samenvatting inleiding in de criminologie

INLEIDING IN DE CRIMINOLOGIE



Wat is criminaliteit en wat is criminologie




Hoofdstuk 1: Criminologie als ‘Een huis met vele kamers’

Wat is de criminologie
Enkele definities, maar: “Waarom zo vreemd?”

 Een “bastard science” (Sellin)
 Een “rendezvous subject” (Downes)
 Een “strange beast” (Newburn)

Er is geen duidelijk materieel en formeel voorwerp, intrinsiek multidisciplinair

Voor Garland (2002), zijn er twee hoofdkenmerken:

 Empirisch gegronde, wetenschappelijke aanpak
 Focus op criminaliteit

TWEE GROTE PROJECTEN, DIE EERDER TOEVALLIG ZIJN SAMENGEKOMEN


 Het lombrosiaanse project  fundamenteel onderzoek gericht op de oorzaken van
criminaliteit
 Het gouvernmentele project  praktische aanpak om strafrechtsysteem te
onderzoeken

DAVID GARLAND, 2 HOOFDKENMERKEN VAN DE CRIMINOLOGIE:

 empirisch gegronde, wetenschappelijke aanpak (onderscheidt van ht strafrecht en
morele discours)

 criminologie is gericht op de door de staat gedefinieerde criminaliteit



GOETHALS, 3 HOOFDTHEMA’S VAN CRIMINOLOGISCH ONDERZOEK

1. het onderzoek naar criminaliteiet/daders, onveligheid, hun oorzaken en gevolgen
met inbegrip van de fenomenologie ervan (kwali en kwanatitatieve vormgeving),
alsook de samenhang met sociaal structurele en individu gebonden kenmerken

2. de processen van benoeming van criminaliteit (waarom en hoe bepaalde vormen
van gedrag 'ge(de)criminaliseert' of 'ge(de)penalised' worden en andere niet)

3. De wijze waarop de samenleving op deze criminaliteit reageert via preventie,
repressie, bestraffing en nazorg. (criminaliteitsbeleid)



VERSCHILLENDE METHODES, UITGANGSPUNTEN EN AANPAK

Afhankelijk van de onderzoeksvragen variëren

 De onderzoeksmethoden
- Kwalitatief of kwantiteit
 De relatieve ontologische en epistemologische uitgangspunten

1

, INLEIDING IN DE CRIMINOLOGIE


- Postivistisch, constructivistisch en realistisch
 De onderzoeksaanpak
- Beschrijvend  eigenschappen van een onderzoekspopulatie
- Verklarend  causale factoren achter een fenomeen
- Evaluerend/toetsend  evaluatie
- Adviserened/voorschrijvend  advies of aanbevelingen

Criminologie = study of the process of (criminal) law-making, law-breaking and law-
enforcing” (Sutherland,1937)  te breed:

Definitie paoli  de studie van de gadragingen en activiteiten die gecriminaliseerd zijn of
als schadelijk/deviant orden ervaren, de criminalisering, controle en preventie ervan en
de andere maatschappelijke reacties erop

Wat is criminologie en wat is criminaliteit
WAT IS CIMINALITEIT?


 Criminaliteit is een daad of een nalatigheid, die wordt beschouwd als een misdrijf dat
wordt bestraft via het strafrecht

Er is geen consensus over hoe ze criminologie correct moeten definiëren

De criminologen hebben het thema ‘criminaliseren van bepaalde handelingen’ links laten
liggen, terwijl strafjuristen hier wel levendige debatten over hebben gevoerd.

!! Criminologen verloren volgens academici de interesse in ‘criminaliteit’ !!

 Oproep van Zedner (2011) om “criminaliteit terug op de criminologische agenda te
plaatsen”.

 complex karakter, vele voorstellingen, maar geen enkele dat bij elkaar aansluit

 normativiteit van het concept kan niet genegeerd worden

BEPERKIGNEN STRAFRECHTELIJKE DEFINITIE VAN CRIMINALITEIT

Legalistische(strafrechtelijke) benadering (cf supra) heeft het voordeel van de helderheid,
maar voldoet niet voor deze redenen:

1. Gaat niet dieper in op de ware aard van criminologie

2. Strafrechtelijke definities zijn dynamisch, ze evolueren mee. Sommige zaken
worden ge(de)criminaliseert.

3. Niet alles is even duidelijk

4. Ze kunnen verschillen tussen andere landen (bv. cannabis)

5. Bestraft soms gedragingen die voordelig kunnen zijn voor de sociale vooruitgang
(bv. Martin Luther King)

 Biedt te weinig houvast zowel voor de burgers, als de experten

!! Vele criminologen vertrekken wel vanuit de theorieën en analyses van de legalistische
benadering, ondanks hun tekortkomingen !!

ANDERE PROBLEMEN MET STRAFRECHTELIJKE DEFINITIES


 Burgers of experten weten niet precies wat crimineel is


2

, INLEIDING IN DE CRIMINOLOGIE


 Volgens Stuntz (2001) omvat het strafrecht twee verschillende onderdelen
- Een beperkt aantal kernmisdrijven
- Al het overige dat in het strafrecht is opgenomen
 Verschil tussen formele en daadwerkelijke criminalisering (Lacey, 2009)
 Onmogelijkheid om het strafrecht op inhoudelijke wijze te definiëren
- Ashworth (2000): strafrecht = “een verloren zaak vanuit principieel
oogpunt”
- Europees Hof van de Rechten van de Mens gebruikt enkel formele en
procedurele bepalingen om het strafrecht van het burgerlijk recht te
onderscheiden

 deviant gedrag = Gedragingen en situaties die strikt genomen niet door eht strafrecht
als misdrijf worden omschreven, maar toch tot de criminologie behoren

CONSTRUCTIVISME: DE UITDAGING VAN HET LEGALISME TOT NIHILISME

 Vanaf de jaren ‘60 hebben constructivisten strafrechtelijke definities uitgedaagd
- Vb. volgens Hulsman (1986) “kent criminaliteit geen ontologische realiteit”
- Criminaliteit ligt niet aan de basis van het strafrechtelijk beleid, maar is
een product daarvan
 Intussen consensus in sociale wetenschappen dat constructivisme een kern van
waarheid bevat
 Constructivistische benadering niet onverenigbaar met legalistische definitie
- Ook Sutherland’s definitie van criminologie heeft constructivistisch insteek
- the study of the process of law-making, law-breaking and law-enforcing”
 MAAR sommige constructivisten (bv. postmodernisten) vervallen in relativisme en
nihilisme

De postmodernisten

 Leggen de nadruk op de discursieve creatie van criminaliteit

 Kunnen we de waarheid wel weten?

 Er zijn geen grote ‘universele’ waarheden, enkel ‘kleine’ persoonlijke waarheden
(percepties gevormd door iemands culturele en sociale achtergrond, zo ook de
invulling van criminaliteit)

ALTERNATIEVE DEFINITIES VAN CRIMINALITEIT

 Sellin (1938): criminaliteit als gevolg van conflicterende gedragsregels (bastard
science)
 Schwendigers (1974): misdrijven schendingen van mensenrechten
 Hirschi en Gottfedson (1990): “daden van geweld of fraude die worden
ondernomen uit eigenbelang”
- theory of crime = een theorie die beschouwd kan worden als een van de
meest invloedrijke binnen de criminologische wetenschap.
 Andere wetenschappers: ‘deviantie’ i.p.v. ‘criminaliteit’

HET BEGRIP “ CRIMINALITEIT” AFSCHAFFEN


 Vele criminologen vertrekken vanuit strafrechtelijke definities
 Vooral kritische criminologen pleiten voor de afschaffing van het
criminaliteitsbegrip


3

, INLEIDING IN DE CRIMINOLOGIE


- Voor Christie is criminaliteit een “geschil tussen aanwijsbare partijen”
 MAAR: ook sommige positivisten pleiten hiervoor
- vb. Gottfredson ondersteunt “crime-free criminology”
 Zemiologen (vb. Hillyard en Tombs) willen “criminaliteit” vervangen door
“schade”
- Zemiologie = De studie van de sociale schade
- Opgericht door Hillyard en Tombs, ze vervangen de term ‘criminaliteit’ met
‘sociale schade’
- Greenfield en Paoli:
 pleiten voor een systematische en empirische inschatting van de
verschillende soorten schade die voortvloeien uit de verschillende
gecriminaliseerde gedragingen.
 Er bestaat een nauwe link tussen criminaliteit en schade


Wetenschapsdomein:

 materieel voorwerp: verwijst naar het onderwerp of het studiemateriaal van de
wetenschappelijke analyse of wetenschapsbeoefening (studieobject)

 formeel voorwerp: de wijze waarop de wetenschap wordt bedreven (methode,
en daarmee samenhangend naar de achterliggende theorie)

1. Het materiële voorwerp van de criminologie: ‘Criminaliteit’?
MATERIEEL VOORWERP: DE CRIMINOLOGIE BESTUDEERT:


 De fenomenen criminaliteit en onveiligheid
- De fenomenologie ervan (criminografie, en als het gaat om slachtoffers:
victimologie) en;
- de samenhang ervan met sociaal-structurele en individu-gebonden
kenmerken (etiologie)
 De benoemingsprocessen van criminaliteit
 De wijze waarop de samenleving tegen deze criminaliteit reageert via preventie,
misdaadbestrijding, bestraffing, nazorg en andere private reacties
- In de VS ook bekend als criminal justice studies
- In Europa zijn de deeldomeinen politiestudies, penologie en victimologie

 vele criminologen bestuderen niet alleen statelijk gedefinieerde crimineliteit

De verschillende deeldomeinen van de criminologie:

 criminografie: deeldomein dat een statistische en kwalitatieve beschrijving geeft
van de criminaliteit

 etiologische criminologie: de oorzaken van criminaliteit en onveiligheid bestudeert
en op zoek gaat naar verklaringen.

 penologie: de toepassing van straffen als antwoord op criminaliteit bestudeert.

 politiestudies: het functioneren van de politie bestuderen

 victimologie: die specifiek gefocust zijn op het slachtoffer

criminologie bestudeert dus de criminaliteit en de reactie erop. De vraag: wat verstaan
we onder criminaliteit is moeilijk te beantwoorden


4