HOOFDSTUK 2: Neostijlen &
ecclecticisme en vroege
architectuur van glas en ijzer
Ecclecticisme = samengooien van verschillende stijlen bij elkaar
INHOUD
Context
Neostijlen
Historisch kader en algemene kenmerlen
Vroege architectuur van ijzer en glas
Historisch kader
Voorlopers…
1
,CONTEXT
Context: politiek/maatschappelijk
19de eeuw:
• De verlichting en de ratio zijn nog steeds invloedrijk
• Ook de romantiek en het geloof dat het leven (en dus ook de
architectuur) in het verleden beter en interessanter was, blijft
doorleven (gevoel van heimwee)
• Exotisme: de archeologie en de kolonies spreken tot de verbeelding
• Liberalisme: liberté, égalité, fraternité: een veranderende wereld!
• Heersende klasse bang van al deze veranderingen
• Daarom: architectuur: conservatief en traditioneel houden als
symbool van continuiteit en gecentraliseerde macht
• Nationalisme: Napoleontische Koninkrijk begin 19de eeuw:
Neoclassicisme als uitdrukking voor nationalistische en ideologische
gevoelens
• Ook in andere veelal nieuwe opgerichte staten: neostijlen
wordengerbuikt om nationalistische gevoelens te versterken en de
staat een zeer sterke identiteit te geven
2
,Context: economisch
19de eeuw: Industriële Revolutie:
• Technologische vernieuwingen
• Exponentiële bevolkingsgroei
• Toename levensstandaard
• Stedelijke groei
• Stoommotor, spoorwegen
• Machinebouw en bruggenbouw
• IJzer en glas als nieuwe constructiematerialen
NEOSTIJLEN
Neostijlen: algemene kenmerken
• Teruggrijpen naar:
- Klassieke oudheid
- Gotiek
- Renaissance
- Barok
- Het oude Egypte
- Summerische architectuur
- Allerlei stijlen door mekaar vermengd
- …
3
, 2.1 Historisch kader en algemene
kenmerken
Teruggrijpen naar:
- Klassieke oudheid
- Renaissance
- Barok
- Gotiek
- …
• Verlichting, ratio
• Archeologie
• Kolonisatie, exotisme
• Maar ook… romantiek, mysterie, het occulte,…
GOTIEK
Vertikaal gelede ruimtewerking
o alles wilt naar omhoog naar god
Geleed, geritmeerd, opengewerkt, uitgesneden
Beheerst het stadsbeeld
GOTIEK:
Verschillende periodes:
- Vroeggotiek
- Hooggotiek
- Laatgotiek
4
ecclecticisme en vroege
architectuur van glas en ijzer
Ecclecticisme = samengooien van verschillende stijlen bij elkaar
INHOUD
Context
Neostijlen
Historisch kader en algemene kenmerlen
Vroege architectuur van ijzer en glas
Historisch kader
Voorlopers…
1
,CONTEXT
Context: politiek/maatschappelijk
19de eeuw:
• De verlichting en de ratio zijn nog steeds invloedrijk
• Ook de romantiek en het geloof dat het leven (en dus ook de
architectuur) in het verleden beter en interessanter was, blijft
doorleven (gevoel van heimwee)
• Exotisme: de archeologie en de kolonies spreken tot de verbeelding
• Liberalisme: liberté, égalité, fraternité: een veranderende wereld!
• Heersende klasse bang van al deze veranderingen
• Daarom: architectuur: conservatief en traditioneel houden als
symbool van continuiteit en gecentraliseerde macht
• Nationalisme: Napoleontische Koninkrijk begin 19de eeuw:
Neoclassicisme als uitdrukking voor nationalistische en ideologische
gevoelens
• Ook in andere veelal nieuwe opgerichte staten: neostijlen
wordengerbuikt om nationalistische gevoelens te versterken en de
staat een zeer sterke identiteit te geven
2
,Context: economisch
19de eeuw: Industriële Revolutie:
• Technologische vernieuwingen
• Exponentiële bevolkingsgroei
• Toename levensstandaard
• Stedelijke groei
• Stoommotor, spoorwegen
• Machinebouw en bruggenbouw
• IJzer en glas als nieuwe constructiematerialen
NEOSTIJLEN
Neostijlen: algemene kenmerken
• Teruggrijpen naar:
- Klassieke oudheid
- Gotiek
- Renaissance
- Barok
- Het oude Egypte
- Summerische architectuur
- Allerlei stijlen door mekaar vermengd
- …
3
, 2.1 Historisch kader en algemene
kenmerken
Teruggrijpen naar:
- Klassieke oudheid
- Renaissance
- Barok
- Gotiek
- …
• Verlichting, ratio
• Archeologie
• Kolonisatie, exotisme
• Maar ook… romantiek, mysterie, het occulte,…
GOTIEK
Vertikaal gelede ruimtewerking
o alles wilt naar omhoog naar god
Geleed, geritmeerd, opengewerkt, uitgesneden
Beheerst het stadsbeeld
GOTIEK:
Verschillende periodes:
- Vroeggotiek
- Hooggotiek
- Laatgotiek
4
