Samenvatting - uitheemse fauna

Uitheemse Fauna Elyse Pauwels 2023



Uitheemse Fauna
Hoofdstuk 1
I. Biogeografie beschrijven
 Het bestuderen van de verspreiding van soorten en ecosystemen in een geografische plaats
doorheen de tijd.
 Ecologie, evolutie en geografie
 Multidisciplinaire wetenschap:
1. Biologie
2. Ecologie
3. Evolutie
4. Geografie
5. Geologie
6. Paleontologie

II. Verschillende taxa herkennen, benoemen en
toepassen
 Hoofddoelen zoöloog:
 Diersoorten ontdekken
 Hun evolutionaire relatie reconstrueren
 Goed classificeren
 Sub/super kan in alle rangen gebruikt worden
 'The Kingdom of Phylum's upper Class Ordered their Family on Genus and Species'
III.
IV. Binomiale naamgevingen ontleden
 Onderdeel van Internationale Code van Zoölogische Nomenclatuur
 Eerste deel is: Genus
 Tweede deel is: Species
 Eventueel derde deel: subspecies
 Elephas maximus maximus
 Genus (hoofdletter!)
 Alle woorden schuin typen/schrijven!
 Subspecies kunnen onderling nog voortplanten (indische olifant (indicus) en sri lankaanse
(maximus) olifant kunnen kalfjes hebben)

V. Cladogram opbouw begrijpen en toepassen
 Lijkt op een boom (zie foto)
 Hierop vind je taxa van het (niet)voorkomen van bepaalde karakteristieken
 Toont de graad van relatie tussen verschillende species aan
 Samenkomende takken wijzen op gemeenschappelijke voorouders
 Basaal lijn = oudste lijn die minst geëvolueerd is (onderste lijn hier)
 Telkens zal aangegeven worden wat er wel/niet aanwezig is --> splitsing tak
 Karakteristieken bepaald door:
 Morfologie (uitzicht binnen en buiten)


1

, Uitheemse Fauna Elyse Pauwels 2023


 Cytologie (studie van weefsels en cellen)
 Biochemie en genetica (moleculen in cellen en DNA)
o Kan gebaseerd zijn op fossielen of levende organismen
 Iedere Cladogram kan anders zijn --> door onderzoek van verschillende stukken van DNA

VI. Verspreiding tapirs uitleggen
 4 species van Tapiridae in totaal (3 in Z-A en 1 in ZO-Az)
 2 verklaringen:
 Ecologische verklaring:
o Aanpassing op omgeving (biotisch en abiotisch) op basis van:
 Fysiologie, levensgeschiedenis, voortplantingssnelheid, gedrag, …
 Historische/geografische verklaring:
o 2 basisideeën
 Ontstaansplaats en verspreiding naar andere plekken
 Geografische en klimaatsveranderingen die 1 populatie in verschillende
geïsoleerder groepen splitst
 Verspreiding:
1. Ontstaan in N-Am en Eurazië
2. Verspreid naar Z-Am en Az (niet AU en AF)
3. Klimaat veranderd (+ andere mogelijke factoren: predatie, competitie etc) -->
uitgestorven in N-Am en Eurasië
4. Huidige populatie distributie
5. Ecologische verklaring is hier van toepassing
o Tapirs een tropisch regenwoud/klimaat nodig hebben met water
6. Historische/geografische verklaring: klimaatsverandering

VII. Soorten tapirs herkennen en verspreiding + ecologie
beschrijven
 Mountain tapir:
 Z-Am
 Kleinste
 2 haarloze plekken op romp
 Tropische bergbos
 Actief tijdens schemer
 Solitair en actief bij koudere temp
 Territories overlappen soms
 Dichtheid is laag (verlies habitat en voeten
gebruikt in medicijnen)
 Lowland tapir:
 Z-Am
 'brazilian tapir'
 Tropische laagland regenwoud, seizoen
overstroomde of vochtige gebieden
 Stijve bruine manen
 Bladeren, fruit, zaden en planten
 Solitair en verlegen (behalve pairi daiza)
 Baird's tapir:

2

, Uitheemse Fauna Elyse Pauwels 2023


 Z-Am
 Grootste soort in Z-Am
 Nachtdier
 Blijft bij water
 Natte Bossen/jungle
 Malayan tapir:
 ZO-Az
 Grootste soort van allemaal
 Tropisch laagland regenwoud (idem lowland tapir)
 Nachtactief
 Niet veel natuurlijke predatoren (tijgers en mensen)
 Sterk gerelateerd aan paarden en neushoorns (perissodactyla = onevenhoevigen) --> 4 tenen
vooraan en 3 achteraan
 Bosdieren en eten zachte vegetatie (geen grazers)
 Hebben een proboscis (grijpende slurf)
 Jongen hebben witte vlekken met bruine vacht = camouflage
 Keystone species = verspreiden en kieming zaden
 Bejaagd voor vlees (mens en jaguar)
 Goeie zwemmers
 Territoriaal

VIII. Ecologische en historische biogeografie omschrijven en
verschillen kennen
 Problemen/vragen per factor:
Ecologische Historische
Waarom soort beperkt tot huidige Hoe komt taxon in huidige verspreidingsgebied?
ruimte(s)?
Wat zorgt ervoor dat het daar wel kan Wanneer verspreidingspatroon grenzen en hoe
leven geologisch en klimatologisch gevormd?
Wat zorgt ervoor dat het nergens anders
leeft?
Welke rol hebben factoren in de limit op Welke soorten zijn verwanten en waar komen ze
verspreiding? voor?
Hoe verklaren we de "verplaatsing" van Wat is de geschiedenis en eerdere verblijfsplaats
een soort naar ander gebied? van de groep?
Waarom meer soorten in tropen dan Waarom zijn fauna en flora van grote geïsoleerde
koele omgevingen? gebieden zo verscheiden?
Waarom meer endemische soorten Waarom zijn sommige verwanten beperkt tot
(sluimerend) op plaats x dan op plaats y? zelfde regio en andere liggen ver uit elkaar?
Wat bepaalt diversiteit van organismen in
1 regio?
 Verschillen: (tijd, schaal, level taxa)
Ecologische Historische


3