Psychologische thema’s
Inhoud:
1. Psychologie en haar methoden
2. Leerprocessen
3. Geheugen
4. Intelligentie
5. Emoties
6. Motivatie
7. Waarneming
8. Zelfbeeld
1.Psychologie en haar methoden
1. Wat is het verschil tussen wetenschappelijke kennis en
intuïtieve kennis?
Wetenschappelijke kennis Intuïtieve kennis
Het onderzoek loopt systematisch Toevallige ervaringen
Objectief te werk gaan Subjectief
Het onderzoek is controleerbaar Mensenkennis valt moeilijk te
controleren
Voorbeeld:
Wetenschappelijk kennis zal gebruik maken van een steekproef om een
onderzoek te doen naar ‘stress bij schoolgaande kinderen’.
Intuïtieve kennis is informatie uit eigen ervaringen en uit gesprekken met
klasgenoten.
Populatie = doelgroep waarover men iets wil weten
voorbeeld: alle vrouwen, jongeren (12 – 16) jaar
Steekproef = personen die effectief meedoen aan het onderzoek
voorbeeld: 1000 vrouwen, 200 jongeren (12 – 16) jaar
Generaliseren = uitspraak doen voor populatie
Representativiteit = overeenkomsten steekproef – populatie
1
, 2. Beschrijf de verschillende methodes in de psychologie + voor en
nadelen:
Beschrijvende methoden:
Vragenlijst: beeld geven van bestaand gedrag
Gestandaardiseerde set van vragen, beschrijving van gedrag, attitudes,
opinies, bedoelingen.
Voordelen Nadelen
Snel Vragen suggestief/onduidelijk
Korte tijd veel informatie Belang van representativiteit
Goedkoop Verschillende antwoordenlijsten
Groot aantal mensen Sociaal wenselijke antwoorden
Mondeling of schriftelijk Motivatie
Gevalstudie: Intensief onderzoek naar 1 persoon, 1 groep of 1 situatie.
Ruw materiaal voor verder onderzoek
Bijvoorbeeld: patiënt H.M.
Voordelen Nadelen
Bij zeldzame fenomenen Tijdrovend
Bij complexe fenomeen Duur
Gedetailleerde en interessante Moeilijk te generaliseren
informatie Niet representatief
Test: Bepaalde aspecten van iemand mogelijkheden, vorderingen,
persoonlijkheidstrekken.
Door opdracht of problemen oplossen
Bijvoorbeeld: test Multi taksen
Voordelen Nadelen
Snel Opdrachten begrijpen
Systematisch Motivatie
Gestandaardiseerd Faalangst
Normen Vermoeidheid
Observatie: persoon situatie observeren, natuurlijke of kunstmatige
situatie
Voordelen Nadelen
Levensrecht Subjectief
Context informatie Verwachtingen geobserveerde
Verwachtingen observator
Arbeidsintensief
2
, 3. Verklarende methodes in de psychologie uitleggen + voor-en
nadelen verklarende methoden:
Zoek naar de oorzaken of verklaringen voor een bepaald gedrag:
Experiment
Ze zoeken een oorzaak en gevolg
Verschillende technieken om iets te doen
Correlatie
Verband met elkaar, geen oorzaak en gevolg
Definitie:
Populatie = hele groep personen over wie men iets wil weten,
bijvoorbeeld alle vrouwen en jongeren.
Steekproef = personen die effectief meedoen aan het onderzoek
Resultaten steekproef generaliseren = belangrijke kenmerken moeten
overeenkomen voorbeeld: op basis van onderzoek bij 1000 vrouwen doen
we een uitspraak over alle vrouwen.
Twee variabelen tegen elkaar uitgespeeld:
1. Onafhankelijke variabele – oorzaak
o Is een variabele die in een wetenschappelijk experiment veranderd
of geregeld wordt om de effecten te testen op de afhankelijke
variabel
o Een onafhankelijke variabele wordt meestal aan de experimentele
groep toegevoegd en aan de controlegroep niet
2. Afhankelijke variabele – gevolg
Bijvoorbeeld:
Vaccinatie (OV)) > optreden symptomen of afnemen symptomen corona
(AV)
Groepsdruk (OV) > zelfstandig nemen van beslissingen (AV)
Rilatine (OV) > optreden symptomen of afnemen symptomen ADHD (AV)
Invloed van verwachtingen
Blind onderzoek – placebo-effect = de deelnemers weten het niet
Dubbelblind onderzoek: de onderzoekers en deelnemers weten van niets
3
Inhoud:
1. Psychologie en haar methoden
2. Leerprocessen
3. Geheugen
4. Intelligentie
5. Emoties
6. Motivatie
7. Waarneming
8. Zelfbeeld
1.Psychologie en haar methoden
1. Wat is het verschil tussen wetenschappelijke kennis en
intuïtieve kennis?
Wetenschappelijke kennis Intuïtieve kennis
Het onderzoek loopt systematisch Toevallige ervaringen
Objectief te werk gaan Subjectief
Het onderzoek is controleerbaar Mensenkennis valt moeilijk te
controleren
Voorbeeld:
Wetenschappelijk kennis zal gebruik maken van een steekproef om een
onderzoek te doen naar ‘stress bij schoolgaande kinderen’.
Intuïtieve kennis is informatie uit eigen ervaringen en uit gesprekken met
klasgenoten.
Populatie = doelgroep waarover men iets wil weten
voorbeeld: alle vrouwen, jongeren (12 – 16) jaar
Steekproef = personen die effectief meedoen aan het onderzoek
voorbeeld: 1000 vrouwen, 200 jongeren (12 – 16) jaar
Generaliseren = uitspraak doen voor populatie
Representativiteit = overeenkomsten steekproef – populatie
1
, 2. Beschrijf de verschillende methodes in de psychologie + voor en
nadelen:
Beschrijvende methoden:
Vragenlijst: beeld geven van bestaand gedrag
Gestandaardiseerde set van vragen, beschrijving van gedrag, attitudes,
opinies, bedoelingen.
Voordelen Nadelen
Snel Vragen suggestief/onduidelijk
Korte tijd veel informatie Belang van representativiteit
Goedkoop Verschillende antwoordenlijsten
Groot aantal mensen Sociaal wenselijke antwoorden
Mondeling of schriftelijk Motivatie
Gevalstudie: Intensief onderzoek naar 1 persoon, 1 groep of 1 situatie.
Ruw materiaal voor verder onderzoek
Bijvoorbeeld: patiënt H.M.
Voordelen Nadelen
Bij zeldzame fenomenen Tijdrovend
Bij complexe fenomeen Duur
Gedetailleerde en interessante Moeilijk te generaliseren
informatie Niet representatief
Test: Bepaalde aspecten van iemand mogelijkheden, vorderingen,
persoonlijkheidstrekken.
Door opdracht of problemen oplossen
Bijvoorbeeld: test Multi taksen
Voordelen Nadelen
Snel Opdrachten begrijpen
Systematisch Motivatie
Gestandaardiseerd Faalangst
Normen Vermoeidheid
Observatie: persoon situatie observeren, natuurlijke of kunstmatige
situatie
Voordelen Nadelen
Levensrecht Subjectief
Context informatie Verwachtingen geobserveerde
Verwachtingen observator
Arbeidsintensief
2
, 3. Verklarende methodes in de psychologie uitleggen + voor-en
nadelen verklarende methoden:
Zoek naar de oorzaken of verklaringen voor een bepaald gedrag:
Experiment
Ze zoeken een oorzaak en gevolg
Verschillende technieken om iets te doen
Correlatie
Verband met elkaar, geen oorzaak en gevolg
Definitie:
Populatie = hele groep personen over wie men iets wil weten,
bijvoorbeeld alle vrouwen en jongeren.
Steekproef = personen die effectief meedoen aan het onderzoek
Resultaten steekproef generaliseren = belangrijke kenmerken moeten
overeenkomen voorbeeld: op basis van onderzoek bij 1000 vrouwen doen
we een uitspraak over alle vrouwen.
Twee variabelen tegen elkaar uitgespeeld:
1. Onafhankelijke variabele – oorzaak
o Is een variabele die in een wetenschappelijk experiment veranderd
of geregeld wordt om de effecten te testen op de afhankelijke
variabel
o Een onafhankelijke variabele wordt meestal aan de experimentele
groep toegevoegd en aan de controlegroep niet
2. Afhankelijke variabele – gevolg
Bijvoorbeeld:
Vaccinatie (OV)) > optreden symptomen of afnemen symptomen corona
(AV)
Groepsdruk (OV) > zelfstandig nemen van beslissingen (AV)
Rilatine (OV) > optreden symptomen of afnemen symptomen ADHD (AV)
Invloed van verwachtingen
Blind onderzoek – placebo-effect = de deelnemers weten het niet
Dubbelblind onderzoek: de onderzoekers en deelnemers weten van niets
3
