Belgisch publiekrecht.
2024-2025
—————————————————————————————————————
———
Deel 1: Krachtlijnen
Inleiding
Recht: rationeel opgebouwd geheel van door de overheid
uitgevaardigde en via sancties afdwingbare normen die
dienen tot organisatie, handhaving of herstel van de orde in
de samenleving.
Samenleving ordenenen: niet het recht van sterkste,
maar de sterkte van het recht.
Systematisch en logisch opgebouwd geheel.
Vertoont onderlinge samenhang van overkoepelende
principes en specifieke regels
Eigen begrippenka
der
Kan worden afgedwongen door overheid
Recht weerspiegelt maatschappij
Rechtsregels (Summa divisio)
A. Het publiekrecht
B. Privaatrecht
Regelen beide situaties en relaties.
Verschil: positie van de overheid
Publiekrecht: regelt de situatie van de overheid en de relaties
tussen overheid en burger
Voorbeeld: grondwettelijk rech, bestuursrecht, belastingrecht.
Privaatrecht: regelt de situatie van de individuele burger en
zijn relaties met andere burgers.
1
,Belgisch publiekrecht.
2024-2025
Voorbeeld: verbintenissenrecht, faillie recht, goederenrecht…
Onderscheid niet altijd duidelijk want vaak in één juridisch
probleem komen tegelijk privaat- en publiekrecht voor.
België is een meergelaagde,
democratische rechtsstaat in Europa!!!!
1.De Belgische staat
.
Juridisch is de staat een publiekrechtelijke basisentiteit. Binnenin de
staat krijgt het nationale recht vorm. Naar buiten toe ontwikkelt zich
het internationaal recht, dat tot stand komt door handelingen van of
tussen staten
1.1 het ontstaan van staten
.
Oorspronkelijk ontstaan: terra nullius
o Mensen gingen naar een plaats en begonnen zich daar te
vestigen en een staat te vormen
Afgeleid ontstaan
o Dekolonisatie: afscheuren van koloniale macht (Congo)
o Secessie: bevolking afscheidt van een grondgebied met
bestaande staat en er een eigen onafhankelijke overheid
inricht (Kosovo)
o Dismembratio: één staat die uiteenvalt in verschillende
staten (Tsjechoslowakije)
o Fusie: meerdere staten die samen één nieuwe staat vormen.
(Oost-en west Duitsland)
Het ontstaan van België
Door secessie: wij gaan ons afscheuren van het koninkrijk der
Nederlanden. We kwamen samen met Nederland, waardoor wij het
koninkrijk der Nederlanden vormden door het congres van wenen.
1814
2
,Belgisch publiekrecht.
2024-2025
Hierbij kwamen de grote machten in Europa samen om een
bufferstaat te creëren tegen de ‘sterkste’ in die tijd, namelijk de
Fransen met Napoleon.
Zuidelijke provincies (België) snel ontevreden.
o Economische tegenstellingen
o Politieke ondervertegenwoordiging
o Inmenging in kerk en vooral onderwijs=> koning Willem 1
Noorden: protestants
Zuiden: katholiek
o Beknotting persvrijheid
o Taalcoflict:
Noorden = Nederlands (dominant)
Zuiden = Frans (vinden Nederlandse dominantie
niets)
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden krijgt in 1815 een grondwet,
onderleiding van koning Willem 1. De koning had veel macht. Zuiden kon
niet op veel steun rekenen.
Gevolg: monsterverbond
Doel: verzet tegen Nederlandse bewind
Verzet culmineerde in ontstaan van een ‘voorlopig bewind’ dat op
4 oktober 1830 Belgische onafhankelijkheid uitriep.
1.2 De Belgische staat
.
Een staat s een rechtssubject (houder van de rechten en plichten) dat
aan enkele specifieke kenmerken voldoet.
A. Permanente bevolking
B. Afgebakend gebied
C. Effectieve overheid
D. Onafhankelijkheid
1 belgie heeft een permanente bevolking
Een staat moet beschikken over een permanente bevolking
o Mensen kunnen nationaliteit van een staat delen, ook al
verschillen ze op andere vlakken van elkaar.
3
, Belgisch publiekrecht.
2024-2025
o Een staat kan ook gezag uitoefenen over personen die zijn
nationaliteit hebben, als ze zicht op het grondgebied bevinden
2 belgie heeft een afgebakend gebied
Grenzen definitief vastgesteld in verdrag van Maastricht.
De grondwet bepaalt dat de grenzen van de staat alleen kunnen
worden gewijzigd krachtens een wet.ook afstand, ruil of
toevoeging van grondgebied kan alleen krachtens een
wet(veranderlijk) Art7
België afgebakend territorium => Nederland, Luxemburg en Frankrijk en
Noordzee
3 belgie heeft een effectieve overheid
Elke staat moet beschikken over een effectieve overheid
Een overheid is een entiteit die in staat is om afdoende
daadwerkelijke wijze wetten te maken, te besturen en recht te
spreken
België heeedt nationale (federale) overheden, deelstatelijke
overheden (Vlaamse overheid) en lokale overheden (stad Gent).
4 onafhankelijkheid
Overheid die in staat om op eigen gezag betrekkingen met andere
staten te onderhouden
Bv: lid van internationale organisaties
5 België is erkend
Erkenning = declaratieve handeling
o Handeling waarbij een andere staat het bestaan van een
neiuwe staat bevestigt
Erkenning van staten, niet van regeringen
België: verdrag van London (1839)
Niet verplicht, maar ook niet vrijblijvend
o Terugwerkende werking , vanaf de erkenning gaan e er dus an
uit dat de erkende staat heeft bestaan vanaf zijn ontstaan
4
2024-2025
—————————————————————————————————————
———
Deel 1: Krachtlijnen
Inleiding
Recht: rationeel opgebouwd geheel van door de overheid
uitgevaardigde en via sancties afdwingbare normen die
dienen tot organisatie, handhaving of herstel van de orde in
de samenleving.
Samenleving ordenenen: niet het recht van sterkste,
maar de sterkte van het recht.
Systematisch en logisch opgebouwd geheel.
Vertoont onderlinge samenhang van overkoepelende
principes en specifieke regels
Eigen begrippenka
der
Kan worden afgedwongen door overheid
Recht weerspiegelt maatschappij
Rechtsregels (Summa divisio)
A. Het publiekrecht
B. Privaatrecht
Regelen beide situaties en relaties.
Verschil: positie van de overheid
Publiekrecht: regelt de situatie van de overheid en de relaties
tussen overheid en burger
Voorbeeld: grondwettelijk rech, bestuursrecht, belastingrecht.
Privaatrecht: regelt de situatie van de individuele burger en
zijn relaties met andere burgers.
1
,Belgisch publiekrecht.
2024-2025
Voorbeeld: verbintenissenrecht, faillie recht, goederenrecht…
Onderscheid niet altijd duidelijk want vaak in één juridisch
probleem komen tegelijk privaat- en publiekrecht voor.
België is een meergelaagde,
democratische rechtsstaat in Europa!!!!
1.De Belgische staat
.
Juridisch is de staat een publiekrechtelijke basisentiteit. Binnenin de
staat krijgt het nationale recht vorm. Naar buiten toe ontwikkelt zich
het internationaal recht, dat tot stand komt door handelingen van of
tussen staten
1.1 het ontstaan van staten
.
Oorspronkelijk ontstaan: terra nullius
o Mensen gingen naar een plaats en begonnen zich daar te
vestigen en een staat te vormen
Afgeleid ontstaan
o Dekolonisatie: afscheuren van koloniale macht (Congo)
o Secessie: bevolking afscheidt van een grondgebied met
bestaande staat en er een eigen onafhankelijke overheid
inricht (Kosovo)
o Dismembratio: één staat die uiteenvalt in verschillende
staten (Tsjechoslowakije)
o Fusie: meerdere staten die samen één nieuwe staat vormen.
(Oost-en west Duitsland)
Het ontstaan van België
Door secessie: wij gaan ons afscheuren van het koninkrijk der
Nederlanden. We kwamen samen met Nederland, waardoor wij het
koninkrijk der Nederlanden vormden door het congres van wenen.
1814
2
,Belgisch publiekrecht.
2024-2025
Hierbij kwamen de grote machten in Europa samen om een
bufferstaat te creëren tegen de ‘sterkste’ in die tijd, namelijk de
Fransen met Napoleon.
Zuidelijke provincies (België) snel ontevreden.
o Economische tegenstellingen
o Politieke ondervertegenwoordiging
o Inmenging in kerk en vooral onderwijs=> koning Willem 1
Noorden: protestants
Zuiden: katholiek
o Beknotting persvrijheid
o Taalcoflict:
Noorden = Nederlands (dominant)
Zuiden = Frans (vinden Nederlandse dominantie
niets)
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden krijgt in 1815 een grondwet,
onderleiding van koning Willem 1. De koning had veel macht. Zuiden kon
niet op veel steun rekenen.
Gevolg: monsterverbond
Doel: verzet tegen Nederlandse bewind
Verzet culmineerde in ontstaan van een ‘voorlopig bewind’ dat op
4 oktober 1830 Belgische onafhankelijkheid uitriep.
1.2 De Belgische staat
.
Een staat s een rechtssubject (houder van de rechten en plichten) dat
aan enkele specifieke kenmerken voldoet.
A. Permanente bevolking
B. Afgebakend gebied
C. Effectieve overheid
D. Onafhankelijkheid
1 belgie heeft een permanente bevolking
Een staat moet beschikken over een permanente bevolking
o Mensen kunnen nationaliteit van een staat delen, ook al
verschillen ze op andere vlakken van elkaar.
3
, Belgisch publiekrecht.
2024-2025
o Een staat kan ook gezag uitoefenen over personen die zijn
nationaliteit hebben, als ze zicht op het grondgebied bevinden
2 belgie heeft een afgebakend gebied
Grenzen definitief vastgesteld in verdrag van Maastricht.
De grondwet bepaalt dat de grenzen van de staat alleen kunnen
worden gewijzigd krachtens een wet.ook afstand, ruil of
toevoeging van grondgebied kan alleen krachtens een
wet(veranderlijk) Art7
België afgebakend territorium => Nederland, Luxemburg en Frankrijk en
Noordzee
3 belgie heeft een effectieve overheid
Elke staat moet beschikken over een effectieve overheid
Een overheid is een entiteit die in staat is om afdoende
daadwerkelijke wijze wetten te maken, te besturen en recht te
spreken
België heeedt nationale (federale) overheden, deelstatelijke
overheden (Vlaamse overheid) en lokale overheden (stad Gent).
4 onafhankelijkheid
Overheid die in staat om op eigen gezag betrekkingen met andere
staten te onderhouden
Bv: lid van internationale organisaties
5 België is erkend
Erkenning = declaratieve handeling
o Handeling waarbij een andere staat het bestaan van een
neiuwe staat bevestigt
Erkenning van staten, niet van regeringen
België: verdrag van London (1839)
Niet verplicht, maar ook niet vrijblijvend
o Terugwerkende werking , vanaf de erkenning gaan e er dus an
uit dat de erkende staat heeft bestaan vanaf zijn ontstaan
4
