Inleiding tot de criminologische sociologie
Sociologische aspecten van criminaliteit :
> Sociale omgeving
> Maatschappij
Gevolg van criminaliteit op de maatschappij:
> Politieke en ecomische systemen :bv kapitalisme lokt criminaliteit uit
> Religie, cultureel
> Wetgeving in een land
Strafrechtsbedeling
- politie
-parket : controleert activiteiten die kunne leiden tot aanhouding van verdachten
- rechtbank
- strafuitvoering bv gevangenis
=> bekijk het als een piramide ( politie van onder en steeds smaller naar boven)
1. Klassieke theorie (1)
Historische context
Grote transities in de 18de -19de eeuw in Europa
18e eeuw: ontwikkeling van feodaliteit naar moderniteit
Feodaal systeem : systeem gebaseerd op een band die bestaat tussen een leenman en een leenheer.
Het is een zeer hiërarchisch. manier om een samenleving te sturen
=In een feodaal systeem is iedereen van elkaar afhankelijk en bestaat er zeer veel autonomie
Het is hiertegen dat de 18de eeuw wil revalueren
Charle de Montesqieu : “om macht te krijgen moet je macht verdelen”
=> scheiding der machten : De machten staan los van elkaar zorgt voor een andere visie op
machten
,1789 Franse revolutie:
Verlichting denkers => van brutale bestraffing naar regels gefundeerde institutionele sancties
Regels zijn/ worden belangrijk
Het idee van mensenrechten groeit al heel snel naar de FR en verlichtingsdenkers
Cesare Beccaria
Dei delitti e delle pene (1764)
Schreef over misdaden en straffen
Straffen moeten toegepast worden om het onmogelijk te maken dat dezelfde vormen van
criminaliteit zich nog voordoen = preventie
2 soorten preventie
Individuele preventie = die persoon niet meer dezelfde feiten zal stellen
Algemene preventie= ook andere zullen zich weerhouden omdat ze zien hoe de andere
gestraft is
Belangrijk : Let the punishment fit the crime
= Je moet een straf uitspreken die in verhouding staat met het misdrijf. Anders zal het weinig effect
hebben omdat de andere zien dat de straf niet in verhouding staat met het misdrijf
= Dit is een theoretische constructie die hij in zijn hoofd had. Hij kwam niet tot een conclusie
Visie van utilitarisme met homo rationalis = mensen doen wat ze denken is dat nuttig is voor hun of
voor hun naasten. Mensen gaan zaken afwegen ( want we zijn rationeel).
Voordeel > nadeel => doen we het
Voordeel < nadeel => doen we het niet
Kenmerken van straffen
Straffen moeten beantwoorden aan bepaalde grondprincipes:
>openbaar
>snel
>noodzakelijk( om andere misdrijven te vermijden)
>de “juiste”straf
>proportioneel
> ‘Nulla poena sine lege’ (geen straf zonder wet) => je moet straffen opnemen in de wet
= al deze voorwaarden zijn er om te voorkomen dat straffen een vorm van geweld is
, 1. Klassieke theorie (2)
Jermy Bentham :
Criminaliteit is inbreuk op het “greatest happiness principle”.
Heeft als uitgangspunt in het leven “ geluk”. Geluk voor jezelf, naasten en voor de samenleving
Hedonisme : legt de nadruk op geluk
zegt: criminaliteit is een vorm van aantasting van het geluk; of het nu licht of zwaar is , het
vermindert het geluk in de samenleving
Calculus= je kunt een berekening maken over wat het meeste geluk produceert en als je dit kan
bewijzen gaar het geluksniveau van iedereen de hoogte in
Hij werd regelmatig gevraagd om wetgevingen te herschrijven en oefende hij ook heel veel invloed uit
op penologische (leer van het straffen) en juridische praktijk
Afbeelding: centrale gevangenis Leuven
Middelpunt in de gevangenis: hieruit wordt heel de gevangenis gecontroleerd
Pan-opticon = geheel kunnen overzien, zo is de gevangenis opgebouwd
=met minimale middelden het maximale kunnen behalen
Gevangenis opgebouwd volgens ideeën van Beccaria ( gebouwd in de tijd dat hij leefde)
Structuur gemaakt voor de moderne technologie, Beccaria is erin geslaagd om zo en systeem te
kunnen ontwikkelen
Evaluatie van de klassieke school
(klassieke school: De klassieke economie is een economische school die opkwam in de achttiende
eeuw en gedurende een groot deel van de negentiende eeuw de dominante stroming was binnen de
economische wetenschap. Met de opkomst van de klassieke economie werd economie voor het eerst
een zelfstandig wetenschapsgebied)
, Sterktes:
> lot in eigen handen nemen
> rationele visie op de mens en samenleving
Zwaktes:
>weinig oog voor oorzaken van criminaliteit
>weinig oog voor types criminaliteit
>is plegen van misdaad echt een “vrije keuze”?
2. Overgang naar sociologische theorieën
Essentiële invalshoek:
>Aandacht voor relatie tussen criminaliteit en sociale omgeving( milieu waarin je bent opgegroeid)
>nadruk op gelijkheid van criminelen en niet-criminelen
=> Er is nooit een plaats geweest in de wereld die criminaliteit vrij was
=> Sociologen gaan heel vaak de nadruk leggen op dat criminaliteit normaal is
Het is in alle samenlevingen te vinden en in die zin in het normaal
Het is heel gewoon dat het voorkomt
Verschillende theorieën over criminaliteit
Individuele
Sociale context
verantwoordelijkheid
Alle theorieën nemen een plaats in ergens op de lijn. Er bestaat niet 1 omvattende theorie over
criminaliteit !
3. Grondleggers van de sociologische benadering (1)
3.1 Ecologische theorie
Ecologische theorie= gaat over het sociaal milieu waarin mensen leven en de manier waarop die
invloed heeft op hun gedachten en gedragen
Theorie kwam tot stand een paar decennia na de FR .
Sociologische aspecten van criminaliteit :
> Sociale omgeving
> Maatschappij
Gevolg van criminaliteit op de maatschappij:
> Politieke en ecomische systemen :bv kapitalisme lokt criminaliteit uit
> Religie, cultureel
> Wetgeving in een land
Strafrechtsbedeling
- politie
-parket : controleert activiteiten die kunne leiden tot aanhouding van verdachten
- rechtbank
- strafuitvoering bv gevangenis
=> bekijk het als een piramide ( politie van onder en steeds smaller naar boven)
1. Klassieke theorie (1)
Historische context
Grote transities in de 18de -19de eeuw in Europa
18e eeuw: ontwikkeling van feodaliteit naar moderniteit
Feodaal systeem : systeem gebaseerd op een band die bestaat tussen een leenman en een leenheer.
Het is een zeer hiërarchisch. manier om een samenleving te sturen
=In een feodaal systeem is iedereen van elkaar afhankelijk en bestaat er zeer veel autonomie
Het is hiertegen dat de 18de eeuw wil revalueren
Charle de Montesqieu : “om macht te krijgen moet je macht verdelen”
=> scheiding der machten : De machten staan los van elkaar zorgt voor een andere visie op
machten
,1789 Franse revolutie:
Verlichting denkers => van brutale bestraffing naar regels gefundeerde institutionele sancties
Regels zijn/ worden belangrijk
Het idee van mensenrechten groeit al heel snel naar de FR en verlichtingsdenkers
Cesare Beccaria
Dei delitti e delle pene (1764)
Schreef over misdaden en straffen
Straffen moeten toegepast worden om het onmogelijk te maken dat dezelfde vormen van
criminaliteit zich nog voordoen = preventie
2 soorten preventie
Individuele preventie = die persoon niet meer dezelfde feiten zal stellen
Algemene preventie= ook andere zullen zich weerhouden omdat ze zien hoe de andere
gestraft is
Belangrijk : Let the punishment fit the crime
= Je moet een straf uitspreken die in verhouding staat met het misdrijf. Anders zal het weinig effect
hebben omdat de andere zien dat de straf niet in verhouding staat met het misdrijf
= Dit is een theoretische constructie die hij in zijn hoofd had. Hij kwam niet tot een conclusie
Visie van utilitarisme met homo rationalis = mensen doen wat ze denken is dat nuttig is voor hun of
voor hun naasten. Mensen gaan zaken afwegen ( want we zijn rationeel).
Voordeel > nadeel => doen we het
Voordeel < nadeel => doen we het niet
Kenmerken van straffen
Straffen moeten beantwoorden aan bepaalde grondprincipes:
>openbaar
>snel
>noodzakelijk( om andere misdrijven te vermijden)
>de “juiste”straf
>proportioneel
> ‘Nulla poena sine lege’ (geen straf zonder wet) => je moet straffen opnemen in de wet
= al deze voorwaarden zijn er om te voorkomen dat straffen een vorm van geweld is
, 1. Klassieke theorie (2)
Jermy Bentham :
Criminaliteit is inbreuk op het “greatest happiness principle”.
Heeft als uitgangspunt in het leven “ geluk”. Geluk voor jezelf, naasten en voor de samenleving
Hedonisme : legt de nadruk op geluk
zegt: criminaliteit is een vorm van aantasting van het geluk; of het nu licht of zwaar is , het
vermindert het geluk in de samenleving
Calculus= je kunt een berekening maken over wat het meeste geluk produceert en als je dit kan
bewijzen gaar het geluksniveau van iedereen de hoogte in
Hij werd regelmatig gevraagd om wetgevingen te herschrijven en oefende hij ook heel veel invloed uit
op penologische (leer van het straffen) en juridische praktijk
Afbeelding: centrale gevangenis Leuven
Middelpunt in de gevangenis: hieruit wordt heel de gevangenis gecontroleerd
Pan-opticon = geheel kunnen overzien, zo is de gevangenis opgebouwd
=met minimale middelden het maximale kunnen behalen
Gevangenis opgebouwd volgens ideeën van Beccaria ( gebouwd in de tijd dat hij leefde)
Structuur gemaakt voor de moderne technologie, Beccaria is erin geslaagd om zo en systeem te
kunnen ontwikkelen
Evaluatie van de klassieke school
(klassieke school: De klassieke economie is een economische school die opkwam in de achttiende
eeuw en gedurende een groot deel van de negentiende eeuw de dominante stroming was binnen de
economische wetenschap. Met de opkomst van de klassieke economie werd economie voor het eerst
een zelfstandig wetenschapsgebied)
, Sterktes:
> lot in eigen handen nemen
> rationele visie op de mens en samenleving
Zwaktes:
>weinig oog voor oorzaken van criminaliteit
>weinig oog voor types criminaliteit
>is plegen van misdaad echt een “vrije keuze”?
2. Overgang naar sociologische theorieën
Essentiële invalshoek:
>Aandacht voor relatie tussen criminaliteit en sociale omgeving( milieu waarin je bent opgegroeid)
>nadruk op gelijkheid van criminelen en niet-criminelen
=> Er is nooit een plaats geweest in de wereld die criminaliteit vrij was
=> Sociologen gaan heel vaak de nadruk leggen op dat criminaliteit normaal is
Het is in alle samenlevingen te vinden en in die zin in het normaal
Het is heel gewoon dat het voorkomt
Verschillende theorieën over criminaliteit
Individuele
Sociale context
verantwoordelijkheid
Alle theorieën nemen een plaats in ergens op de lijn. Er bestaat niet 1 omvattende theorie over
criminaliteit !
3. Grondleggers van de sociologische benadering (1)
3.1 Ecologische theorie
Ecologische theorie= gaat over het sociaal milieu waarin mensen leven en de manier waarop die
invloed heeft op hun gedachten en gedragen
Theorie kwam tot stand een paar decennia na de FR .
