4.2 HANDELEN IN URGENTE SITUATIES
INHOUDSOPGAVE
Mevrouw Wildiers – zwangerschap-bevalling 3
cpr hoogzwanger slachtoffer 3
niet- zwangerschap gebonden oorzaken van maternale sterfte 3
zwangerschap gebonden oorzaken van maternale sterfte 3
fysiologische veranderingen in de ZWS 3
moeilijkheden bij CPR van hoogzwangeren 5
lichamelijke wijzigingen die C.P.R. beïnvloeden 6
defibrilatie en zwanger? mag dat? kan dat? 7
theoretische beschouwingen Zws 7
zwangerschap 7
theorethische beschouwingen bevalling 13
bevalling 13
te studeren 20
mr. Soogen – trauma 21
veiligheid 21
wat is trauma? 21
impact? 21
patiëntbeoordeling en eerste behandeling 22
mevrouw van hoof –inwendige urgenties 24
inleiding 24
beoordeling van de vitale functies en aanpak van bedreigde vitale functies 25
pathologie 29
intoxicaties 39
acuut abdomen 40
plaatsbepaling abdomen 43
mr. Van ASSche 44
intern noodplan 44
vroeger 44
ziekenhuisnoodplannen 44
extern noodplan 50
WHO 50
KB noodplanning 16 februari 2006 50
een ramp is: 50
soorten noodplannen 50
communicatie en overlegstructuren 53
indeling interventiezone ( examen) 55
rampengeneeskunde ( belangrijk) 56
Yfke Mastbooms – 4VK
, medisch interventieplan = MIP 56
discipline 2 61
MIP functies: 67
MIP: identificatie van de actoren 68
MIP: interveniërend personeel 68
mip: actiekaarten 69
mevrouw Vandewalle – Advanced Life Support - ALS volwassene 70
ABCDE methode (start hier altijd mee) 70
A = airway 70
B = breathing (normaalwaarden goed kennen) 70
C = Circulation 70
D = Disability 71
E = Exposure 71
aandachtspunten bij de reanimatie van volwassene (vet= belangrijk) 71
richtlijnen reanimatie volwassene 71
luchtweg en ventilatie 71
medicatie (intraveneuse toegang is niet meer gebruikelijk, altijd een botboor → intra osseus) 72
ecmo 72
hartmassage 72
shockbare ritmes (vet = belangrijk/examen) 72
mogelijke reversiebele oorzaken (examen!!!) 73
schokbare ritmes: VF/VT 73
standaard positie 73
alternatieve positie 73
niet shockbare ritmes (PEA/Astolie) Reanimeren -> niet defibrilleren (vet= examen) 74
Belangrijk schema voor examen → op pagina 139 in het nederlands! 75
ALS medicatie 76
Yfke Mastbooms – 4VK
,MEVROUW WILDIERS – ZWANGERSCHAP-BEVALLING
CPR HOOGZWANGER SLACHTOFFER
• CPR zwangere CPR volwassene
o Owv fysiologische verschillen
o Aandacht en anticipatie van hulpverlener is noodzakelijk!
• Van alle overlijdens bij zwangeren ➔ 10% tgv cardiac arrest (C.A.)
• Bijkomend risico bij C.A. in 3e trimester:
o Bij rugligging ➔ Vena Cava compressie + Aortacompressie
• Belangrijk voor verdere behandeling:
o wat is oorzaak van C.A.?
• outcome CPR:
o maar ¼ zwangere overleeft!
• Sterfte tgv ZW = relatief zeldzaam in EU:
o Schatting 16 per 100000 geboorten (grote variatie tss landen)
NIET- ZWANGERSCHAP GEBONDEN OORZAKEN VAN MATERNALE STERFTE
• Anafylactische reactie
• Sepsis
• Overdosis drugs
• Zelfmoordpoging
• Trauma
• Verkeerde medicatie
• Bestaande hartafwijkingen moeder
ZWANGERSCHAP GEBONDEN OORZAKEN VAN MATERNALE STERFTE
• Bloeding
• Eclampsie – HELLP- syndroom
• Vruchtwaterembolie
• Trombo- embolische oorzaak
• Buitenbaarmoederlijke ZWS
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN IN DE ZWS
1. Respiratoir
2. Cardiovasculair
3. Hematologisch
4. Gastro-intestinaal
5. Genitaal
6. Centraal zenuwstelsel
RESPIRATOIR
• Foetus verbruikt veel 02! ➔ 10-20% hoger 02 verbruik bij zwangere
Yfke Mastbooms – 4VK
, • verminderde thorax compliantie
• verminderde functionele residuele capaciteit
• diafragma + 4 cm hoger dan normaal
gevolg= sneller hypoxie bij rea en moeilijker te beademen door hulpverlener
snelle interventie = nodig!! Na 4 min hersenschade → foetus kan iets langer zonder zuurstof
voor zwangere kan het nodig zijn:
• tracheale tube 0,5-1mm binnendiameter ( ID) kleiner dan die voor een niet zwangere vrouw
van gelijkaardige grootte vanwege het maternale luchtweg vernauwing ( oedeem)
CARDIOVASCULAIR
• cardiac output en bloedvolume: +30%
• hartfreq: +20 sl/min
• bloeddruk: -5 a 10 mmHg
• daling van de CVD
gevolg= verminderde veneuze retour waardoor relatieve tachycardie normaal is
CAVE: Tekenen van shock zijn meestal pas zichtbaar bij verlies vanaf 40% van het bloedvolume,
maar foetus begint al eerder te decompenseren !
HEMATOLOGISCH
• hogere verhouding bloedvolume → aanwezige RBC
➔ verdunning v/h bloed
➔ diagnose = valse anemie
• WBC gestegen
➔ diagnose= valse infectie
• Stijging sedimentatie en hypercoagulabele toestand
➔ hoger risico op trombose- embolie
GASTRO-INTESTINAAL
• Vertraagde maaglediging
• Verhoogde zuurproductie in maag
• Verminderde werking gastro-oesophagale sfincter
• Verhoogde intra-gastrische druk
➔ risico op aspiratie maaginhoud bij BWZverlies m.a.g. ernstige schade in de longen
➔ hoogzwangeren: niet als nuchter beschouwen
Yfke Mastbooms – 4VK
INHOUDSOPGAVE
Mevrouw Wildiers – zwangerschap-bevalling 3
cpr hoogzwanger slachtoffer 3
niet- zwangerschap gebonden oorzaken van maternale sterfte 3
zwangerschap gebonden oorzaken van maternale sterfte 3
fysiologische veranderingen in de ZWS 3
moeilijkheden bij CPR van hoogzwangeren 5
lichamelijke wijzigingen die C.P.R. beïnvloeden 6
defibrilatie en zwanger? mag dat? kan dat? 7
theoretische beschouwingen Zws 7
zwangerschap 7
theorethische beschouwingen bevalling 13
bevalling 13
te studeren 20
mr. Soogen – trauma 21
veiligheid 21
wat is trauma? 21
impact? 21
patiëntbeoordeling en eerste behandeling 22
mevrouw van hoof –inwendige urgenties 24
inleiding 24
beoordeling van de vitale functies en aanpak van bedreigde vitale functies 25
pathologie 29
intoxicaties 39
acuut abdomen 40
plaatsbepaling abdomen 43
mr. Van ASSche 44
intern noodplan 44
vroeger 44
ziekenhuisnoodplannen 44
extern noodplan 50
WHO 50
KB noodplanning 16 februari 2006 50
een ramp is: 50
soorten noodplannen 50
communicatie en overlegstructuren 53
indeling interventiezone ( examen) 55
rampengeneeskunde ( belangrijk) 56
Yfke Mastbooms – 4VK
, medisch interventieplan = MIP 56
discipline 2 61
MIP functies: 67
MIP: identificatie van de actoren 68
MIP: interveniërend personeel 68
mip: actiekaarten 69
mevrouw Vandewalle – Advanced Life Support - ALS volwassene 70
ABCDE methode (start hier altijd mee) 70
A = airway 70
B = breathing (normaalwaarden goed kennen) 70
C = Circulation 70
D = Disability 71
E = Exposure 71
aandachtspunten bij de reanimatie van volwassene (vet= belangrijk) 71
richtlijnen reanimatie volwassene 71
luchtweg en ventilatie 71
medicatie (intraveneuse toegang is niet meer gebruikelijk, altijd een botboor → intra osseus) 72
ecmo 72
hartmassage 72
shockbare ritmes (vet = belangrijk/examen) 72
mogelijke reversiebele oorzaken (examen!!!) 73
schokbare ritmes: VF/VT 73
standaard positie 73
alternatieve positie 73
niet shockbare ritmes (PEA/Astolie) Reanimeren -> niet defibrilleren (vet= examen) 74
Belangrijk schema voor examen → op pagina 139 in het nederlands! 75
ALS medicatie 76
Yfke Mastbooms – 4VK
,MEVROUW WILDIERS – ZWANGERSCHAP-BEVALLING
CPR HOOGZWANGER SLACHTOFFER
• CPR zwangere CPR volwassene
o Owv fysiologische verschillen
o Aandacht en anticipatie van hulpverlener is noodzakelijk!
• Van alle overlijdens bij zwangeren ➔ 10% tgv cardiac arrest (C.A.)
• Bijkomend risico bij C.A. in 3e trimester:
o Bij rugligging ➔ Vena Cava compressie + Aortacompressie
• Belangrijk voor verdere behandeling:
o wat is oorzaak van C.A.?
• outcome CPR:
o maar ¼ zwangere overleeft!
• Sterfte tgv ZW = relatief zeldzaam in EU:
o Schatting 16 per 100000 geboorten (grote variatie tss landen)
NIET- ZWANGERSCHAP GEBONDEN OORZAKEN VAN MATERNALE STERFTE
• Anafylactische reactie
• Sepsis
• Overdosis drugs
• Zelfmoordpoging
• Trauma
• Verkeerde medicatie
• Bestaande hartafwijkingen moeder
ZWANGERSCHAP GEBONDEN OORZAKEN VAN MATERNALE STERFTE
• Bloeding
• Eclampsie – HELLP- syndroom
• Vruchtwaterembolie
• Trombo- embolische oorzaak
• Buitenbaarmoederlijke ZWS
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN IN DE ZWS
1. Respiratoir
2. Cardiovasculair
3. Hematologisch
4. Gastro-intestinaal
5. Genitaal
6. Centraal zenuwstelsel
RESPIRATOIR
• Foetus verbruikt veel 02! ➔ 10-20% hoger 02 verbruik bij zwangere
Yfke Mastbooms – 4VK
, • verminderde thorax compliantie
• verminderde functionele residuele capaciteit
• diafragma + 4 cm hoger dan normaal
gevolg= sneller hypoxie bij rea en moeilijker te beademen door hulpverlener
snelle interventie = nodig!! Na 4 min hersenschade → foetus kan iets langer zonder zuurstof
voor zwangere kan het nodig zijn:
• tracheale tube 0,5-1mm binnendiameter ( ID) kleiner dan die voor een niet zwangere vrouw
van gelijkaardige grootte vanwege het maternale luchtweg vernauwing ( oedeem)
CARDIOVASCULAIR
• cardiac output en bloedvolume: +30%
• hartfreq: +20 sl/min
• bloeddruk: -5 a 10 mmHg
• daling van de CVD
gevolg= verminderde veneuze retour waardoor relatieve tachycardie normaal is
CAVE: Tekenen van shock zijn meestal pas zichtbaar bij verlies vanaf 40% van het bloedvolume,
maar foetus begint al eerder te decompenseren !
HEMATOLOGISCH
• hogere verhouding bloedvolume → aanwezige RBC
➔ verdunning v/h bloed
➔ diagnose = valse anemie
• WBC gestegen
➔ diagnose= valse infectie
• Stijging sedimentatie en hypercoagulabele toestand
➔ hoger risico op trombose- embolie
GASTRO-INTESTINAAL
• Vertraagde maaglediging
• Verhoogde zuurproductie in maag
• Verminderde werking gastro-oesophagale sfincter
• Verhoogde intra-gastrische druk
➔ risico op aspiratie maaginhoud bij BWZverlies m.a.g. ernstige schade in de longen
➔ hoogzwangeren: niet als nuchter beschouwen
Yfke Mastbooms – 4VK
