Klinische psychologie samenvatting

KLINISCHE PSYCHOLOGIE
DEEL 1: INLEIDING ALGEMEENKLINISCHE PSYCHOLOGIE EN
PSYCHOPATHOLOGIE.

INLEIDING IN KLP.

DEFINIËRING.


DE TERM KLINISCH.
 Een subdiscipline
 Andere subdisciplines:
 A&O psychologie
 SPP



DEFINITIE.
 Men houdt zich bezig met afwijkend, slecht aangepast gedrag 
gemeenschappelijk tussen alle verschillende definities.
 Kern: psychische problemen en stoornissen
 Wat met problemen op somatisch vlak?
 Gezondheidsproblemen  klinische psychologie
bv. chronische pijn is niet enkel lichamelijk, ook te maken met psychologische
kenmerken zoals persoonlijkheid.
 Gezondheidsproblemen  gezondheidspsychologie
bv. het zijn mensen die normaal reageren op een abnormale reactie.

 Definitie hoge gezondheidsraad:
 Autonome ontwikkeling en toepassing van theorieën, methoden &
technieken vd psychologie als wetenschap in de bevordering vd
gezondheid, de screening, psychologische diagnose & assessment van
gezondheidsproblemen en de preventie van en interventie bij deze
problemen bij mensen.
 Definitie handboek:
 Tak vd psychologie die zich bezighoudt met de beschrijving, oorzaken en
behandeling van psychische stoornissen om het geestelijk welzijn te
bevorderen.
 Belangrijke doelstelling! Echt bedoeling om geestelijk welzijn te
bevorderen.

 Probleem: met welk afwijkend gedrag houden we ons bezig?




 Je mag het op continuüm beschouwen. Kan gaan over verschillende
problemen en bij verschillende populaties.
 Hoe complexer het wordt, vaker multidisciplinair gaan werken.




1

,NORMAAL VS ABNORMAAL.


ONDERSCHEID: WAT IS AFWIJKEND?
 Wat is afwijkend?
 3 gevalsbeschrijvingen:
 Terrein van de
psychopathologie.
 Wie komt ermee in
aanraking?
 Wanneer is iets afwijkend?
 opsomming van symptomen bekijken
 diagnostische criteria
 verschil: diagnostische criteria = officiële kenmerken:
symptomen die aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen
bv. bepaalde duur
 Nevid: 6 factoren:
1. Uitzonderlijk: opvallend en onconventioneel gedrag  maar enkel
uitzonderlijk niet voldoende, soms ook uitzonderlijk goede sporters
bijvoorbeeld.
2. Sociaal afwijkend: overtreden van morele normen binnen een
samenleving.
3. Foute perceptie/interpretatie: irrationeel/onbegrijpelijk gedrag.
bv. stemmen die jou aanzetten om agressief gedrag te vertonen.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden
5. Ongepast of contraproductief gedrag: ongepast = roept
ongemakkelijke reacties op bij de mensen rondom de persoon,
contraproductief = zorgt ervoor dat je echt niet goed kan functioneren of
bepaalde rollen niet meer kan opnemen.
6. Gevaarlijk gedrag: voor zichzelf of anderen.
 Ze hoeven niet alle 6 aanwezig te zijn om te spreken van een afwijkend patroon,
ze kunnen onafhankelijk van elkaar bekeken worden.



DEFINITIE.
 Het gaat altijd om een combinatie van factoren waarbij…
1. Veroorzaakt lijden
2. Tast functioneren aan
3. Risico op dood, pijn, verlies vrijheid
4. Duurt langere tijd en past niet meer in een normale reactie binnen een
bepaalde context.

 Definitie psychische stoornis – DSM 5:
 Psychische stoornis = een syndroom, gekenmerkt door klinisch
significante symptomen op gebied van cogn functies, emotieregulatie en
gedrag van een persoon, dat een uiting is van disfuncties in
psychologische, biologische of ontwikkelingsprocessen die ten grondslag
liggen aan psychisch functioneren.
 Ze gaan gepaard met een significant lijdensdruk en beperkingen in het
functioneren.

2

,  Uitsluitende omstandigheden:
1. Een te verwachten en cultureel aanvaarde reactie op een bepaalde
gebeurtenis.
bv. rouwgedrag
2. Langdurig deviant gedrag van politieke, religieuze of seksuele
minderheden.
bv. greenpeace breekt binnen in een slachthuis om dieren te bevrijden.
3. Uitvloeisel van conflict tussen individu en maatschappij.
bv. mensen die als kluizenaar leven, heel erg afgezonderd en alleen.

 Culturele aspecten van afwijkend gedrag:
 Abnormaal gedrag en psychische stoornissen kunnen in
verschillende culturen anders geuit worden.
bv. angst in Westerse versus Afrikaanse cultuur (W: piekeren over financiële
onzekerheid, A: angst om geen kinderen te hebben, kwade geesten)
 Mogelijks andere termen voor of andere invulling (symptomen)
van psychische stoornissen.
bv. depressie in Westerse versus Oosterse cultuur
Symptomen zijn soms erg gelijkend, ondanks culturele verschillen.
 Schizofrenie
 Belangrijk oog te hebben voor deze culturele verschillen!




MODELLEN.
 Verschillende invalshoeken om naar afwijkend gedrag te kijken.
 Waar ligt de grens? Hoe kunnen we beslissen?
 Controverses: Masturbatie? Homoseksualiteit?

STATISCH MODEL:

 Normaalverdeling menselijke eigenschappen  hoe extreem is het?
 Abnormaliteit = extreem hoge of lage scores
 Continuüm = gemiddelde en standaarddeviaties
 Problemen:
 grens? hoeveel std mag je van het gem
zitten?
 niet alles is normaalverdeeld
 geen onderscheid volgens wel – geen lijden
 belangrijk onderdeel!

MEDISCH MODEL:

 Oorzaken van stoornissen? Onderscheid:
 Somatogeen (lich.) of psychogeen (psychisch)


3