Samenvatting Mens onder Spanning HF1 Diagnostiek en Classificatie

HF1: Diagnostiek en Classificatie
Wat is classificeren?
Iets wat je onrechtstreeks doet → om orde te scheppen in complexiteit

Waarom? Dingen makkelijker terug vinden, snellere communicatie, orde
brengen, mogelijkheid tot onderzoek

Ordenen van
 Gedrag
 Gevoelens
 Gedachten

Ordenen van menselijk gedrag, ervaringen, belevingen en eigenschappen,
NIET van mensen!!


Van zot naar ziek
Madness= gek en zot als beschrijvende diagnose

Verschillende pogingen om dit anders te vatten, classificeren
 Bv. Hippocrates (vader van de moderne geneeskunde)
o Abnormaal gedrag veroorzaakt door fysieke problemen
o Onevenwicht in de 4 lichaamssappen of humores (te veel aan)
 Zwarte gal: melancholisch, zwartgallig
 Gele gal: cholerisch, driftig, opvliegend
 Bloed: vurig, energiek, enthousiast
 Slijm: flegmatisch, rustig, kalm, traag
o Zijn voorgestelde behandeling probeerde dit evenwicht te
herstellen
 Later tot inzicht dat het van buitenaf kwam
o Beïnvloed door giftige stoffen
o Bezeten door externe boze geesten/demonen

Evolutie van madness concept naar mentall illness door ontdekkingen
 Verband gezien tussen bep. klinische ziektebeelden en postmortem
afwijkingen
o Verlamming aan 1 lichaamshelft door hersenbloeding of
bloedklonter
 Ontdekking van de ziektekiemen door Louis Pasteur
o Bv. Syfilis




1
Hoofdstuk 1

,Van opsluiting naar behandeling
Psychiatrie= jonge discipline
 Psyche= ziel
 Iatros= arts, genezer
 1808 voor eerst gebruikt door Johann Christian Reil
o Oproep om discipline op te richten voor behandeling van
geesteszieken
 Ervoor: zelden behandelt

Mensen die als zot of gek werden omschreven, werden:
 Weggestopt van de maatschappij
 Geketend
 Aderlatingen `

Uitzondering: Pinel (18e eeuw) in het Salpétrière ziekenhuis
 Was daar arts
 Installeerde morele behandeling
o Contact met en observatie van patiënten: centraal
 Ontwikkelde 1e classificatie
 5 categorieën
o Melancholie
o Manie met delier
o Manie zonder delier
o Dementie
o Idiotie

→ Vlaamse tegenhanger: Dr. Guislain (18e E)
 Pleit voor humane behandeling van geesteszieken
 Bouwt samen met Broeders van Liefde een gesticht


Van inventariseren naar classificeren
Emil Kraepelin (19e E)
 Zorgde voor meer omvattende classificatiesysteem voor
psychopathologie
 Vertrok vanuit medische kader → structuur brengen in soorten
symptomen
o Classificatie obv patronen van symptomen → syndroom
 Nog steeds de basis voor wat we vandaag gebruiken in classificaties
 Prognose-gericht
 Onderscheid tussen ziektebeelden die te genezen zijn en die niet te
genezen zijn

Begin 20e E

2
Hoofdstuk 1

,  Behoefte aan classificatie neemt toe
 Ontstaan de ambulante praktijk
 Ontwikkeling psycho-analyse (Freud en Jung)
 Ook minder ernstige beelden worden behandeld

1952: DSM-I (Boek lezen)


Van symptoom naar syndroom
Symptoom= enkel teken of kenmerk (subjectief ervaren)

Syndroom= verzameling van meerdere symptomen (een patroon)

Bv. Depressie/anorexia (syndroom)
 Kernsymptoom: met zekerheid gekoppeld aan stoornis
o Bv. onvermogen om plezier te beleven/wens om mager te zijn
 Facultatief symptoom: niet bepalend voor diagnose
o Bv. moeheid, slaapstoornis/uitblijven menstruatie




Syndroomdiagnose
 Groepeert symptomen
 Zegt niets over hoe en waarom symptomen samen voorkomen
 Eenvoudigere behandeling met weinig op maat gesneden
modaliteiten
o Bv. depressie behandelen met antidepressiva, depressie
resultaat van jarenlang partnergeweld komt niet ter sprake

Structuurdiagnose
 Beschrijving van symptomen
o Neurobiologische en psychologische aspecten
o Aandacht voor factoren die iemand kwetsbaar maken
(predisponerende factoren)

3
Hoofdstuk 1