Memo
Aan : Jongens op de Gang B.V.
Van :
Betreft : Adviesmemo inzake risico’s commercial lookalikes Bram en Max Moskowicz
Datum : 7 februari 2020
Onlangs heeft u mij gevraagd een adviesmemo te schrijven met betrekking tot de risico’s van een
voorgenomen televisiereclame waar lookalikes van Bram en Max Moskowicz worden getoond.
Hieronder zal ik het advies toelichten met inachtneming van wet- en regelgeving en recente
rechterlijke uitspraken. Ook zal ik aangeven hoe u het beste kunt reageren op eventuele verweren.
Volledigheidshalve heb ik wetsartikelen en bronvermelding gebruikt zodat mijn toelichting kan
worden gerefereerd aan de oorspronkelijke bronnen.
U heeft aangegeven dat u lookalikes wil tonen van Bram en Max Moskowicz in een commercial voor
uw reclamebedrijf. Uw idee is om in de commercial de acteurs een aanrijding te laten maken en de
acteurs na de aanrijding te laten afvoeren in dwangbuizen. Om een commercial te maken en te
publiceren, dient u rekening te houden met de rechten van de foto- of videograaf en de rechten
van de heren Moskowicz. Een foto- of videograaf die als maker auteursrecht heeft op zijn
zelfgemaakte beeldmateriaal, dient ook rekening te houden met het portretrecht van een persoon.
Het portretrecht is een recht dat iemand heeft om zich te verzetten tegen publicatie van een foto of
film waarop hij of een lookalike van hem staat afgebeeld. Dit recht wordt vermeld in art. 21
Auteurswet (hierna: Aw). Omdat u lookalikes van Bram en Max wil gebruiken in uw commercial, is
het mogelijk dat u hun portretrecht schendt op grond van art. 21 Aw. In dit artikel staat dat
openbaarmaking van een portret niet geoorloofd is zonder toestemming, in dit geval dienen Bram
en Max toestemming te geven voor het openbaren van uw commercial.
Of het gebruik van het portret van Bram en Max onrechtmatig is, hangt af van een door de rechter
te maken afweging tussen twee fundamentele grondrechten. Het recht op eerbiediging van de
persoonlijke levenssfeer en het recht op vrijheid van meningsuiting dient samen met een redelijk
belang te worden afgewogen. Redelijke belangen kunnen te maken hebben met privacybelangen of
commerciële belangen zoals bijvoorbeeld in hoeverre de persoonlijke levenssfeer van iemand
wordt aangetast of het mislopen van een vergoeding die bekende persoonlijkheden hadden kunnen
vragen als u toestemming had gevraagd aan hen of als zij het filmpje zelf hadden geopenbaard. Ook
hebben bekende personen een ‘verzilverbare populariteit’.
Dit houdt in dat zij zich kunnen verzetten tegen de publicatie van hun foto of film als dit
Johanna Westerdijkplein 75, 2521 EN ’s-Gravenhage
070 – 445 88 88
Aan : Jongens op de Gang B.V.
Van :
Betreft : Adviesmemo inzake risico’s commercial lookalikes Bram en Max Moskowicz
Datum : 7 februari 2020
Onlangs heeft u mij gevraagd een adviesmemo te schrijven met betrekking tot de risico’s van een
voorgenomen televisiereclame waar lookalikes van Bram en Max Moskowicz worden getoond.
Hieronder zal ik het advies toelichten met inachtneming van wet- en regelgeving en recente
rechterlijke uitspraken. Ook zal ik aangeven hoe u het beste kunt reageren op eventuele verweren.
Volledigheidshalve heb ik wetsartikelen en bronvermelding gebruikt zodat mijn toelichting kan
worden gerefereerd aan de oorspronkelijke bronnen.
U heeft aangegeven dat u lookalikes wil tonen van Bram en Max Moskowicz in een commercial voor
uw reclamebedrijf. Uw idee is om in de commercial de acteurs een aanrijding te laten maken en de
acteurs na de aanrijding te laten afvoeren in dwangbuizen. Om een commercial te maken en te
publiceren, dient u rekening te houden met de rechten van de foto- of videograaf en de rechten
van de heren Moskowicz. Een foto- of videograaf die als maker auteursrecht heeft op zijn
zelfgemaakte beeldmateriaal, dient ook rekening te houden met het portretrecht van een persoon.
Het portretrecht is een recht dat iemand heeft om zich te verzetten tegen publicatie van een foto of
film waarop hij of een lookalike van hem staat afgebeeld. Dit recht wordt vermeld in art. 21
Auteurswet (hierna: Aw). Omdat u lookalikes van Bram en Max wil gebruiken in uw commercial, is
het mogelijk dat u hun portretrecht schendt op grond van art. 21 Aw. In dit artikel staat dat
openbaarmaking van een portret niet geoorloofd is zonder toestemming, in dit geval dienen Bram
en Max toestemming te geven voor het openbaren van uw commercial.
Of het gebruik van het portret van Bram en Max onrechtmatig is, hangt af van een door de rechter
te maken afweging tussen twee fundamentele grondrechten. Het recht op eerbiediging van de
persoonlijke levenssfeer en het recht op vrijheid van meningsuiting dient samen met een redelijk
belang te worden afgewogen. Redelijke belangen kunnen te maken hebben met privacybelangen of
commerciële belangen zoals bijvoorbeeld in hoeverre de persoonlijke levenssfeer van iemand
wordt aangetast of het mislopen van een vergoeding die bekende persoonlijkheden hadden kunnen
vragen als u toestemming had gevraagd aan hen of als zij het filmpje zelf hadden geopenbaard. Ook
hebben bekende personen een ‘verzilverbare populariteit’.
Dit houdt in dat zij zich kunnen verzetten tegen de publicatie van hun foto of film als dit
Johanna Westerdijkplein 75, 2521 EN ’s-Gravenhage
070 – 445 88 88
