillantie gedrag belangrijk
⤷*saillantie: alleen het overduidelijke gedrag observeren en opslaan
↳ kleine gedragskenmerken van persoon kunnen geheel overheersen
→ ook rekening houden met omgeving
⤷ moeilijk om objectief te meten
⤷ wat kan persoon, wat verlangt persoon
⤷ kleine gedragingen kunnen belangrijke informatie geven
5. Overt en covert gedrag:
→ prikkels opvangen met zintuigen, prikkels verwerken en reageren
→ 2 soorten gedrag:
- overt gedrag ⇒ observeerbaar gedrag
vb. wat patiënt kan of doet
- covert gedrag ⇒ niet-observeerbaar gedrag
vb. wat patiënt verlangt, voelt, denkt, …
→ soms inwendige aspecten ook via lichamelijk signaalgedrag op te merken
→ observeren en interpreteren van gedrag gebeurd onbewust
⤷ gebeurd soms via onopvallende lichaamssignalen
→ vage grens tussen overt en covert gedrag, 3 redenen:
● waarnemingen gebeuren onbewust
● motoriek van bewegingsaspecten gebeuren bijna niet-observeerbaar
● fysiologische metingen die covert gedrag zichtbaar maken (volgende stukje)
6. Oriëntatiereactie:
→ kunnen inwendig bedekt gedrag zichtbaar maken
⤷ gebeurt via fysiologische metingen en beeldvorming van hersenen
vb. hartslagmetingen, leugendetector, temperatuurmetingen, …
⤷ manieren om emotioneel reageren te meten:
- hartslag
- galvanische huidreactie
- temperatuur
→ volgens functionele psychologie nuttig gedrag voor levensbehoud
⤷ want: • richt aandacht op relevante prikkels
• focust op reactiesnelheid
• focust op perceptie
6
, → kan dus helpen om gevaar te detecteren en tijdig uit de weg te gaan
→ scherpt de aandacht
→ is onderdeel van gezond en functioneel stressmechanisme
→ vandaag de dag door maatschappij aanhoudende stress
⤷ stress soms pas duidelijk wanneer die erg hoog is
⤷ dan ook duidelijk observeerbaar
→ door stress vergeten we soms basisreactie
→ functie binnen totaalreactie: fight-or-stressreactie
⤷ inschatten of bij gevaar je moet vluchten
⤷ bedoeld als bescherming tegen fysieke bedreiging
7. Habituatie:
→ synoniem: gewenning
→ proces waarbij aandacht (na oriëntatiereactie) terug afneemt
⤷ bij betekenisloze prikkels
⤷ je wordt de prikkels gewoon
→ beschouwd als actief hersenproces
→ gebeurd niet alleen door zintuiglijke prikkels of vermoeidheid
→ hersenen blijven ‘gevaarlijke’ informatie registeren
⤷ ook wanneer omgeving niet gevaarlijk lijkt te zijn
→ brein is bewust en onbewust bezig met informatie
- bewust
- onbewust
↳ prikkels gaan afsluiten
↳ situatie wordt dan gevaarlijk
8. Stress:
→ ontstaat door fysieke en sociale omstandigheden
→ soms sociaal en emotioneel leven opzij zetten als gevolg van stress
→ ook ontstaan van distress
⤷ hierbij lichamelijke en psychische verschijnselen zichtbaar
→ oriëntatiereactie kan dus veel zaken met zich meebrengen
⤷ cognitieve aspecten die moeilijk te bestuderen zijn als covert gedrag
⤷ wel hulp adhv bv. neuro-imaging
9. Biofeedback:
→ via hersenprocessen nog meer gedrag leren begrijpen
→ adhv biofeedback mogelijk om sneller tot relaxatie te komen
⤷*biofeedback: feedback over fysiologische processen
→ als je denkt aan rustgevende gedachte zal je deze kunnen aanhouden
→ wanneer je ziet dat rustgevende gedachten gepaard gaan met rustgevende
hersengolven, kom je tot rust
⤷ je ziet bv. je hartslagmeting, je ziet hoeveel je zweet, … op een scherm
7
__________THEMA 1: Wat is gedrag en wat leren we uit gevalsstudies:
Hoofdstuk: beroemde patiënten in de kijker:
1. Gedrag niveaus:
● bewust gedrag ⇒ persoon is volledig bewust van handelingen
● onbewust gedrag ⇒ persoon doet handelingen zonder bewuste aandacht
⤷ kan je strikt scheiden van elkaar
⤷ menselijk gedrag mix van beiden
2. De hersenen:
→ verschillende hersenstructuren staan in voor diverse aspecten
→ hersenen verdeeld in grote en kleine hersenhelft
⤷ verbonden via centrale fissuur ⇒ corpus callosum
→ kleine hersenen (of cerebellum) bevinden zich onder occipitaal- en temporaalkwab
⤷ speelt een rol bij motorische activiteiten
→ indeling grote hersenhelft:
- frontaalkwab (voorhoofdskwab)
⤷ reguleert je gedrag
⤷ eerste deel bevat prefrontale cortex
⤷ achterste deel bevat motorische functies
- occipitaalkwab (achterhoofdskwab)
⤷ verwerkt visuele informatie
- temporaalkwab (slaapkwab)
⤷ verwerkt auditieve informatie
- pariëtaalkwab
⤷ eerste deel bevat sensorische functies
→ andere basiselementen in hersenen:
- limbisch systeem
⤷ ringvormige structuur in hersenen
⤷ mesolimbisch systeem verbindt structuur met andere delen van
middenhersenen
⤷ mesolimbisch systeem actief bij verslavingsgedrag
- hippocampus
⤷ bevindt zich bij limbisch systeem
⤷ bevat semantisch (betekenis) en episodisch (herinnering) geheugen
⤷ bepaalt werking van het geheugen en geheugenprocessen
⤷ vermogen van informatie onthouden en opslaan
- amygdala
⤷ bepaalt emotioneel interpreteren en reageren op prikkels
→ herenbelongingssysteem:
⤷ reguleren van motivatie, beloning en bevrediging
⤷ door circuit tussen prefrontale structuren en het mesolimbisch systeem
1
,3. Gedragsstoornissen:
○ frontaalsyndroom:
→ beschadiging frontaalkwab
→ veranderingen in karakter en ingesteldheid ⇒ gedragsverandering
→ er is geen aantasting van cognitieve functies
○ hysterie:
→ ingebeelde aandoening door onbewuste
⤷ psychogene oorzaak
→ lichamelijke symptomen waar geen lichamelijke oorzaak voor te vinden is
→ lichaam reageert op dezelfde manier als je geest denkt
→ mentale spanningen omgezet in fysieke symptomen
○ conversie-neurose:
→ conversiestoornis
→ neurologische aandoeningen die uitweg zoeken via lichamelijke
ziektesymptomen
⤷ onverwerkte trauma’s, geestelijke conflicten, …
→ patiënt is zich er niet bewust van
→ worden niet veroorzaakt door fysieke ziekte of letsel
→ hersenen bij mensen met conversiestoornis:
⤷ extra actie in frontaalkwab, miner actie in hippocampus
⤷ kan je zien door neuroimaging
→ behandeling:
⤷ psychotherapie
⤷ zo onderliggende psychologische factoren aanpakken
⤷ persoon op gezondere manier laten omgaan met emoties
○ dwangneurose of obsessive-compulsive disorder (OCD):
→ is gekenmerkt door obsessies en compulsen (dwang)
→ gevoel dat je bepaalde handelingen meermaals moet herhalen
⤷ dwanggedachten of dwanghandelingen
→ geeft stress met zich mee dat negatieve impact kan hebben op persoon
2
, 4. Begrippen:
frontaalkwab reguleert het menselijk gedrag
frontaalsyndroom veranderingen in karakter en ingesteldheid, zonder het
aantasten van cognitieve functies
hippocampus staat in voor geheugenprocessen
neurose het hebben van zwakke zenuwen
hysterie lichamelijke symptomen waarvoor geen lichamelijke of
fysiologische oorzaak voor kan gevonden worden
conversie onverwerkte trauma’s en geestelijke conflicten die een uitweg
via lichamelijke ziektesymptomen zonder dat patiënt er bewust
van is
dwanghandeling neiging om constant bepaalde zaken/handelingen te doen
dwangneurose of obsessive onweerstaanbare neiging om constant bepaalde zaken te doen
compulsive disorder of denken
cortex buitenste laag van de hersenen
corticale hersenzones gebieden die aan buitenkant van de hersenen liggen
mesolimbisch systeem speelt een rol bij motivatie, beloning en bevrediging.
De beloningsroute van de hersenen
limbisch systeem De verschillende structuren
hersenbeloningssysteem het circuit tussen de prefrontale structuren en het mesolimbisch
systeem reguleert mechanismen van motivatie, beloning en
bevrediging
extra onderscheid:
conversie onverwerkte trauma’s en geestelijke conflicten die een uitweg
zoeken via lichamelijke ziektesymptomen zonder dat de patiënt
zich daarvan bewust is
hysterie nare ervaringen die verdrongen worden naar het onbewuste
maar die wel nog invloed uitoefenen op geestelijke en
lichamelijke gezondheid
3
, 5. Minder belangrijke begrippen:
amygdala bepaalt emotioneel interpreteren en reageren op prikkels
autismespectrumstoornis systematisch zich toeleggen van waar hij goed in is en heeft
overgevoelige directe zintuiglijke waarneming
geheugen mentale vermogen op informatie op te slaan, te behouden en op
te roepen
geheugendomeinen sensorisch, korte termijn, lange termijn, episodisch, semantisch
en procedureel geheugen
hersenschors buitenste deel van de hersenen
idiografische methode methode die zich richt op begrijpen van individuele en unieke
gevallen of casussen
James-Lange theorie emotionele ervaringen zijn het gevolg van lichamelijke reacties
op externe gebeurtenissen en andersom
kanskapitalisatie kleine groepjes onderzoeken en alleen de meest opvallende
elementen noteren en rapporteren
neuroimaging op beeldvorming lichten bepaalde delen van frontaalkwab en
gebieden van motorische controle extra op bij personen die
lijden onder conversiestoornissen
nomothetische methode gedrag begrijpen adhv studie in grote groepen
reductionisme complexe fenomenen begrijpen door ze te analyseren en te
reduceren naar eenvoudigere componenten
savant autistische mensen met bijzonder vermogen / begaafdheid van
de hersenen
4
, _______________________________THEMA 2: Gedrag observeren:
Hoofdstuk: gedrag onder de loep:
1. Gedragsdomeinen:
→ onderverdeling menselijk gedrag volgens soort functioneren
- perceptie => waarnemen met zintuigen
- motoriek => ledematen voor het bewegen
- cognitie en intelligentie => centraal zenuwstelsel voor het denken
- affectief-emotioneel => het gevoelsleven
- geheugen => het leren herinneren
- motivatie => de drijfveren
- sociaal => leven in groep en interactie met anderen
- persoonlijkheid
→ grens tussen perceptie en interpretatie niet altijd duidelijk bij communiceren
⇒ apperceptie
→ gedragsdomeinen hangen samen en zijn niet elk apart
→ grijze overgangszone tussen: sociale, perceptuele en cognitieve domein
⇒ sociale cognitie
⤷ detecteren, interpreteren en reactie van sociale en emotionele signalen
2. Onderzoek bij psychopaten:
→ voorbeeld één van artificiële karakter van indeling gedragsdomeinen
→ psychopaten kunnen negatief gebruik maken van sociale cognitie
→ hebben tekort aan inlevingsvermogen voor hun slachtoffers
→ beschikken wel over behendigheid
↳ zoals manipulatie, inspelen op gedachten, …
→ onderzoek:
Onderzoek met 18 vrijwillige psychopaten in de gevangenis. Het functioneren van
hun hersenen werd vergeleken met de controlegroep. Ze moesten kijken naar een
filmpje waarin ze wegende handen zagen die verschillende handelingen uitvoerde
(liefkozen, afweren, pijn, …). Na een tijd werd expliciet gevraagd om zich in te leven.
→ waarnemingen:
⤷ systeem van spiegelneuronen in frontale hersenkwab minder geactiveerd
↳ activeert normaal inlevingsvermogen en bijhorende emoties daarbij
⤷ bij expliciete vraag naar inleving: wel activatie in hersenen
→ resultaat onderzoek:
- kunnen inlevingsvermogen tijdelijk deactiveren
- in staat om sluwheid te misbruiken
- bij grote zelfcontrole op eigen cognitie, hebben dan ook grote zelfcontrole
bij onderdrukken van emoties
- kunnen zich inleven als ze dat willen of als het gevraagd wordt
⤷ niet volledig correct aangezien het vrijwillige gevangenen waren
→ 2 groepen psychopaten: • verminderd inlevingsvermogen
• bewust onderdrukken van inlevingsvermogen
⤷ te maken met onbewuste
5
, 3. Liefde en verliefdheid:
→ voorbeeld twee van artificiële karakter van indeling gedragsdomeinen
→ verschillende gedragsdomeinen die hier een rol spelen
⤷ invloed van perceptie op liefde
⤷ invloed van geur op liefde
→ sensaties en hormonale componenten spelen rol bij seksuele aantrekking
⤷ als verliefdheid minder overheersend wordt stijgen gevoelscomponenten
4. Gedrag observeren:
→ impact gedrag hangt af van context en gesteld gedrag
→ om gedrag te kwalificeren: verschillende gedragingen opnemen en vergelijken
→ frequentie en saillantie gedrag belangrijk
⤷*saillantie: alleen het overduidelijke gedrag observeren en opslaan
↳ kleine gedragskenmerken van persoon kunnen geheel overheersen
→ ook rekening houden met omgeving
⤷ moeilijk om objectief te meten
⤷ wat kan persoon, wat verlangt persoon
⤷ kleine gedragingen kunnen belangrijke informatie geven
5. Overt en covert gedrag:
→ prikkels opvangen met zintuigen, prikkels verwerken en reageren
→ 2 soorten gedrag:
- overt gedrag ⇒ observeerbaar gedrag
vb. wat patiënt kan of doet
- covert gedrag ⇒ niet-observeerbaar gedrag
vb. wat patiënt verlangt, voelt, denkt, …
→ soms inwendige aspecten ook via lichamelijk signaalgedrag op te merken
→ observeren en interpreteren van gedrag gebeurd onbewust
⤷ gebeurd soms via onopvallende lichaamssignalen
→ vage grens tussen overt en covert gedrag, 3 redenen:
● waarnemingen gebeuren onbewust
● motoriek van bewegingsaspecten gebeuren bijna niet-observeerbaar
● fysiologische metingen die covert gedrag zichtbaar maken (volgende stukje)
6. Oriëntatiereactie:
→ kunnen inwendig bedekt gedrag zichtbaar maken
⤷ gebeurt via fysiologische metingen en beeldvorming van hersenen
vb. hartslagmetingen, leugendetector, temperatuurmetingen, …
⤷ manieren om emotioneel reageren te meten:
- hartslag
- galvanische huidreactie
- temperatuur
→ volgens functionele psychologie nuttig gedrag voor levensbehoud
⤷ want: • richt aandacht op relevante prikkels
• focust op reactiesnelheid
• focust op perceptie
6
, → kan dus helpen om gevaar te detecteren en tijdig uit de weg te gaan
→ scherpt de aandacht
→ is onderdeel van gezond en functioneel stressmechanisme
→ vandaag de dag door maatschappij aanhoudende stress
⤷ stress soms pas duidelijk wanneer die erg hoog is
⤷ dan ook duidelijk observeerbaar
→ door stress vergeten we soms basisreactie
→ functie binnen totaalreactie: fight-or-stressreactie
⤷ inschatten of bij gevaar je moet vluchten
⤷ bedoeld als bescherming tegen fysieke bedreiging
7. Habituatie:
→ synoniem: gewenning
→ proces waarbij aandacht (na oriëntatiereactie) terug afneemt
⤷ bij betekenisloze prikkels
⤷ je wordt de prikkels gewoon
→ beschouwd als actief hersenproces
→ gebeurd niet alleen door zintuiglijke prikkels of vermoeidheid
→ hersenen blijven ‘gevaarlijke’ informatie registeren
⤷ ook wanneer omgeving niet gevaarlijk lijkt te zijn
→ brein is bewust en onbewust bezig met informatie
- bewust
- onbewust
↳ prikkels gaan afsluiten
↳ situatie wordt dan gevaarlijk
8. Stress:
→ ontstaat door fysieke en sociale omstandigheden
→ soms sociaal en emotioneel leven opzij zetten als gevolg van stress
→ ook ontstaan van distress
⤷ hierbij lichamelijke en psychische verschijnselen zichtbaar
→ oriëntatiereactie kan dus veel zaken met zich meebrengen
⤷ cognitieve aspecten die moeilijk te bestuderen zijn als covert gedrag
⤷ wel hulp adhv bv. neuro-imaging
9. Biofeedback:
→ via hersenprocessen nog meer gedrag leren begrijpen
→ adhv biofeedback mogelijk om sneller tot relaxatie te komen
⤷*biofeedback: feedback over fysiologische processen
→ als je denkt aan rustgevende gedachte zal je deze kunnen aanhouden
→ wanneer je ziet dat rustgevende gedachten gepaard gaan met rustgevende
hersengolven, kom je tot rust
⤷ je ziet bv. je hartslagmeting, je ziet hoeveel je zweet, … op een scherm
7
