Gebouwuitrusting: Koeling
1. Inleiding FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
1.1 Waarom elektriciteit?
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
àOntstaan elektriciteit
Gemakkelijke manier om energie te verplaatsen: via kleine kabels. Elektriciteit kan ook
omgezet
• Geleidersworden in andere energie. Bv waterkoker à warmte, lamp à verlichting, …
• Electronen kunnen zich vrij door atomenrooster
bewegen
1.2 Hoe ontstaan?
• Metaal, koper, …
Elektriciteit ontstaat door een potentiaalverschil. Er ontstaat een stroom van deeltjes
• Isolatoren
(protonen en electronen).
• Electronen Hierdoor ontstaan aantrekkende en afstotende krachten.
kunnen zich niet bewegen
Electronen stromen van – naar +, bij conventie is de stroom van + naar -. Spanning is het
• Hout, kunststof
verschil tussen + en -. Hoe meer spanning, hoe meer stroom er ontstaat. Spanning is dus de
• Halfgeleiders
drijvende krachtaanachter
• Tussenvorm stroom.
materiaal
• Toevoeging van “onzuiverheden”
• Vb Silicium in PV-panelen
Geleiders
Stroom heeft ook een geleider nodig. Om geleiding te hebben hebben we een soort
atoomstructuur nodig (atoomrooster) waardoor de electronen zich vrij kunnen bewegen.
Goede geleiders zijn metaal, koper, …
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Elektriciteit 9
B. DEPRE / P. VAN ORSOVEN
Isolatoren
Electronen kunnen zich hier niet bewegen (bv in hout, kunststof, …) bv bij leidingen heb je
koper, geïsoleerd door kuntstsoffen omhulsel zodat elektriciteit binnen de leidingen blijft.
Halfgeleiders
Tussenvorm aan materialen.
FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
Circuits
1.3 Circuits
Serieschakeling Parallelschakeling
• Componenten staan achter elkaar • Componenten staan niet in één lijn
• 1 component stuk werkt de schakeling niet • Elk component is op dezelfde spanning
aangesloten
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Elektriciteit 10
1.4 Eenheden
VAN ORSOVEN
B. DEPRE / P. van Energie en Elektriciteit
Energie
Energie drukken we uit in Joule. Energie die in gang komt = Joules die iets realiseren
(momentopname). 1 joule per seconde = 1W. (1000 J/s = 1 kW). De optelsom hiervan zijn de
Wh, 1 J per seconde voor een uur lang. (1 kWh = 1000J/s voor een uur lang = 3600000J)
Elektriciteit
Spanning = drijvende kracht van elektriciteit (Eenheid U), drukken we uit in Volt
Weerstand = Vertraging van die spanning vb door lamp (R), drukken we uit in ohm
1
, Gebouwuitrusting: Koeling
Stroomsterkte: vergelijkbaar met debiet, hoeveelheid stroom die door de leiding stroomt (I),
drukken we uit in Ampère
Wet van Ohm
U = R.I FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
1.5 Arbeid en Vermogen BELGIË
Elektrische arbeid
zicht eenheden & formules Hoeveelheid Energie (W)
W = U.I.t
t van Ohm =U=R.I
Vermogen
Hoeveelheid arbeid per t.
mogen P P== W/t
U .= IU.I
1.6 Overzicht
M. SCHRAMME 1.7 Electromagnetisme Elektriciteit
VAN ORSOVEN Faraday ontdekte dat als men een spoel maakt van koperdraad met een magneet die erin en
eruit gaat, je spanning kon meten. Als we stroom op de koperdraad zouden zetten, zou er
een magnetisch veld ontstaat en omgekeerd. Vb. dynamo= magneet die ronddraait door
beweging van de band waaronder geleider zit en magnetisch veld induceert. Spoel zorgt dan
dat er spanning ontstaat. Bij een motor laten we eerder de spoel draaien ipv de magneten.
1.8 Soorten stromen en spanningen
Gelijkstroom en spanning
stroomsterkte blijft gelijk in de tijd (bv bij een batterij) afkorting DC (direct current)
Wisselstroom
de wisselstroom wordt positief en negatief, in ene vaste frequentie. Afkorting AC
(alternating current) vb op ons spanningsnet in gebouwen.
2
1. Inleiding FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
1.1 Waarom elektriciteit?
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
àOntstaan elektriciteit
Gemakkelijke manier om energie te verplaatsen: via kleine kabels. Elektriciteit kan ook
omgezet
• Geleidersworden in andere energie. Bv waterkoker à warmte, lamp à verlichting, …
• Electronen kunnen zich vrij door atomenrooster
bewegen
1.2 Hoe ontstaan?
• Metaal, koper, …
Elektriciteit ontstaat door een potentiaalverschil. Er ontstaat een stroom van deeltjes
• Isolatoren
(protonen en electronen).
• Electronen Hierdoor ontstaan aantrekkende en afstotende krachten.
kunnen zich niet bewegen
Electronen stromen van – naar +, bij conventie is de stroom van + naar -. Spanning is het
• Hout, kunststof
verschil tussen + en -. Hoe meer spanning, hoe meer stroom er ontstaat. Spanning is dus de
• Halfgeleiders
drijvende krachtaanachter
• Tussenvorm stroom.
materiaal
• Toevoeging van “onzuiverheden”
• Vb Silicium in PV-panelen
Geleiders
Stroom heeft ook een geleider nodig. Om geleiding te hebben hebben we een soort
atoomstructuur nodig (atoomrooster) waardoor de electronen zich vrij kunnen bewegen.
Goede geleiders zijn metaal, koper, …
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Elektriciteit 9
B. DEPRE / P. VAN ORSOVEN
Isolatoren
Electronen kunnen zich hier niet bewegen (bv in hout, kunststof, …) bv bij leidingen heb je
koper, geïsoleerd door kuntstsoffen omhulsel zodat elektriciteit binnen de leidingen blijft.
Halfgeleiders
Tussenvorm aan materialen.
FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
Circuits
1.3 Circuits
Serieschakeling Parallelschakeling
• Componenten staan achter elkaar • Componenten staan niet in één lijn
• 1 component stuk werkt de schakeling niet • Elk component is op dezelfde spanning
aangesloten
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Elektriciteit 10
1.4 Eenheden
VAN ORSOVEN
B. DEPRE / P. van Energie en Elektriciteit
Energie
Energie drukken we uit in Joule. Energie die in gang komt = Joules die iets realiseren
(momentopname). 1 joule per seconde = 1W. (1000 J/s = 1 kW). De optelsom hiervan zijn de
Wh, 1 J per seconde voor een uur lang. (1 kWh = 1000J/s voor een uur lang = 3600000J)
Elektriciteit
Spanning = drijvende kracht van elektriciteit (Eenheid U), drukken we uit in Volt
Weerstand = Vertraging van die spanning vb door lamp (R), drukken we uit in ohm
1
, Gebouwuitrusting: Koeling
Stroomsterkte: vergelijkbaar met debiet, hoeveelheid stroom die door de leiding stroomt (I),
drukken we uit in Ampère
Wet van Ohm
U = R.I FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
1.5 Arbeid en Vermogen BELGIË
Elektrische arbeid
zicht eenheden & formules Hoeveelheid Energie (W)
W = U.I.t
t van Ohm =U=R.I
Vermogen
Hoeveelheid arbeid per t.
mogen P P== W/t
U .= IU.I
1.6 Overzicht
M. SCHRAMME 1.7 Electromagnetisme Elektriciteit
VAN ORSOVEN Faraday ontdekte dat als men een spoel maakt van koperdraad met een magneet die erin en
eruit gaat, je spanning kon meten. Als we stroom op de koperdraad zouden zetten, zou er
een magnetisch veld ontstaat en omgekeerd. Vb. dynamo= magneet die ronddraait door
beweging van de band waaronder geleider zit en magnetisch veld induceert. Spoel zorgt dan
dat er spanning ontstaat. Bij een motor laten we eerder de spoel draaien ipv de magneten.
1.8 Soorten stromen en spanningen
Gelijkstroom en spanning
stroomsterkte blijft gelijk in de tijd (bv bij een batterij) afkorting DC (direct current)
Wisselstroom
de wisselstroom wordt positief en negatief, in ene vaste frequentie. Afkorting AC
(alternating current) vb op ons spanningsnet in gebouwen.
2
