ONDERNEMINGSRECHT
Inhoudsopgave
inleiding................................................................................................................................................................................3
ondernemingsrecht of economisch recht....................................................................................................................................... 3
vennootschapsrecht................................................................................................................................................................................. 3
marktrecht.................................................................................................................................................................................................. 3
de bronnen van het ondernemingsrecht......................................................................................................................................... 3
het ondernemingsbegrip....................................................................................................................................................................... 3
belang van het nieuwe ondernemingsbegrip............................................................................................................................... 5
de ondernemingsrechtbank................................................................................................................................................................. 5
het bewijs in ondernemingszaken..................................................................................................................................................... 6
het statuut van de ondernemer.......................................................................................................................................................... 8
de kbo............................................................................................................................................................................................................. 9
de handelshuur................................................................................................................................................................10
begrip ‘handelszaak’............................................................................................................................................................................. 10
handelshuurwet (HHW)...................................................................................................................................................................... 10
handelshuur van max. 1 jaar (vlaams pop-updecreet (17/06/2016).............................................................................12
overeenkomsten met handelstussenpersonen....................................................................................................13
algemeen................................................................................................................................................................................................... 13
handelsagentuur.................................................................................................................................................................................... 13
commissieovereenkomst..................................................................................................................................................................... 18
concessieovereenkomst....................................................................................................................................................................... 19
franchiseovereenkomsten.................................................................................................................................................................. 20
makelaarsovereenkomst..................................................................................................................................................................... 21
precontractuele infoverplichting bij commerciële samenwerkings-overeenkomsten.............................................21
betalingsachterstand bij handelstransacties........................................................................................................21
de wet betalingsachterstand handelstransacties – P.1936................................................................................................. 21
afwijkende algemene voorwaarden tav wet betalingsachterstand handelstransacties.........................................23
de rechtsplegingvergoeding.............................................................................................................................................................. 24
invordering van onbetwiste geldschulden (ios-procedure)................................................................................................. 24
minnelijke invordering van schulden bij de consument (b2c)............................................................................................ 25
,marktpraktijken en consumentenbescherming..................................................................................................28
inleiding..................................................................................................................................................................................................... 28
toepassingsgebied boek VI WER...................................................................................................................................................... 28
informatie van de markt..................................................................................................................................................................... 29
overeenkomsten met consumenten................................................................................................................................................ 34
verboden handelspraktijken............................................................................................................................................................. 43
handhaving en sanctiemechanismen............................................................................................................................................ 47
de bescherming van consumenten bij de verkoop van consumptiegoederen – garantieregelling....49
toepassingsgebied.................................................................................................................................................................................. 49
conformiteit van consumptiegoederen......................................................................................................................................... 50
de wettelijke garantietermijn........................................................................................................................................................... 51
rechten van de consument in kader van de garantieregeling............................................................................................ 52
de wettelijke vs. commerciële garantie........................................................................................................................................ 53
vennootschapsrecht.......................................................................................................................................................54
inleiding en algemene bepalingen.................................................................................................................................................. 54
typologie vennootschapsvormen..................................................................................................................................................... 56
rechtspersoonlijkheid........................................................................................................................................................................... 57
de soorten vennootschapsvormen.................................................................................................................................................. 58
enkele bepalingen gemeenschappelijk aan alle rechtspersonen (behoudens afwijking in bijzondere boeken)
........................................................................................................................................................................................................................ 60
ontbinding en vereffening van vennootschappen.................................................................................................................... 63
insolventie.........................................................................................................................................................................65
inleiding..................................................................................................................................................................................................... 65
toepassingsgebied, opsporing en voorlopige maatregelen.................................................................................................. 65
de gerechtelijke reorganisatie.......................................................................................................................................................... 66
het faillissement...................................................................................................................................................................................... 67
2
,INLEIDING
- Handelsrecht/ economisch recht/ ondernemingsrecht vennootschapsrecht
ONDERNEMINGSRECHT OF ECONOMISCH RECHT
- Alle rechtsregels die in het economisch leven moeten worden nageleefd, niet enkel door
ondernemingen maar ook door consumenten (vennootschappen, handelscontracten,
bewijsregels, consumentenrecht)
Wetboek Economisch Recht (WER)
VENNOOTSCHAPSRECHT
- het recht dat de werking van vennootschappen regelt; bevoegdheden organen, verplichtingen en
beperkingen bij de uitoefening van activiteiten, interne conflicten, aandelen, oprichting en einde,
etc.
Wetboek Vennootschappen en Verenigingen (WVV)
MARKTRECHT
- regels door ondernemingen te respecteren bij het aanbieden van hun goederen en diensten
(producten), ter bescherming van de conurrenten en consumenten
WER (+ bijzondere wetgeving)
DE BRONNEN VAN HET ONDERNEMINGSRECHT
1. Nationaal recht (WER, WVV, bijzondere wetgeving)
2. Internationaal recht
- Richtlijnen (RL): rechtsregels door de EU opgelegd en door de lidstaten nog zelf in hun nationale
wetgeving op te nemen
Beoogde resultaat moet worden bereikt, maar lidstaten kiezen (meestal) vrij de wijze waarop
Minimale en maximale harmonisatie
- Verordeningen: rechtsregels door de EU opgelegd die geen omzetting in nationale wetgving
vereisen omdat ze rechtstreeks van toepassing zijn in alle lidstaten
Bv. artikel rond het verbieden van gratis terugsturen van pakketjes
Consumentenrecht
Inzonderheid regels rond het herroepingsrecht
Europese reglementering en kan dus enkel door EU worden gewijzigd
HET ONDERNEMINGSBEGRIP
- Aanknoping diverse regels van ondernemingsrecht
ONDERNEMING – ART.I 1.1° WER
- De uitzondering onder art. I 1.1 2 ° lid b: moet geïnterpreteerd worden als publiekrechtelijke
rechtspersonen die op de markt geen goederen of diensten aanbieden met een economisch (!)
doel (om winst te majken)
- Die vereiste staat niet letterlijk in de wet maar volgt uit de rechtspraak
3
, - Wanneer je een dienst aanbiedt zonder economisch doel beschouwen we dit niet als het
aanbieden van diensten
ELEMENTEN ONDERNEMINGSBEGRIP
ZELFSTANDIGE BEROEPSACTIVITEIT
1) Duurzaamheid; niet eenmalig of occasioneel
2) Met winstoogmerk om in levensonderhoud te voorzien
Voorbeelden:
- Werknemers in een bakker?
o Niet zelfstandig want werknemers staan altijd onder een arbeidsovereenkomst
- Simon koopt systematisch PSS-consoles aan om die dan met winst door te verkopen op
tweedehandssites?
o Systematisch (dus geen occassioneel karakter), mits winstoogmerk voor
levensonderhoud = ondernemer
- Vrije beroepers (advocaten, artsen, architecten, etc.)?
o Ja, onderneming (geen handelaar)
o Art. I.1.14° WER: men oefent een vrij beroep uit indien men voldoet aan de kenmerken:
Deontologische code
Wettelijke regeling voor toegang tot het beroep
Diplomavereisten
Verplichte permanente bijscholing
o Hadden oorspronkelijk een apart eigen boek in het WER voor vrije beroepers maar is
opgeheven en valt nu onder de algemene regels m.b.t. oneerlijke marktpraktijken
IEDERE RECHTSPERSOON (RP)
- Wat: afzonderlijke juridisiche entitieiten met zelfde rechten en plichten als natuurlijke persoon en
macht om in het rechtsverkeer autonoom op te treden
Voorbeelden:
- Vereniginggen met rechtspersoonlijkheid? Onderneming of niet?
o rechtspersoonlijkheid + valt niet onder uitzonderingen dus = onderneming
- Publiekrechtelijke rechtspersonen bv. De Post, NMBS?
o Onderneming, behalve wanneer geen goederen of diensten aangeboden worden op een
markt of opgesomds onder 2e lid, c
o Bv. het FAVV biedt geen goederen of diensten aan op de markt
IEDERE ANDERE ORGANISATIE ZONDER RECHTSPERSOONLIJKHEID
- Welke: maatschappen, bepaalde buitenlandse vennootschappen, etc.
- Uitzondering: organisaties zonder RPH, die geen uitkeringsoogmerk hebben en die ook in feite
geen uitkeringen verrichten aan leden of personene die een beslissiende invloed uitoefenend op
het beleid
o = feitelijke verenigingen bv. studentenclubs
o Beoordeling: feitenkwestie (geen kennelijk disproportioneel vermogensvoordeel, wel
beperkte (on)rechtstreekse vermogensvoordelen)
4
Inhoudsopgave
inleiding................................................................................................................................................................................3
ondernemingsrecht of economisch recht....................................................................................................................................... 3
vennootschapsrecht................................................................................................................................................................................. 3
marktrecht.................................................................................................................................................................................................. 3
de bronnen van het ondernemingsrecht......................................................................................................................................... 3
het ondernemingsbegrip....................................................................................................................................................................... 3
belang van het nieuwe ondernemingsbegrip............................................................................................................................... 5
de ondernemingsrechtbank................................................................................................................................................................. 5
het bewijs in ondernemingszaken..................................................................................................................................................... 6
het statuut van de ondernemer.......................................................................................................................................................... 8
de kbo............................................................................................................................................................................................................. 9
de handelshuur................................................................................................................................................................10
begrip ‘handelszaak’............................................................................................................................................................................. 10
handelshuurwet (HHW)...................................................................................................................................................................... 10
handelshuur van max. 1 jaar (vlaams pop-updecreet (17/06/2016).............................................................................12
overeenkomsten met handelstussenpersonen....................................................................................................13
algemeen................................................................................................................................................................................................... 13
handelsagentuur.................................................................................................................................................................................... 13
commissieovereenkomst..................................................................................................................................................................... 18
concessieovereenkomst....................................................................................................................................................................... 19
franchiseovereenkomsten.................................................................................................................................................................. 20
makelaarsovereenkomst..................................................................................................................................................................... 21
precontractuele infoverplichting bij commerciële samenwerkings-overeenkomsten.............................................21
betalingsachterstand bij handelstransacties........................................................................................................21
de wet betalingsachterstand handelstransacties – P.1936................................................................................................. 21
afwijkende algemene voorwaarden tav wet betalingsachterstand handelstransacties.........................................23
de rechtsplegingvergoeding.............................................................................................................................................................. 24
invordering van onbetwiste geldschulden (ios-procedure)................................................................................................. 24
minnelijke invordering van schulden bij de consument (b2c)............................................................................................ 25
,marktpraktijken en consumentenbescherming..................................................................................................28
inleiding..................................................................................................................................................................................................... 28
toepassingsgebied boek VI WER...................................................................................................................................................... 28
informatie van de markt..................................................................................................................................................................... 29
overeenkomsten met consumenten................................................................................................................................................ 34
verboden handelspraktijken............................................................................................................................................................. 43
handhaving en sanctiemechanismen............................................................................................................................................ 47
de bescherming van consumenten bij de verkoop van consumptiegoederen – garantieregelling....49
toepassingsgebied.................................................................................................................................................................................. 49
conformiteit van consumptiegoederen......................................................................................................................................... 50
de wettelijke garantietermijn........................................................................................................................................................... 51
rechten van de consument in kader van de garantieregeling............................................................................................ 52
de wettelijke vs. commerciële garantie........................................................................................................................................ 53
vennootschapsrecht.......................................................................................................................................................54
inleiding en algemene bepalingen.................................................................................................................................................. 54
typologie vennootschapsvormen..................................................................................................................................................... 56
rechtspersoonlijkheid........................................................................................................................................................................... 57
de soorten vennootschapsvormen.................................................................................................................................................. 58
enkele bepalingen gemeenschappelijk aan alle rechtspersonen (behoudens afwijking in bijzondere boeken)
........................................................................................................................................................................................................................ 60
ontbinding en vereffening van vennootschappen.................................................................................................................... 63
insolventie.........................................................................................................................................................................65
inleiding..................................................................................................................................................................................................... 65
toepassingsgebied, opsporing en voorlopige maatregelen.................................................................................................. 65
de gerechtelijke reorganisatie.......................................................................................................................................................... 66
het faillissement...................................................................................................................................................................................... 67
2
,INLEIDING
- Handelsrecht/ economisch recht/ ondernemingsrecht vennootschapsrecht
ONDERNEMINGSRECHT OF ECONOMISCH RECHT
- Alle rechtsregels die in het economisch leven moeten worden nageleefd, niet enkel door
ondernemingen maar ook door consumenten (vennootschappen, handelscontracten,
bewijsregels, consumentenrecht)
Wetboek Economisch Recht (WER)
VENNOOTSCHAPSRECHT
- het recht dat de werking van vennootschappen regelt; bevoegdheden organen, verplichtingen en
beperkingen bij de uitoefening van activiteiten, interne conflicten, aandelen, oprichting en einde,
etc.
Wetboek Vennootschappen en Verenigingen (WVV)
MARKTRECHT
- regels door ondernemingen te respecteren bij het aanbieden van hun goederen en diensten
(producten), ter bescherming van de conurrenten en consumenten
WER (+ bijzondere wetgeving)
DE BRONNEN VAN HET ONDERNEMINGSRECHT
1. Nationaal recht (WER, WVV, bijzondere wetgeving)
2. Internationaal recht
- Richtlijnen (RL): rechtsregels door de EU opgelegd en door de lidstaten nog zelf in hun nationale
wetgeving op te nemen
Beoogde resultaat moet worden bereikt, maar lidstaten kiezen (meestal) vrij de wijze waarop
Minimale en maximale harmonisatie
- Verordeningen: rechtsregels door de EU opgelegd die geen omzetting in nationale wetgving
vereisen omdat ze rechtstreeks van toepassing zijn in alle lidstaten
Bv. artikel rond het verbieden van gratis terugsturen van pakketjes
Consumentenrecht
Inzonderheid regels rond het herroepingsrecht
Europese reglementering en kan dus enkel door EU worden gewijzigd
HET ONDERNEMINGSBEGRIP
- Aanknoping diverse regels van ondernemingsrecht
ONDERNEMING – ART.I 1.1° WER
- De uitzondering onder art. I 1.1 2 ° lid b: moet geïnterpreteerd worden als publiekrechtelijke
rechtspersonen die op de markt geen goederen of diensten aanbieden met een economisch (!)
doel (om winst te majken)
- Die vereiste staat niet letterlijk in de wet maar volgt uit de rechtspraak
3
, - Wanneer je een dienst aanbiedt zonder economisch doel beschouwen we dit niet als het
aanbieden van diensten
ELEMENTEN ONDERNEMINGSBEGRIP
ZELFSTANDIGE BEROEPSACTIVITEIT
1) Duurzaamheid; niet eenmalig of occasioneel
2) Met winstoogmerk om in levensonderhoud te voorzien
Voorbeelden:
- Werknemers in een bakker?
o Niet zelfstandig want werknemers staan altijd onder een arbeidsovereenkomst
- Simon koopt systematisch PSS-consoles aan om die dan met winst door te verkopen op
tweedehandssites?
o Systematisch (dus geen occassioneel karakter), mits winstoogmerk voor
levensonderhoud = ondernemer
- Vrije beroepers (advocaten, artsen, architecten, etc.)?
o Ja, onderneming (geen handelaar)
o Art. I.1.14° WER: men oefent een vrij beroep uit indien men voldoet aan de kenmerken:
Deontologische code
Wettelijke regeling voor toegang tot het beroep
Diplomavereisten
Verplichte permanente bijscholing
o Hadden oorspronkelijk een apart eigen boek in het WER voor vrije beroepers maar is
opgeheven en valt nu onder de algemene regels m.b.t. oneerlijke marktpraktijken
IEDERE RECHTSPERSOON (RP)
- Wat: afzonderlijke juridisiche entitieiten met zelfde rechten en plichten als natuurlijke persoon en
macht om in het rechtsverkeer autonoom op te treden
Voorbeelden:
- Vereniginggen met rechtspersoonlijkheid? Onderneming of niet?
o rechtspersoonlijkheid + valt niet onder uitzonderingen dus = onderneming
- Publiekrechtelijke rechtspersonen bv. De Post, NMBS?
o Onderneming, behalve wanneer geen goederen of diensten aangeboden worden op een
markt of opgesomds onder 2e lid, c
o Bv. het FAVV biedt geen goederen of diensten aan op de markt
IEDERE ANDERE ORGANISATIE ZONDER RECHTSPERSOONLIJKHEID
- Welke: maatschappen, bepaalde buitenlandse vennootschappen, etc.
- Uitzondering: organisaties zonder RPH, die geen uitkeringsoogmerk hebben en die ook in feite
geen uitkeringen verrichten aan leden of personene die een beslissiende invloed uitoefenend op
het beleid
o = feitelijke verenigingen bv. studentenclubs
o Beoordeling: feitenkwestie (geen kennelijk disproportioneel vermogensvoordeel, wel
beperkte (on)rechtstreekse vermogensvoordelen)
4
