Samenvatting Mens onder spanning HF3 Psycho-schizofrenie

HF3: Psycho-Schizofrenie
Misverstanden
Schizofrenie is geen psychose
 Er zijn meerdere stoornissen waarbij mensen tijdelijke psychotisch
kunnen zijn
o Bv: depressie als gevolg van drug
 Schizofrenie= stoornis waarbij mensen langdurig/levenslang
psychotisch zijn
 Velen hebben psychotische verschijnselen, maar bij de meesten zijn
deze mild, onschuldig, van voorbijgaande aard

Schizofrenie is niet hetzelfde als een dubbele/gespleten persoonlijkheid
 Misverstand gaat terug op Zwitserse psychiater Eugen BLEULER die
term schizofrenie in begin van 20° eeuw heeft geïntroduceerd
o Letterlijk betekent het ‘gespleten geest’
 Het was Kreaplin die in 1896 de dementia Praecox (letterlijk: een
vroegtijdige dementie) onderscheidde van een manisch-depressieve
psychose
o Sprak ook niet over één ziektebeeld, maar over groep vd
schizofrenieën

Veruit de meeste geweldsdelicten worden gepleegd door personen die niet
schizofreen zijn en veruit de meeste personen met schizofrenie plegen
geen geweldsdelicten
 1 op 14.000.000 mensen vermoord door iemand met een
psychotische stoornis
 Schizofrenie wekt angst op bij omgeving. Patiënten beseffen dit en
lijden daaronder


Symptomatologie
Criteria:
 Wanen
 Hallucinaties
 Ongestructureerde spraak
 Ongeorganiseerd of katatoon gedrag
 Negatieve symptomen

Positieve en psychotische symptomen

Moeten … aanwezig zijn bovendien:

1
Hoofdstuk 3

,  2 (of meer) van de kernsymptomen
 Ten minste 1 van de eerste 3 kernsymptomen
 6 maanden symptomen
 Ten minste 1 maand psychotische symptomen

Positieve symptomen:
 Iets wat aan het normale functioneren wordt toegevoegd
 Kenmerken die een gezond mens niet heeft

Negatieve symptomen
 Iets wat van het normale functioneren wordt weggenomen
 Vermindering van het functioneren
 Typische negatieve symptomen bij schizofrenie:
o Verminderde sociale contacten: sociale isolatie
o Verminderde emotionele beleving: een algehele apathie
o Verminderd aan dynamisme en initiatief, verlies van
motivatie
o Verminderde aandachtsspanning- en concentratie
o Verminderd plezier in het dagdagelijkse
o Verminderde taal: spraakarmoede
o

!! Spreken over schizofrenie altijd beetje misleidend, omdat het op zich
eigenlijk niet altijd duidelijk aflijnbaar syndroom is en er binnen de
diagnose verschillende ziektebeelden mogelijk zijn !!

!! Alles moet geïndividualiseerd worden: het verloop van ziekteproces en
concrete invulling vd symptomen !!

Door grote verscheidenheid in uitingsvormen en vermoedelijke
verscheidenheid in oorzaken → soms gesproken van
schizofreniespectrumstoornis

Denkstoornissen: Wanen
 Wanen= sterke irrationele/onlogische overtuigingen
o Ondanks bewijzen van het tegendeel
o Ondanks een gebrek aan steun in zijn onmiddellijke omgeving
 Niets ter wereld kan betrokkene van overtuiging doen veranderen
 De overtuigingen zijn onwankelbaar en niet te corrigeren
 Kunnen gebaseerd zijn op een reële mogelijkheid, maar zijn vaak
uiterst onwaarschijnlijk of bizar
o Bv: denken dat je vergiftigd wordt, dat aliens een chip in je
hoofd hebben geplant
 Wanen kunnen erg bedreigend en beangstigend zijn


2
Hoofdstuk 3

, Achtervolgingswanen = persoon denkt dat er een samenzwering tegen
hem beraamd wordt en dat hij door anderen voortdurend belaagd en
bedreigd wordt.
 Denken dat de geheime dienst achter me aan zit

Betrekkingswanen = persoon denkt dat toevallige gebeurtenissen om
hem heen betrekking hebben op hem of voor hem erg belangrijk zijn
 Denken dat de nieuwslezer een persoonlijke boodschap wil
overbrengen
 Denken dat de vormen van de wolken een boodschap inhouden
 Denken dat iedereen in de bus het over hem/haar heeft...

Beïnvloedingswanen= persoon denkt dat anderen zijn gedachten
bepalen, horen of verwijderen
 Denken dat de duivel je gedrag stuurt
 Denken dat de CIA via een chip aan jouw zijn bevelen kan
doorgeven…
 Denken dat aliens mijn denken sturen en zeggen wat ik moet doen…
 Denken dat via bestralingen zijn gedachten gewist zijn…

Ondergangswanen= persoon denkt dat hij of de wereld naar de
verdoemnis gaat
 Denken dat men ongeneeslijke ziekte heeft, ook al is er geen
medisch bewijs voor
 Denken dat men de de wereld op het punt staat verwoest te
worden…

Nihilistische wanen= persoon denkt niet te bestaan of zijn bestaan te
verliezen
 Denken dat het eigen lichaam aan het wegrotten is
 Denken dat z’n hersenen in elkaar aan te schrompelen zijn
 Denken dat men geen lichaam meer heeft…

Grootheidswanen= persoon denkt dat hij iemand anders is die erg
belangrijk/beroemd is
 Denken dat men Jezus Christus is of Ann Christy
 Denken dat men de geliefde is van (bekend) persoon
 Denken dat men de uitverkorene is om de wereld te redden…

Partitiewanen= persoon denkt dat voorwerpen transparant zijn
 Denken dat stralen, voorwerpen of personen door muren heen
kunnen komen…

!! Wanen zijn niet permanent, maar in psychotische opstoten !!

Wanen zijn niet beperkt tot mensen met schizofrenie, kunnen ook gevolg
zijn van:

3
Hoofdstuk 3