1 de verbreding van het christendom in Europa
In 481 werd Clovis koning van één van de Frankische stammen. Onder zijn leiding werden Frankische
stammen verslagen of sloten bij hem aan. Doordat hij zelf christen was kreeg hij steun van de
christenen in het voormalige Romeinse rijk. De inwoners hoefden niet onder dwang het christendom
aan te nemen. Na zijn dood viel het rijk uiteen. Zijn opvolgers uit verschillende delen lieten de macht
over aan bestuurders die hofmeiers (latijnse woord maior = meerdere) werden genoemd. In 768
kwam koning Karel de Grote aan de macht die de Franken verenigde en gebieden veroverde. Het
duurde hem 33 jaar om de Saksen te veroveren met de verbonden Friezen. Hun aanvoerder was
Widukind. Karel de Grote bedreigde de Saksen met de doodstraf om het christendom aan te nemen.
Amandus was een franse monnik die naar het zuiden van de Nederlanden trok om de Franken te
bekeren. Hiervoor had een strategie die twee kernpunten bevatte:
- De monniken stichtten kloosters en trokken nieuwe monniken aan. Daarmee verrichtten ze
hun bekeringswerk. Vanuit een klooster werden nieuwe kloosters gesticht. Dit bleef zich
herhalen en het aantal kloosters nam toe.
- Monniken streefden ernaar de regionale machthebbers te bekeren of als ze al christen waren
hun steun te verwerven. Die machthebbers konden drang uitoefenen op de bevolking om
christenen te worden. Regionale machthebbers schonken vaak grond om kloosters te
stichten.
Monniken kregen veel steun van Frankische vorsten en regionale machthebbers. Zij zagen het
christendom als een factor die eenheid en rust onder de bevolking kon brengen. De Engelse monnik
Willibrord ging in 690 naar de Nederlanden om de Friezen te gaan bekeren. De Friese koning
Radboud was het jaar ervoor verslagen door de Frankische regionale machthebber Pippijn de
tweede. Ondanks zijn steun lukte het Willibrord niet. Friezen kwamen in opstand. Willibrord ging
naar het zuiden waar hij een klooster stichtte. Hij werd de eerste bisschop van Utrecht benoemd
door Pippijn. In 716 wilde de Engelse monnik Bonifatius de Friezen bekeren maar ook hij had geen
succes. De paus gaf hem toen de opdrachten alle heidenen te bekeren. In 754 ging Bonifatius
opnieuw naar Friesland. Hij werd overvallen en gedood door vijandige Friezen die hem als
handlanger van de Franken zagen. De Franken en de Germanen namen de rituelen en de buitenkant
van het christendom over. Christelijke geestelijken klaagden dat mensen na hun doop als heidenen
bleven leven. Germaanse gebruiken en tradities bleven voortbestaan. Zoals Kerstmis en Pasen die
samenvielen met Midwinter- en Lentefeesten. Ook werden Germaanse goden verchristelijkt zoals
Wodan, Donar, Freya. Het christelijke West-Europa werd zo groot dat ook Slavische vorsten het
christendom invoerden. Slavische volken op de Balkan werden tot het christendom gebracht vanuit
het Byzantijnse rijk (Oost-Romeinse rijk). Er ontstonden tegenstellingen tussen de christelijke Kerken
in west- en oost-europa. De christelijke katholieke kerk van het westen erkende de paus van Rome
als hoogste gezag en behield het Latijn als kerktaal. De christelijke orthodoxe kerk van het oosten
erkende de patriarch van Constantinopel als hoogste gezag en stond de landtaal als kerktaal toe.
Rituelen en heiligenverering verschilden. In 1054 verbraken deze kerken de onderlinge banden.
2 Karel de Grote
Karel de Grote kon niet lezen en schrijven. Hij benoemde de geestelijke tot ambtenaren. Voor de
voortdurende invasies was een goedgetrainde ruiterij nodig. Een krijger kreeg een bepaald gebied in
leen waarvan de boeren delen van de oogst aan hem moesten afdragen in ruil voor bescherming en
het verrichten van bepaalde diensten. Karels groep krijgers werd adel genoemd. Karel trok vaak rond
omdat het moeilijk was om de grote groep bestuurders te onderhouden en voor de samenhang van
het rijk was het belangrijk dat ze de koning in levenden lijve hadden gezien. De aanwezigheid van de
vorst leverde medewerking en trouw van een hele streek op. Door veroveringen breidde Karel zijn
rijk uit. Hij trok naar Italië op verzoek van de Paus om Rome te beschermen tegen aanvallen van het
Germaanse volk Longobarden. Op Kerst 800 kroonde de paus Karel tot keizer. Onder de opvolgers
In 481 werd Clovis koning van één van de Frankische stammen. Onder zijn leiding werden Frankische
stammen verslagen of sloten bij hem aan. Doordat hij zelf christen was kreeg hij steun van de
christenen in het voormalige Romeinse rijk. De inwoners hoefden niet onder dwang het christendom
aan te nemen. Na zijn dood viel het rijk uiteen. Zijn opvolgers uit verschillende delen lieten de macht
over aan bestuurders die hofmeiers (latijnse woord maior = meerdere) werden genoemd. In 768
kwam koning Karel de Grote aan de macht die de Franken verenigde en gebieden veroverde. Het
duurde hem 33 jaar om de Saksen te veroveren met de verbonden Friezen. Hun aanvoerder was
Widukind. Karel de Grote bedreigde de Saksen met de doodstraf om het christendom aan te nemen.
Amandus was een franse monnik die naar het zuiden van de Nederlanden trok om de Franken te
bekeren. Hiervoor had een strategie die twee kernpunten bevatte:
- De monniken stichtten kloosters en trokken nieuwe monniken aan. Daarmee verrichtten ze
hun bekeringswerk. Vanuit een klooster werden nieuwe kloosters gesticht. Dit bleef zich
herhalen en het aantal kloosters nam toe.
- Monniken streefden ernaar de regionale machthebbers te bekeren of als ze al christen waren
hun steun te verwerven. Die machthebbers konden drang uitoefenen op de bevolking om
christenen te worden. Regionale machthebbers schonken vaak grond om kloosters te
stichten.
Monniken kregen veel steun van Frankische vorsten en regionale machthebbers. Zij zagen het
christendom als een factor die eenheid en rust onder de bevolking kon brengen. De Engelse monnik
Willibrord ging in 690 naar de Nederlanden om de Friezen te gaan bekeren. De Friese koning
Radboud was het jaar ervoor verslagen door de Frankische regionale machthebber Pippijn de
tweede. Ondanks zijn steun lukte het Willibrord niet. Friezen kwamen in opstand. Willibrord ging
naar het zuiden waar hij een klooster stichtte. Hij werd de eerste bisschop van Utrecht benoemd
door Pippijn. In 716 wilde de Engelse monnik Bonifatius de Friezen bekeren maar ook hij had geen
succes. De paus gaf hem toen de opdrachten alle heidenen te bekeren. In 754 ging Bonifatius
opnieuw naar Friesland. Hij werd overvallen en gedood door vijandige Friezen die hem als
handlanger van de Franken zagen. De Franken en de Germanen namen de rituelen en de buitenkant
van het christendom over. Christelijke geestelijken klaagden dat mensen na hun doop als heidenen
bleven leven. Germaanse gebruiken en tradities bleven voortbestaan. Zoals Kerstmis en Pasen die
samenvielen met Midwinter- en Lentefeesten. Ook werden Germaanse goden verchristelijkt zoals
Wodan, Donar, Freya. Het christelijke West-Europa werd zo groot dat ook Slavische vorsten het
christendom invoerden. Slavische volken op de Balkan werden tot het christendom gebracht vanuit
het Byzantijnse rijk (Oost-Romeinse rijk). Er ontstonden tegenstellingen tussen de christelijke Kerken
in west- en oost-europa. De christelijke katholieke kerk van het westen erkende de paus van Rome
als hoogste gezag en behield het Latijn als kerktaal. De christelijke orthodoxe kerk van het oosten
erkende de patriarch van Constantinopel als hoogste gezag en stond de landtaal als kerktaal toe.
Rituelen en heiligenverering verschilden. In 1054 verbraken deze kerken de onderlinge banden.
2 Karel de Grote
Karel de Grote kon niet lezen en schrijven. Hij benoemde de geestelijke tot ambtenaren. Voor de
voortdurende invasies was een goedgetrainde ruiterij nodig. Een krijger kreeg een bepaald gebied in
leen waarvan de boeren delen van de oogst aan hem moesten afdragen in ruil voor bescherming en
het verrichten van bepaalde diensten. Karels groep krijgers werd adel genoemd. Karel trok vaak rond
omdat het moeilijk was om de grote groep bestuurders te onderhouden en voor de samenhang van
het rijk was het belangrijk dat ze de koning in levenden lijve hadden gezien. De aanwezigheid van de
vorst leverde medewerking en trouw van een hele streek op. Door veroveringen breidde Karel zijn
rijk uit. Hij trok naar Italië op verzoek van de Paus om Rome te beschermen tegen aanvallen van het
Germaanse volk Longobarden. Op Kerst 800 kroonde de paus Karel tot keizer. Onder de opvolgers
