Samenvatting CW - 6e middelbaar - H5: politieke participatie

Cultuurwetenschappen:

H5: politieke participatie
Enkele begrippen: meer dan verkiezingen (The Democracy Index)


 Maatschappelijke participatie
Wanneer burgers participeren aan de arbeidsmarkt, het vrijetijdsaanbod, hulpverlening…
 Actief burgerschap
Burgers beheren activiteiten, bewegingen of verenigingen die autonome positie innemen tussen de private
sfeer, de non-profitsector en de overheid.
 Politieke participatie
Burgers die beleidsprocessen mee beïnvloeden op eigen initiatief of op initiatief van het bestuur.
 Vaak wordt ‘politieke participatie’ in ons land verengd (samengetrokken) tot ‘verkiezingen’, MAAR
verkiezingen is slechts 1 categorie die hoort bij pol participatie!!!
 België kan een democratie genoemd worden door de vrije en eerlijke verkiezingen, maar volgens
andere criteria wordt het minder een democratie genoemd


1 Verkiezingen zijn niet de enige manier om politiek te participeren
(derde begrip)


Economist Intelligence Unit (EIU) : democracy index (EIU = Brits onderzoekscentrum)
 Grootschalig onderzoek naar de ‘staat van de democratie’ (jaarlijks)
 Onderzoek in bijna alle landen vd de wereld
Wat vindt de EIU?
 de onderzoeksmethodes geven een te beperkt beeld van democratie (het gaat over de methodes
die enkel de pol en burgerlijke vrijheden in een land peilen)
 kwalitatieve aspecten moeten ook aan bod komen in de onderzoeksmethodes
Oplossing?
 EIU stelt 60 indicatoren gegroepeerd in 5 categorieën + 4 regimetypen:
1) Verloop van verkiezingen en politiek pluralisme
2) Respect voor de burgerlijke vrijheden
3) Het functioneren van het staatsbestuur (legitieme afvaardiging) hoe hoger/beter je op
4) De politieke cultuur deze scoort, hoe
5) Politieke participatie democratischer je land
Resultaten:
Numerieke score en een
ranglijst vd landen

,1. Verloop van verkiezingen en politiek pluralisme (pluralisme = hebben de kiezers keuze tss meerdere partijen?)


- In welke mate verkiezingen vrij en eerlijk verlopen, (zowel nationale, regionale als lokale verk.)
- de stemming geheim is, (je MOET niet aan iedereen zeggen wat je gestemd hebt)
- Veiligheid vd kiezers wordt gegarandeerd, (privacy & anonimiteit v kiezers worden gegarandeerd)
- de kiezers de keuze hebben tussen verschillende partijen en kandidaten,
- alle partijen gelijke kansen krijgen om campagne te voeren…


2. Respect voor de burgerlijke vrijheden
- Respect voor de mensenrechten (ook van de minderheid!)
- Mogelijkheid tot een eerlijke rechtsgang via onafhankelijke en onpartijdige rechtbanken


3. Het functioneren van het staatsbestuur (legitieme afvaardiging)
- Politieke beslissingen gebaseerd op meerderheidsbeginsel
(= mensen met meeste stemmen mogen ih parlement/partijen met meeste stemmen krijgen meer
zetels)
- Genomen beslissingen moeten (kunnen) worden uitgevoerd door het bestuur


4. De politieke cultuur
- Cultuur van passiviteit en apathie en een TE volgzame bevolking gaan NIET samen met een
gezonde democratische politieke cultuur
- De verliezende partijen en hun aanhangers moeten zich neerleggen bij het oordeel van de kiezers,
en een vreedzame machtsoverdracht mogelijk maken

Het gaat over ‘hoe hard leeft pol in een land?’
Vb; niet alle burgers weten veel over pol/ interesseert hen niet  ze kiezen om het even wie 
niet gezond voor de democratie
5. Politieke participatie
- Eén aspect van politieke participatie is deelnemen aan verkiezingen
- Breder sociaal weefsel van instellingen, politieke organisaties en verenigingen waarin burgers hun
stem kunnen laten horen en zich actief inzetten (verkozen staatsbestuur is slechts onderdeel van
dat sociaal weefsel)
- Burgers uit alle lagen van de bevolking : deelnemen aan het openbare debat, lid worden van
politieke partijen, mandatarissen kiezen…
- Zonder die brede, ondersteunende participatie, is democratie slechts een zaak van een kleine elite

, 
België scoort NIET goed op ‘politieke cultuur’ en ‘politieke paricitpatie’  daarom staan ze ih rood!!!
4 regimetypen
1 Volledige democratieën
2 Onvolledige/gebrekkige democratieën
3 Hybride regimes
4 Autoritaire regimes


Volledige democratieën: (meest democratisch)
Naties waar/met:
Ä burgerlijke vrijheden en fundamentele pol vrijheden worden gerespecteerd & versterkt door een
pol cultuur (die goed is voor het bloeien van democratische principes)
Ä een geldig systeem van:
o overheidscontroles -en evenwichten
o onafhankelijke rechterlijke macht (+ beslissingen die ze nemen moeten verplicht nageleefd
worden)
o regeringen functioneren adequaat (= gelijk)
o diverse en onafhankelijke media
Ä deze landen hebben beperkte problemen ih democratisch functioneren = landen die goed scoren op
alle 5 de categorieën (België hoort hier NIET bij, wel vooral Scandinavische landen scoren heel goed
op vlak van democratie)
Gebrekkige democratieën
Ä verkiezingen zijn eerlijk en vrij
Ä fundamentele burgerlijke vrijheden worden gerespecteerd, maar kunnen problemen hebben
(bv: inbreuk op persvrijheid en kleine onderdrukking van pol oppositie en critici)
Ä aanzienlijke fouten in andere democratische aspecten, waaronder
o onderontwikkelde pol cultuur
o lage niveaus van deelname aan pol en kwesties ih functioneren van bestuur

(bv; België, Amerika, Italië, …)
Hybride regimes
Ä regelmatige verkiezingsfraude, waardoor ze geen eerlijke en vrije democratieën kunnen zijn
Ä regeringen oefenen druk uit op
o politieke oppositie
o niet-onafhankelijke rechterlijke machten
o wijdverspreide corruptie
o intimidatie en druk op media
o bloedeloze rechtsstaat en meer uitgesproken fouten dan gebrekkige democratieën op het
gebide van odnerontwikkelde pol cultuur
o lage niveaus van deelname pol
o kwesties ih functioneren van bestuur

(Bv; Oekraïne, Turkije met Erdogan, …)