Samenvatting - Arbeidsrecht (Y01211)

Arbeidsrecht




Lauren Van Diest

Hoofdstuk 1: Inleiding

,1. Sociale wetgeving

Dit omvat:

 Arbeidsrecht: regelgeving tussen een werknemer en een werkgever
 Sociale zekerheidsrecht: regelt verhouding tussen burger en staat
 Minimumvoorzieningen: de sociale bijstandsvoorzieningen

Met andere woorden: arbeidsrecht is een onderdeel van de sociale wetgeving

1.1 Arbeidsrecht

Doel: beschermen van belangen van werknemers en bevorderen van het welzijn

Definitie arbeidsrecht: de economisch zwakkere partij (werknemer) beschermen tegen de
economisch sterke partij (werkgever)

Bronnen in het arbeidsrecht

Er zijn heel veel bronnen waarop je beroep kan doen. Het komt af en toe voor dat ze elkaar
zelfs tegenspreken, daarom is er een hiërarchie opgesteld.

1. Dwingende bepalingen van de wet
2. Algemeen verbindend verklaarde cao’s
3. Niet algemeen verbindend verklaarde cao’s
4. Geschreven individuele arbeidsovereenkomst
5. Niet algemeen verbindend verklaarde cao waarbij de WG (die de cao niet
ondertekende of geen lid is van een ondertekende organisatie) behoort tot het ressort
van het PC
6. Arbeidsreglement
7. Aanvullende bepalingen van de wet
8. Mondelinge individuele arbeidsovereenkomst
9. Gebruik

Interpreteerregels

 Een gunstigere lagere norm kan niet gehanteerd worden indien deze niet wettelijk is
 Een lagere norm mag slechts afwijken van een hogere norm als hij hiermee niet
strijdig is met de wet, of de rechten van de WN vermeerder of zijn plichten
verminderd, hierbij dienen we maximum en minimum voorschrift te respecteren
 Indien een vaste regel d.w.z. zonder minimum of maximum mag een lagere
rechtsbron evenwel NOOIT afwijken, zelfs als deze gunstiger is




Hoofdstuk 2: Collectief arbeidsrecht

,1. Collectief arbeidsrecht

“Een goed overleg zorgt voor een sociaal klimaat waarin sociale vrede is”

Definitie: het resultaat van een sociaal overleg

Kenmerken:

 Overleg tussen sociale partners (selectie voor de hele groep)
 Doel: sociale conflicten onder controle houden door …
- spelregels overeenkomen
- compromissen sluiten
 Vermijden van de rechterlijke macht

Sociale partners

 Representatieve groep van werknemers en werkgevers (geeft goed beeld)
- Op niveau onderneming
- In bedrijfssector
- Op nationaal niveau
- Op internationaal niveau

MAAR wie is er nu representatief?

 Wet rond gemaakt: erkende vakbonden en werkgeversorganisaties
 Waarom?
- Vermijden van chaos in sociaal-economische leven
- Vermijden van sociaal opbod tussen verschillende organisaties
- Spontane en ongeregelde sociale acties minder snel ontstaan
 Overzichtelijk geheel van mogelijke gesprekspartners is voor overheid voordeel

Voordelen

 Recht om collectieve arbeidsovereenkomst (cao) te sluiten
 Recht om op te treden voor rechtbanken in geschillen die verband houden met de
CAO-wet
 Bevoegdheid om lekenrechters aan te duiden voor de arbeidsgerechten
 Bevoegdheid om deel te nemen aan het beheer van diverse nationale instellingen,
zoals sociale zekerheid, Nationale Arbeidsraad, …

Rol regering

 Financiering voorzien voor maatregelen die uitgewerkt worden op voorstel van de
sociale partners, voorbeeld: tijdskrediet en loonlastenverlagingen
 Als de sociale partners er niet uit geraken hakt de regering de knopen door,
voorbeeld: loonmarge, pensioenleeftijd, ...
 Controle op de toepassing van de hiërarchie van de rechtsbronnen

Conclusie

WEL NIET
 Sociaal overleg in België  Sociaal overleg in andere landen

,  Privésector (bedrijfsleven)  Publieke sector (overheid)
 Nationaal (interprofessioneel),  Internationaal, Europees, regionaal
sectoraal en ondernemingsniveau niveau (in Vlaanderen via Voka)


Sociaal overleg op verschillende niveaus




2. Sociaal overleg op interprofessioneel niveau
2.1 De nationale arbeidsraad (NAR)

Kenmerken

 Opgericht door de wet van 29 mei 1952
 Taak van de NAR
- Voorstellen formuleren over algemene vraagstukken van sociale aard
- Adviseren bij geschillen van bevoegdheid tussen de PC’S
- Sluiten van collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) voor alle bedrijven of voor
bedrijfstakken die niet onder PC vallen of waarvan PC wel opgericht is maar niet
werkt. Voorbeeld: over arbeidsduur, begrip loon waarop sociale zekerheid
verschuldigd is, ...

Vertegenwoordigers

Werknemer

 Algemeen Belgische Vakverbond
 Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België
 Algemeen Christelijk Vakverbond

Werkgever

 Boerenbond
 FWA (Fédération Wallonne de l'Agriculture)
 UCM (Union des Classes Moyennes)
 UNISOC (Unie van socialprofitondernemingen)
 UNIZO (Unie van Zelfstandige Ondernemers)
 VBO (Verbond van Belgische Ondernemingen)
2.2 Groep van 10

= belangrijkste onderhandelaars van de federale Belgische Sociale Partners

Kenmerken