Samenvatting Mens onder spanning HF14 Middelgerelateerde en verslavingsstoornissen

HF14: Middelgerelateerde en
verslavingsstoornissen
Misverstanden
Drugs zijn een probleem van onze huidige Westerse samenleving
 Gebruik van roesverwekkende middelen is
o Van alle tijden
o Van alle culturen
 Wat op bep. moment in bep. cultuur getolereerd wordt en wat niet,
verschilt
o In alle tijden
o In alle (sub)culturen

Drugs ≠ drugs
 Gebruikt van sommige psychoactieve middelen is in onze
samenleving normaal
o Wordt helemaal niet gezien als druggebruik
o Bv. roken
 Gebruik van andere psychoactieve middelen is in onze samenleving
illegaal en strafbaar
o Bv. joint
 Gebruik van sommige psychoactieve middelen wordt in onze
samenleving voorgeschreven door artsen en apothekers
o Bv. rilatine
 Gebruik van andere psychoactieve middelen wordt in onze
samenleving als gevaarlijk en risicovol beschouwd
o Bv. XTC

Alleen drugs zijn echt verslavend
 Ook andere dingen verslavend

Cannabis is de vijand
 Is eigenlijk alcohol
 33 % van de ongevallen en spoedgevallen → alcoholgerelateerd
 In 2017 liepen 49.150 bestuurders tegen de lamp die te veel
gedronken hadden, dat is 135 per dag
 75 % van de geweldsmisdaden zijn alcoholgerelateerd
 30 tot 60 % van de kindermishandelingen zijn alcoholgerelateerd
 Alcoholmisbruik kost de maatschappij jaarlijks 4,2 miljard (indirecte
kosten niet meegerekend)

Mensen raken verslaafd omdat ze een bep. drug lekker vinden
1
Hoofdstuk 14

,  Mensen drinken/gebruiken niet omdat ze dorst hebben
 Mensen drinken/gebruiken niet omdat ze het lekker vinden
 Wel
o Omdat het middel verdovend werkt
o Omdat ze door het middel hun problemen kunnen
beheersen/onderdrukken/vergeten


Symptomatologie
Verslaving wordt vastgesteld adhv 11 criteria (DSM-5)
 Voldoet iemand aan 2 of 3 criteria= lichte stoornis
 Voldoet iemand aan 4 of 5 criteria= matige stoornis
 Voldoet iemand aan 6 of meer criteria= ernstige stoornis

Criteria:
 Meer of langduriger gebruik dan het plan was
 De aanhoudende wens het gebruik te minderen of eerdere pogingen
hebben gedaan om het gebruik te minderen.
 Veel tijd besteden in het verkrijgen, gebruiken en herstellen na het
gebruik.
 Sterk verlangen om te gebruiken. (→ craving)
 Verplichtingen op het werk, school of thuis niet nakomen.
 Sociale en interpersoonlijke problemen door het gebruik.
 Belangrijke activiteiten (sociaal of werk gerelateerd) opgeven door
het gebruik.
 Voortdurend gebruik, ook wanneer dit fysiek gevaar oplevert.
 Voortdurend gebruik ondanks dat men weet heeft dat het gebruik
lichamelijke of psychische problemen met zich meebrengt of
verergert.
 Grotere hoeveelheden nodig hebben om het effect nog te voelen
(→tolerantie)
 Het optreden van onttrekkings- en ontwennings-verschijnselen.

Criteria ivm verminderde controle

Criteria ivm verminderd sociaal functioneren

Criteria ivm risicogedrag

!! Merk op dat overmatig gebruik geen diagnostisch criterium vormt !!

Spreken over verslaving → altijd beetje misleidend
 Omdat verslaving op zich niet altijd een duidelijk aflijnbaar is
 Omdat er binnen diagnose verslaving, verschillende beelden
mogelijk is

Alles moet steeds geïndividualiseerd worden op basis van
2
Hoofdstuk 14

,  Het verloop van het proces,
 De concrete invulling van de verslaving

Gebruik is (ab)normaal als:
 … het frequenter voorkomt dan normaal
 … het ernstiger is dan normaal
 … het langduriger is dan normaal
 … het tot persoonlijk lijden leidt
 … het het dagdagelijks functioneren verhindert
 … het verhindert dan men zijn rollen kan opnemen
 … het een gevaar oplevert voor de betrokkene

Intoxicatie
 Kenmerken ervan zijn afhankelijk van:
o Middel
o Dosis
o Biologische kwetsbaarheid van de gebruiker
o Verwachtingen van de gebruiker
 Teken van intoxicatie
o Verwarring
o Strijdlust
o Belemmerd beoordelingsvermogen
o Concentratieverlies
o Belemmerde motorische- en ruimtelijke vaardigheden
 Risico van intoxicatie= de dood door:
o Directe biochemische effecten: ademhalingsproblemen,
hartritmestoornissen, levercirrose, Korsakoff, kanker…
o Indirecte psychische effecten: belemmerd oordeelvermogen,
gevaarlijk gedrag…

Ontwenningsverschijnselen
 Kenmerken van ontwenningssyndroom
o Wanneer gebruik (plots) gestaakt wordt → ontstaan
ziekteverschijnselen
 Op hun beurt sociaal en beroepsmatig functioneren
hinderen
 Fysieke problemen (=cold turkey)
o Koorts, zweten
o Slapeloosheid
o Braken, misselijkheid
o Spierpijnen
o Loopneus
o Diarree
o Koude rillingen, kippenvel

3
Hoofdstuk 14