Cardiovasculaire stelsel- de
bloedvaten
Soorten bloedvaten
Arteriën Capillairen Venen
(slagaders): voeren O2-rijk bloed Haarvaten Aders
naar lichaam en O2-arm bloed Plaats voor belangrijkste ontvangen O2-arm bloed uit het
naar longen functie lichaam (of O2-rijk uit longen)
Arteriolen (kleine bloedvatenstelsel: de Venulen (kleine aders):
slagaders): kleine uitwisseling van stoffen ontvangen bloed uit
vertakkingen in organen en gassen tussen het capillairnetwerk en
bloed en de interstitiële verenigen zich tot venen
vloeistof via de Kleine venen zullen zich
capillairwand verenigen tot grote
Uitwisseling zal venen die uitmonden in
plaatsvinden a.d.h.v. de venae cava
diffusie
Structuur
Bloedvatwand bestaat uit drie te onderscheiden lagen:
Tunica intima (tunica interna)`
o Binnenste laag bloedvatwand
o Bestaat uit endotheel en onderliggende laag bindweefsels met elastische vezels
Tunica media
o Middelste laag bloedvatwand
o Bevat glad spierweefsel in een raamwerk van collagene en elastische vezels
o Samentrekking of ontspanning van spierweefsel bepaalt diameter bloedvat
Tunica externa (tunica adventitia)
o Koker van bindweefsel rond bloedvat
o Collagene vezels vaak verweven met collagene vezels van omliggende structuren
stabilisatie en versteviging bloedvat
Arterie en vene liggen vaak naast elkaar in smalle strook bindweefsel
Arterie duidelijk dikkere wand dan vene
o Glad spierweefsel staat onder invloed van sympatisch zenuwstelsel
o Laat toe om spierwand samen te trekken diameter zal afnemen – arterie wordt
nauwer = vasoconstrictie (vaatvernauwing)
o Laat toe om spierwand te ontspannen diameter zal toenemen – arterie wordt
groter = vasodilatatie (vaatverwijding)
Tunica media van een arterie bevat veel meer elastische vezels en glad spierweefsel Laat
toe beter te weerstaan aan hoge drukken in arterieel netwerk
↳ 7 Druk in arterieel
Netwerk
pag. 1
, Florence Lamberts 1VBj 23/02/2020 ÷
Arteriën
Elastische Arteriën
ELASTISCHE VEZElS
Grote, veerkrachtige bloedvaten -
Diameter tot 2,5 cm mogelijk (a. pulmonalis en aorta)
Door aanwezigheid elastische vezels in tunica media kunnen ze beter de drukverschillen
tijdens de hartcyclus opvangen
Drukverschil tijdens de hartcyclus in de ELASTISCHE ARTERIËN
1. Tijdens ventriculaire systole stijgt bloeddruk snel
o Extra bloed wordt door de arteriën geperst
o Elastische arteriën worden uitgerekt en diameter neemt tijdelijk toe
2. Tijdens ventriculaire diastole daalt de bloeddruk
o Elastische arteriën nemen oorspronkelijke diameter terug aan
3. Netto-effect van diameter aanpassing is dat:
o Tijdens ventriculaire systole de drukstijging door uitrekking arteriën zal worden
afgezwakt
o Tijdens ventriculaire diastole de drukdaling door het aannemen van de
oorspronkelijke diameter zal worden afgezwakt
4. Bij niet elastische arteriën zou druk tijdens systole veel hoger zijn en tijdens diastole veel lager
zijn
Gespierede Arteriën - GLAD SPIERWEEFSEL
Middelgrote arteriën
Vervoeren bloed naar skeletspieren en inwendige organen
Gemiddelde diameter 0,4cm
Tunica media bevat meer glad spierweefsel en minder elastische vezels dan elastische
arterie
pag. 2
, Florence Lamberts 1VBj 23/02/2020
Arteriolen -
1/2 LAAG GLAD SPIERWEEFSEL
Veel kleiner dan gespierde arteriën
Gemiddelde diameter 30µm
Tunica media bestaat uit één of twee lagen gladde spiercellen
Laat nog steeds toe om diameter bloedvat aan te passen wijzigen bloeddruk en stroomsn
( bevat enkel een tunica media)
Capillairen → Uitwisseling
Enige bloedvaten waar uitwisseling tussen bloed en omringende interstitiële vloeistof door
de wanden mogelijk is
Wanden van capillair zijn dun diffusieafstand is klein en uitwisseling kan snel plaatsvinden
Stroming van bloed is ook laag (kleine diameter) voldoende tijd voor diffusie doorheen
capillairwanden
Wanden van capillair zijn dun tunica media en tunica externa ontbreken
Vaak enkel laag endotheel binnen een basaalmembraan
Gemiddelde diameter 8µm (±1RBC)
pag. 3
, Florence Lamberts 1VBj 23/02/2020
Capillairen vormen een netwerk= capillairnet
Arteriole splitst meestal in tientallen capillairen die zich nadien verenigen in verschillende
venulen
Toegang tot elk capillair wordt geopend door en gesloten door precapillaire sfincter
Precapillaire sfincter
Ring van glad spierweefsel
Samentrekking van sfincter zal toegang tot capillair vernauwen en doorbloeding zal
afnemen
Ontspanning van sfincter zal toegang tot capillair verwijden en doorbloeding capillair zal
toenemen
Capillairen → Verenigen in venulen
Arteriolen →
pag. 4