Samenvatting problemen van hart en
bloedvaten
CARDIOLOGIE
ANAMNESE EN KLINISCH ONDERZOEK
Anamnese:
KLACHTEN:
• Thoracale pijn
o Respiratoir: pneumonie, embolie,…
o Psychogeen: hyperventilatie, angst
o Muskuloskeletaal: osteoarthritis, costochondritis, myalgie,..
o Gastro-intestinaal: reflux, oesofagitis,…
o Cardiaal: angina, MI, pericarditis,…
o Aorta: aorta-dissectie, aneurysma, aneurysma,…
• Oedemen
• Claudicatio
• Hartkloppingen
• Vertigo/syncope
• Kortademigheid
• Hoest
ANTECEDENTEN
CARDIOVASCULAIR RISICOPROFIEL
• Familiale anamnese
• Diabetes mellitus
• Hypertensie
• Nicotinegebruik
• Hypercholesterolemie
• Stress, beroepsanamnese
• Obesitas
NYHA-classificatie
• NYHA1: geen beperking
• NYHA2: milde beperking inspanningscapaciteit; dyspneu, moeheid of hartkloppingen na inspanning
• NYHA3: sterke beperking inspanningscapaciteit. Klachten bij geringe inspanning
• NYHA4: klachten in rust; nemen toe bij inspanning
Klinisch onderzoek:
SPECIFIEK CARDIOVASCULAIR:
• V. jugularis inspectie
1
, • Hart- en longauscultatie
• BD-meting
o Meting pols
▪ Regelmatige hartslag; tellen voor 15s . 4
▪ Onregelmatige hartslag; tellen voor 60s
o Polsdeficiet
▪ Slagen auscultatie > slagen pols
▪ Vaak door VK-fibrillatie of bigeminie
• Inspectie huid
• Arterie-pulsaties
• Ictus cordis
• Ademhaling
o NORMAAL: 12-18/min
o TACHYPNEU: >20/min
o BRADYPNEU: <8/min
o VERLENGD EXPIRIUM: COPD, astma cardiale
o CHEYNE-STOKES ADEMHALING: periodieke ademhaling; vaak gecorreleerd met hartfalen
o OBSTRUCTIEVE/CENTRALE SLAAP APNEU: OSAS, CSAS
• Hartfrequentie
o 60-80/min thv A. radialis
• Abdomen
Inspectie:
• Cyanose
o Centraal
▪ Hypoxie, RL-shunt, mucosa
o Perifeer
▪ Lage cardiac output
• Lipidenneerslag
o Xanthelasmata – arcus senilis - xanthoma
• Perifeer arterieel vaatlijden
• Raynaudfenomeen – trommelstokvingers – Janeway letsels – Blue toe syndroom
• Oedemen
o Pitting oedeem
o Lymfoedeem = huid en onderhuid vrij hard; voeten zijn niet oedemateus
o Varices – atrophie blanche – ulcus cruris
Enkel-arm index
• Parameter voor ernst atheromatose
• Druk enkel / druk pols
• Normaal: >0.95; mild: >0.9; matig: <0.9, >0.5; ernstig: <0.5
• Critical limb ischemia
o Recurrente rustpijn >2 weken
o Nood aan analgetica
o Enkeldruk <= 50mm Hg
o OF Ulceratie of gangreen van de voet met enkeldruk <=50mmHg
2
, o Been in gevaar en nood tot urgente evaluatie en interventie
CARDIALE ONDERZOEKSTECHNIEKEN
Functionele onderzoeken
• ECG
o = Registratie van electrische activiteit van hart
o Vectorsom van depolarisatie en repolarisatie potentialen van alle myocardcellen
o Genereert potentiaalverschillen van ongeveer 1mV
o P-QRS-T patroon
o 12 afleidingen
▪ Frontaal vlak (y-as)
• I; II; III
• aVR; aVL; aVF
▪ Horizontaal vlak (x-as)
• V1;V2;V3;V4;V5;V6
o Linker as deviatie
▪ Van -30° naar -90°
▪ Linkerventrikelhypertrofie
o Rechter as deviatie
▪ Van 90° naar 150°
▪ Rechterventrikelhypertrofie
o Wat hieruit leren?
▪ Hypertrofie – hypertensie (asdeviatie, repolarisatie, QRS amplitude)
▪ Geleidingsstoornissen (PR interval, QRS duur
▪ Ritmestoornissen
▪ Ischemie (ST-segment daling)
▪ Infarct
• Acuut: ST-segment elevatie
• Oud: Q-golf
• Ambulante ECG registratie
o Holter-registratie: 24h
o Langdurige holter: 3-7D
o Event recorder met transmissie naar gsm/telefoon
▪ Moeten ze op huid zetten wanneer ze het voelen. BEPERKING: ze kunnen te laat zijn
o Geïmplanteerd loop recorder - >1j
▪ BEPERKING: wordt om de 60s renewed.
• Heart rate variability
o OS/PS balans
• Signal-averaged ECG
o Late potentialen oppikken door signalen weg te laten
• T-wave alternans
• Inspanningsproef
o Gecontroleerde inspanning op een fiets of loopband met opvolging van pols, BD en ECG
o BASISPRINCIPE
▪ Inspanningscapaciteit inschatten
▪ Ischemie detecteren door zuustofverbruik tijdens inspanning
▪ Detectie ritmestoornis uitgelokt door inspanning
• Nucleaire beeldvorming
o Gamma camera OF SPECT
3
, o Stress: inspanning, dobutamine OF adenosine
o DETECTIE:
▪ Myocardperfusie en viabiliteit
▪ Infarct
▪ ejectiefractie
• Ambulante bloeddrukregistratie
• Tilt-testing
o Bij neurogene syncope
o Pols en RR opnemen in rust
o 60° tilten voor meer dan een halfuur
o Continue monitoring pols en RR
o Bradycardie? Hypotensie?
o Lage sensitiviteit EN specificiteit
o Resultaten;
▪ BD gaat naar beneden? ➔ vasodepressor respons
▪ BD gaat niet naar beneden? ➔ cardio-inhibitorisch respons; heartrate gaat naar beneden; wordt
geholpen met pacemaker
• Beeldvorming
o Echocardiografie
▪ Dmv ultrageluid met golflengte < 1mm
▪ Simultane morfologische en functionele beeldvorming van het hart
▪ Sonar principe:
• Obv de tijd tussen uitsturen signaal en terugkomen (je kent de snelheid) kan je de diepte
berekenen.
▪ Doppler effect
• Frequentie verandert na beweging
• Op basis hiervan snelheid berekenen
▪ Bernouilli
• Drukverschil voor en na vernauwing = 4X(snelheid)2
• Relatie tussen versnelling bloed en drukverschil tgv een vernauwing
▪ Continuïteitsvergelijking
• Shunt berekenen = Qp/Qs
• Klepoppervlakte berekenen bij vernauwing
• Regurgitatievolume berekenen bij lekkende klep
▪ Geavanceerde technieken:
• Transoesofagaal, dobutamine stress echocardiografie, ligfiets echocardiografie, contrast
echocardiografie
o Vasculair duplex onderzoek
▪ Zelfde als echocardiografie maar op bloedvaten
o AngioCT thorax
▪ evaluatie aorta, pulmonaalvaten, pericard, longembool, longparenchym, pleura en coronairen
o Hartcatherisatie
▪ Drukmeting + saturatiemeting in rechter en linker hartcaviteiten
• RECHTS: Swan ganz catheter
• LINKS: pigtailcatheter
▪ Ventriculografie
• Kinetiek evalueren regionaal en globaal in LV
• Berekening ejectiefractie LV
o Coronarografie
▪ Invasieve beeldvorming thv via lies (a. femoralis) of pols (a.radialis)
4
bloedvaten
CARDIOLOGIE
ANAMNESE EN KLINISCH ONDERZOEK
Anamnese:
KLACHTEN:
• Thoracale pijn
o Respiratoir: pneumonie, embolie,…
o Psychogeen: hyperventilatie, angst
o Muskuloskeletaal: osteoarthritis, costochondritis, myalgie,..
o Gastro-intestinaal: reflux, oesofagitis,…
o Cardiaal: angina, MI, pericarditis,…
o Aorta: aorta-dissectie, aneurysma, aneurysma,…
• Oedemen
• Claudicatio
• Hartkloppingen
• Vertigo/syncope
• Kortademigheid
• Hoest
ANTECEDENTEN
CARDIOVASCULAIR RISICOPROFIEL
• Familiale anamnese
• Diabetes mellitus
• Hypertensie
• Nicotinegebruik
• Hypercholesterolemie
• Stress, beroepsanamnese
• Obesitas
NYHA-classificatie
• NYHA1: geen beperking
• NYHA2: milde beperking inspanningscapaciteit; dyspneu, moeheid of hartkloppingen na inspanning
• NYHA3: sterke beperking inspanningscapaciteit. Klachten bij geringe inspanning
• NYHA4: klachten in rust; nemen toe bij inspanning
Klinisch onderzoek:
SPECIFIEK CARDIOVASCULAIR:
• V. jugularis inspectie
1
, • Hart- en longauscultatie
• BD-meting
o Meting pols
▪ Regelmatige hartslag; tellen voor 15s . 4
▪ Onregelmatige hartslag; tellen voor 60s
o Polsdeficiet
▪ Slagen auscultatie > slagen pols
▪ Vaak door VK-fibrillatie of bigeminie
• Inspectie huid
• Arterie-pulsaties
• Ictus cordis
• Ademhaling
o NORMAAL: 12-18/min
o TACHYPNEU: >20/min
o BRADYPNEU: <8/min
o VERLENGD EXPIRIUM: COPD, astma cardiale
o CHEYNE-STOKES ADEMHALING: periodieke ademhaling; vaak gecorreleerd met hartfalen
o OBSTRUCTIEVE/CENTRALE SLAAP APNEU: OSAS, CSAS
• Hartfrequentie
o 60-80/min thv A. radialis
• Abdomen
Inspectie:
• Cyanose
o Centraal
▪ Hypoxie, RL-shunt, mucosa
o Perifeer
▪ Lage cardiac output
• Lipidenneerslag
o Xanthelasmata – arcus senilis - xanthoma
• Perifeer arterieel vaatlijden
• Raynaudfenomeen – trommelstokvingers – Janeway letsels – Blue toe syndroom
• Oedemen
o Pitting oedeem
o Lymfoedeem = huid en onderhuid vrij hard; voeten zijn niet oedemateus
o Varices – atrophie blanche – ulcus cruris
Enkel-arm index
• Parameter voor ernst atheromatose
• Druk enkel / druk pols
• Normaal: >0.95; mild: >0.9; matig: <0.9, >0.5; ernstig: <0.5
• Critical limb ischemia
o Recurrente rustpijn >2 weken
o Nood aan analgetica
o Enkeldruk <= 50mm Hg
o OF Ulceratie of gangreen van de voet met enkeldruk <=50mmHg
2
, o Been in gevaar en nood tot urgente evaluatie en interventie
CARDIALE ONDERZOEKSTECHNIEKEN
Functionele onderzoeken
• ECG
o = Registratie van electrische activiteit van hart
o Vectorsom van depolarisatie en repolarisatie potentialen van alle myocardcellen
o Genereert potentiaalverschillen van ongeveer 1mV
o P-QRS-T patroon
o 12 afleidingen
▪ Frontaal vlak (y-as)
• I; II; III
• aVR; aVL; aVF
▪ Horizontaal vlak (x-as)
• V1;V2;V3;V4;V5;V6
o Linker as deviatie
▪ Van -30° naar -90°
▪ Linkerventrikelhypertrofie
o Rechter as deviatie
▪ Van 90° naar 150°
▪ Rechterventrikelhypertrofie
o Wat hieruit leren?
▪ Hypertrofie – hypertensie (asdeviatie, repolarisatie, QRS amplitude)
▪ Geleidingsstoornissen (PR interval, QRS duur
▪ Ritmestoornissen
▪ Ischemie (ST-segment daling)
▪ Infarct
• Acuut: ST-segment elevatie
• Oud: Q-golf
• Ambulante ECG registratie
o Holter-registratie: 24h
o Langdurige holter: 3-7D
o Event recorder met transmissie naar gsm/telefoon
▪ Moeten ze op huid zetten wanneer ze het voelen. BEPERKING: ze kunnen te laat zijn
o Geïmplanteerd loop recorder - >1j
▪ BEPERKING: wordt om de 60s renewed.
• Heart rate variability
o OS/PS balans
• Signal-averaged ECG
o Late potentialen oppikken door signalen weg te laten
• T-wave alternans
• Inspanningsproef
o Gecontroleerde inspanning op een fiets of loopband met opvolging van pols, BD en ECG
o BASISPRINCIPE
▪ Inspanningscapaciteit inschatten
▪ Ischemie detecteren door zuustofverbruik tijdens inspanning
▪ Detectie ritmestoornis uitgelokt door inspanning
• Nucleaire beeldvorming
o Gamma camera OF SPECT
3
, o Stress: inspanning, dobutamine OF adenosine
o DETECTIE:
▪ Myocardperfusie en viabiliteit
▪ Infarct
▪ ejectiefractie
• Ambulante bloeddrukregistratie
• Tilt-testing
o Bij neurogene syncope
o Pols en RR opnemen in rust
o 60° tilten voor meer dan een halfuur
o Continue monitoring pols en RR
o Bradycardie? Hypotensie?
o Lage sensitiviteit EN specificiteit
o Resultaten;
▪ BD gaat naar beneden? ➔ vasodepressor respons
▪ BD gaat niet naar beneden? ➔ cardio-inhibitorisch respons; heartrate gaat naar beneden; wordt
geholpen met pacemaker
• Beeldvorming
o Echocardiografie
▪ Dmv ultrageluid met golflengte < 1mm
▪ Simultane morfologische en functionele beeldvorming van het hart
▪ Sonar principe:
• Obv de tijd tussen uitsturen signaal en terugkomen (je kent de snelheid) kan je de diepte
berekenen.
▪ Doppler effect
• Frequentie verandert na beweging
• Op basis hiervan snelheid berekenen
▪ Bernouilli
• Drukverschil voor en na vernauwing = 4X(snelheid)2
• Relatie tussen versnelling bloed en drukverschil tgv een vernauwing
▪ Continuïteitsvergelijking
• Shunt berekenen = Qp/Qs
• Klepoppervlakte berekenen bij vernauwing
• Regurgitatievolume berekenen bij lekkende klep
▪ Geavanceerde technieken:
• Transoesofagaal, dobutamine stress echocardiografie, ligfiets echocardiografie, contrast
echocardiografie
o Vasculair duplex onderzoek
▪ Zelfde als echocardiografie maar op bloedvaten
o AngioCT thorax
▪ evaluatie aorta, pulmonaalvaten, pericard, longembool, longparenchym, pleura en coronairen
o Hartcatherisatie
▪ Drukmeting + saturatiemeting in rechter en linker hartcaviteiten
• RECHTS: Swan ganz catheter
• LINKS: pigtailcatheter
▪ Ventriculografie
• Kinetiek evalueren regionaal en globaal in LV
• Berekening ejectiefractie LV
o Coronarografie
▪ Invasieve beeldvorming thv via lies (a. femoralis) of pols (a.radialis)
4
