ANAMNESE
KLACHT & CONTEXT
• Visusdaling, acuut / chronisch
• Roodheid
• Pijn of irritatie
• Dubbel zien
• Pupilabnormaliteiten
• Kind met amblyopie of strabisme
• Specifieke ondervraging komt aan bod in de desbetreffende lessen
OCULAIR
• CLB, leger, andere keuringen
• Bril
• Operaties
• Medicaties
FAMILIAAL
• Oculair of systemisch
SYSTEMISCH
• Internistisch
• Chirurgisch
• Allergie
• Medicatie
! rheumatide arthritis kan zeer droge ogen geven -> makkelijker zweertjes ontwikkelen!
! cortisone hebben veel bijwerkingen op de ogen!
ONDERZOEK BASISARTS
• Bepalen visus in verte
- Subjectieve visusmeting
- Kaart met optotypes
- Elk oog apart met bril
- Meestal met notitie /10
! Als de patient geen 10/10 ziet, dan
door pinhole laten kijken Indien de
visus beter wordt wijst dit op een
refractieve stoornis!
AMSLERTEST
• Centrale 20°
• Vervorming van de rechte lijnen = metamorfopsie
1
, • Vlekken = scotomen
• kijk naar het fixatiepunt
- zijn lijnen recht (cataract) , gebogen (als onder retina bloed of vocht zitten)
- zones waar lijnen verdwijnen
- zijn er vlekken aanwezig
CONFRONTATIEGEZICHTSVELD
• Uitval van een kwadrant of een hemi-veld
• Unilateraal of bilateral
TESTEN PUPILREFLEXEN
• Directe reflex
• Consensueel reflex
ONDERZOEK OOGSTAND
• Lichtreflex bekijken
• Covertest
! reflectie van lampje staat volledig buiten de pupil (meestal oncologisch (oog naar binnen & beneden) =
directe doorverwijzing!
TESTEN OOGMOTILITEIT IN BLIKRICHTINGEN
ONDERZOEK OOG & ADNEXEN
• Lampje (met blauw filter)
• Oftalmoscoop
• Fluoresceïne strip
• Druppels voor dilatatie en anesthesie
INSPECTIE OOGLEDEN
• Tumor ooglidrand
• Entropion
• Molluscum contagiosum
• Verlamming van n. facialis met onvermogen om oog te sluiten
INSPECTIE PALPABRALE CONJUCTIVA (OMDRAAIEN BOVENSTE OOGLID)
2
, • Patient kijkt naar beneden -> levatorspier ontspant
• Wimpers vastnemen & tarus blokkeren
• Omklappen tarus & ooglid
INSPECTIE CORNEA & IRIS
• Verlittekende cornea
• Pupil met synchieën (verkleving iris & pupil)
INSPECTIE CORNEA MET FLUORESCEÏNE & COBALT
• Opsporen epitheliale letsels
- Typisch teken voor herpes simplex keratitis
➔ Geen cortisone voorschrijven
EVALUEREN VOORKAMERDIEPTE
• lens kan iris naar voren duwen
- occlusie van pupil
- corpus ciliare niet meer afgevoerd
• acuut glaucoom (patiënten zijn zeer ziek -> kunnen op
verkeerde afdeling terecht komen)
PALPATIE OOGDRUK
• voel unilateraal aan oog
ONDERZOEK OOGARTS
• Automatische refractiemeting
- Computertest, hulpmiddel voor het
bepalen van de refractie-afwijking Ev
wordt de accomodatie van het oog
stil gelegd met cycloplegische
druppels
• Pneumotonometer
- Non contact test met lucht
- Een air puff veroorzaakt een applanatie van de cornea: de kracht op het moment van de
afvlakking wordt geconverteerd naar mm Hg
• Visus & refractiemeting
- Pasmontuur & pasglazen
- Foropter bevat alle mogelijk correcties
• Spleetlamp
- Binoculaire microscoop (onderzoek voorste segment)
- Achterste segment onderzoek -> met 60 of 90 dioptrie lens
➔ Binoculaire beeld & keuze van vergroting
3
, CONTACTGLAS -> PERIFERE RETINA & IRIDOCORNEALE HOEK
• Het driespiegelglas van Goldman
• Zicht op de iridocorneale hoek: van totaal open (links in beeld) tot gesloten (rechts)
APPLANTIETONOMETRIE (GOLDMAN)
• Contacttonometrie, vereist anesthesie
• Applanatie van de cornea over een vast bepaalde oppervlakte: de druk uitgeoefend door de
tonometer = de druk in het oog
• Gouden standaard voor drukmeting
BIJKOMENDE TECHNISCHE ONDERZOEKEN
• Placido gebaseerd topografie van cornea
• Scheimpflug fotografie -> scherp beeld voren & achteren
- Scheimpflug fotografie met behulp van een roterende camera die 25 optische secties door de
cornea en het voorsegment maakt -> tomografie van de cornea en een biometrie van het
voorsegment Gevoelig aan bewegingsartefacten, minder gevoelig aan de kwaliteit van de
traanfilm
• Speculaire microscopie corneale endotheel
- Celranden fotograferen
VEROUDERING CORNEALE ENDOTHEEL
• Celdensiteit neemt af
• Toenemend polymorfisme (verschillende vormen) & polymegethisme (verschillende formaten)
• Humane endotheelcellen proliferen niet
ABERROMETRIE
• Effect van irregulair astigmatisme (keratoconus) op refractie van
lichtstralen
- Uitwaaieren van licht
• Toepassing
- Klachten na refractieve chirurgie of na lensimplantatie
4
KLACHT & CONTEXT
• Visusdaling, acuut / chronisch
• Roodheid
• Pijn of irritatie
• Dubbel zien
• Pupilabnormaliteiten
• Kind met amblyopie of strabisme
• Specifieke ondervraging komt aan bod in de desbetreffende lessen
OCULAIR
• CLB, leger, andere keuringen
• Bril
• Operaties
• Medicaties
FAMILIAAL
• Oculair of systemisch
SYSTEMISCH
• Internistisch
• Chirurgisch
• Allergie
• Medicatie
! rheumatide arthritis kan zeer droge ogen geven -> makkelijker zweertjes ontwikkelen!
! cortisone hebben veel bijwerkingen op de ogen!
ONDERZOEK BASISARTS
• Bepalen visus in verte
- Subjectieve visusmeting
- Kaart met optotypes
- Elk oog apart met bril
- Meestal met notitie /10
! Als de patient geen 10/10 ziet, dan
door pinhole laten kijken Indien de
visus beter wordt wijst dit op een
refractieve stoornis!
AMSLERTEST
• Centrale 20°
• Vervorming van de rechte lijnen = metamorfopsie
1
, • Vlekken = scotomen
• kijk naar het fixatiepunt
- zijn lijnen recht (cataract) , gebogen (als onder retina bloed of vocht zitten)
- zones waar lijnen verdwijnen
- zijn er vlekken aanwezig
CONFRONTATIEGEZICHTSVELD
• Uitval van een kwadrant of een hemi-veld
• Unilateraal of bilateral
TESTEN PUPILREFLEXEN
• Directe reflex
• Consensueel reflex
ONDERZOEK OOGSTAND
• Lichtreflex bekijken
• Covertest
! reflectie van lampje staat volledig buiten de pupil (meestal oncologisch (oog naar binnen & beneden) =
directe doorverwijzing!
TESTEN OOGMOTILITEIT IN BLIKRICHTINGEN
ONDERZOEK OOG & ADNEXEN
• Lampje (met blauw filter)
• Oftalmoscoop
• Fluoresceïne strip
• Druppels voor dilatatie en anesthesie
INSPECTIE OOGLEDEN
• Tumor ooglidrand
• Entropion
• Molluscum contagiosum
• Verlamming van n. facialis met onvermogen om oog te sluiten
INSPECTIE PALPABRALE CONJUCTIVA (OMDRAAIEN BOVENSTE OOGLID)
2
, • Patient kijkt naar beneden -> levatorspier ontspant
• Wimpers vastnemen & tarus blokkeren
• Omklappen tarus & ooglid
INSPECTIE CORNEA & IRIS
• Verlittekende cornea
• Pupil met synchieën (verkleving iris & pupil)
INSPECTIE CORNEA MET FLUORESCEÏNE & COBALT
• Opsporen epitheliale letsels
- Typisch teken voor herpes simplex keratitis
➔ Geen cortisone voorschrijven
EVALUEREN VOORKAMERDIEPTE
• lens kan iris naar voren duwen
- occlusie van pupil
- corpus ciliare niet meer afgevoerd
• acuut glaucoom (patiënten zijn zeer ziek -> kunnen op
verkeerde afdeling terecht komen)
PALPATIE OOGDRUK
• voel unilateraal aan oog
ONDERZOEK OOGARTS
• Automatische refractiemeting
- Computertest, hulpmiddel voor het
bepalen van de refractie-afwijking Ev
wordt de accomodatie van het oog
stil gelegd met cycloplegische
druppels
• Pneumotonometer
- Non contact test met lucht
- Een air puff veroorzaakt een applanatie van de cornea: de kracht op het moment van de
afvlakking wordt geconverteerd naar mm Hg
• Visus & refractiemeting
- Pasmontuur & pasglazen
- Foropter bevat alle mogelijk correcties
• Spleetlamp
- Binoculaire microscoop (onderzoek voorste segment)
- Achterste segment onderzoek -> met 60 of 90 dioptrie lens
➔ Binoculaire beeld & keuze van vergroting
3
, CONTACTGLAS -> PERIFERE RETINA & IRIDOCORNEALE HOEK
• Het driespiegelglas van Goldman
• Zicht op de iridocorneale hoek: van totaal open (links in beeld) tot gesloten (rechts)
APPLANTIETONOMETRIE (GOLDMAN)
• Contacttonometrie, vereist anesthesie
• Applanatie van de cornea over een vast bepaalde oppervlakte: de druk uitgeoefend door de
tonometer = de druk in het oog
• Gouden standaard voor drukmeting
BIJKOMENDE TECHNISCHE ONDERZOEKEN
• Placido gebaseerd topografie van cornea
• Scheimpflug fotografie -> scherp beeld voren & achteren
- Scheimpflug fotografie met behulp van een roterende camera die 25 optische secties door de
cornea en het voorsegment maakt -> tomografie van de cornea en een biometrie van het
voorsegment Gevoelig aan bewegingsartefacten, minder gevoelig aan de kwaliteit van de
traanfilm
• Speculaire microscopie corneale endotheel
- Celranden fotograferen
VEROUDERING CORNEALE ENDOTHEEL
• Celdensiteit neemt af
• Toenemend polymorfisme (verschillende vormen) & polymegethisme (verschillende formaten)
• Humane endotheelcellen proliferen niet
ABERROMETRIE
• Effect van irregulair astigmatisme (keratoconus) op refractie van
lichtstralen
- Uitwaaieren van licht
• Toepassing
- Klachten na refractieve chirurgie of na lensimplantatie
4
