HOOFDSTUK 3: Art Nouveau,
Jugendstijl, Mackintosch style,
modernismó, weense sezession,
art déco
INHOUD
Art nouveau
Mackintosh style
Modernismo
Weense sézession
1
,Art nouveau
Context: politiek/maatschappelijk
19de eeuw:
Fin de siècle: laatste bloei en ondergang van de 19de eeuwse
bourgeoisie
Verzet tegen de conservatieve burgerij (en kunst/architectuur):
opkomst van een verlichte elite van jonge intellectuelen
Sympathieën voor de arbeidersbeweging, het socialisme en het
communisme
Progressieve liberalen die geloven in het ‘libertaire socialisme’:
verzoening tussen individuele vrijheid en sociale rechtvaardigheid
Context: schilderkunst
Fin de siècle: laatste bloei en ondergang van de 19de eeuwse
bourgeoisie: uitdrukken van teloorgang, verderf, machteloosheid,
loomheid, decadentie, onheilsverwachting, dood en dreiging
o Einde van ons rijkdom, ons bloei
o Omheilsverwarchting: het komt niet goed groot gevoel van
“het gaat niet goed” op einde van de eeuw
Periode van o.m. het symbolisme: verbeeldingskracht, fantasie,
intuïtie, irrationaliteit, spiritualiteit, droombeelden
o Kunstvorm: symbolisme: verbeeldingswereld door fantasie
gevormd, om weg te vluchten
Context: symbolisme in de literatuur
Les poètes maudits: Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé, Paul
Verlaine
Decadentisme: Joris-Karl Huysmans
België: Maurice Maeterlinck, Georges Rodenbach
…
Context: muziek
Claude Débussy
Alexander Skrjabin
Igor Stravinski
Erik Satie
…
2
, Architectuur
Verzet tegen neostijlen, anti-conservatief
Soms ~ politieke strekking
Pioniersrol België en Frankrijk
Algemene kenmerken
Nieuwe kunst = art nouveau Breken met het verleden
Ontwikkeling volledig nieuwe esthetiek: ‘moderne’ tijd behoeft
hedendaagse stijl; niet meer kopiëren uit het verleden
Regionale verschillen: integratie regionale tradities, technieken en
materialen, dus niet universeel zoals de Neostijlen
Toepassing en verdere ontwikkeling nieuwe constructietechnieken
en materialen: ijzer en glas, gas en elektriciteit,…
Nastreven constructieve logica
Totaalkunstwerk
o Totaalkunstwerk = architectuur is niet beperkt tot constructie
ontwerp maar ook schilderij, meubels, taflekleedje…
Specifieke kenmerken
Zachte, golvende krommingen
o Droomwereld creeren
Gebaseerd op vormen uit de natuur: plantenranken, door de wind
aangeblazen vormen die aan vlammen doen denken
o Plantenmotieven, golvend…
Overdadige decoratie
Balat & Maquet
Koninklijke serres, Laken, 1872‐1876
Ijzer & glas
Stenen sokkels en voetstukken ijzeren kolommen: nog
neoclassicistisch
Nieuwe vormentaal staalstructuur: florale motieven
Horta
# architecten die florale gaan behandelen
3
Jugendstijl, Mackintosch style,
modernismó, weense sezession,
art déco
INHOUD
Art nouveau
Mackintosh style
Modernismo
Weense sézession
1
,Art nouveau
Context: politiek/maatschappelijk
19de eeuw:
Fin de siècle: laatste bloei en ondergang van de 19de eeuwse
bourgeoisie
Verzet tegen de conservatieve burgerij (en kunst/architectuur):
opkomst van een verlichte elite van jonge intellectuelen
Sympathieën voor de arbeidersbeweging, het socialisme en het
communisme
Progressieve liberalen die geloven in het ‘libertaire socialisme’:
verzoening tussen individuele vrijheid en sociale rechtvaardigheid
Context: schilderkunst
Fin de siècle: laatste bloei en ondergang van de 19de eeuwse
bourgeoisie: uitdrukken van teloorgang, verderf, machteloosheid,
loomheid, decadentie, onheilsverwachting, dood en dreiging
o Einde van ons rijkdom, ons bloei
o Omheilsverwarchting: het komt niet goed groot gevoel van
“het gaat niet goed” op einde van de eeuw
Periode van o.m. het symbolisme: verbeeldingskracht, fantasie,
intuïtie, irrationaliteit, spiritualiteit, droombeelden
o Kunstvorm: symbolisme: verbeeldingswereld door fantasie
gevormd, om weg te vluchten
Context: symbolisme in de literatuur
Les poètes maudits: Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé, Paul
Verlaine
Decadentisme: Joris-Karl Huysmans
België: Maurice Maeterlinck, Georges Rodenbach
…
Context: muziek
Claude Débussy
Alexander Skrjabin
Igor Stravinski
Erik Satie
…
2
, Architectuur
Verzet tegen neostijlen, anti-conservatief
Soms ~ politieke strekking
Pioniersrol België en Frankrijk
Algemene kenmerken
Nieuwe kunst = art nouveau Breken met het verleden
Ontwikkeling volledig nieuwe esthetiek: ‘moderne’ tijd behoeft
hedendaagse stijl; niet meer kopiëren uit het verleden
Regionale verschillen: integratie regionale tradities, technieken en
materialen, dus niet universeel zoals de Neostijlen
Toepassing en verdere ontwikkeling nieuwe constructietechnieken
en materialen: ijzer en glas, gas en elektriciteit,…
Nastreven constructieve logica
Totaalkunstwerk
o Totaalkunstwerk = architectuur is niet beperkt tot constructie
ontwerp maar ook schilderij, meubels, taflekleedje…
Specifieke kenmerken
Zachte, golvende krommingen
o Droomwereld creeren
Gebaseerd op vormen uit de natuur: plantenranken, door de wind
aangeblazen vormen die aan vlammen doen denken
o Plantenmotieven, golvend…
Overdadige decoratie
Balat & Maquet
Koninklijke serres, Laken, 1872‐1876
Ijzer & glas
Stenen sokkels en voetstukken ijzeren kolommen: nog
neoclassicistisch
Nieuwe vormentaal staalstructuur: florale motieven
Horta
# architecten die florale gaan behandelen
3
