Proprioceptieve Neuromusculaire
Facilitatie (PNF) – F. Lanszweert
- Proprioceptie = afferente aanvoer: prikkel die binnen komt in receptor en naar boven
gestuurd wordt
- Neuromusculair = efferente antwoord op die prikkel
- Facilitatie = het gemakkelijk maken van (proprioceptie en neuromusculaire return)
1.Functionele bewegingen
- De wereld zit er vol van (trappen opgaan, kuisen, sporten…)
- Zit ingebakken in de mensheid, doet men automatisch
- Faciliteren de bewegingen die we willen doen
- Kind: spreidstand, linkerhand gedraaid, kijkt naar wat hij doet, gekruiste coördinatie zit al
in ons vanaf de geboorte.
Patronen kunnen door trauma verstoord worden en wij moeten die via facilitatie
technieken terug aanleren.
1.1 Karakteristieken
- 3D bewegingen
- Spiraal en diagonaal bewegingen
- Romp betrokken overdracht naar verschillende delen kinetische keten
!Hoe hoger de intensiteit van de beweging/sport hoe meer die karakteristieken zichtbaar
worden
VB. schaatsen, volleybal, klimmen, karate… alle karakteristieken functionele bewegingen
aanwezig
1.2 Hulpmiddelen (om functionele bewegingen te
bereiken)
- Elongatie (acceleratie) = opnemen van lengte
VB. tennis opslag
- Compensatie (overflow) = iets dat sterk is gebruiken om iets zwakkers kracht bij te zetten
VB. als je zware gewichten optilt, duw je met handen op de gewichten
- Visuele FB = kijken naar het doel dat je wil bereiken
VB. kijken waar je naar gaat opslaan
- Perfecte timing & coördinatie = op juiste moment juiste prikkel geven
- Aandacht & concentratie = je moet bereid zijn om erin te investeren
1.3 Voorbeelden
- Filmpje 1: Revalidatie zwemmer
o Approximatie = schouder sterker maken door druk op
ellebogen
o Overflow = handen in elkaar
Proprioceptie ↑
1
, - Filmpje 2: revalidatie zwemmer
o Spiraalbewegingen = Li kruist met Re
o Trunk = buikspieren opspannen
- Filmpje 3: revalidatie zwemmer
o Trunk = buikspieren opspannen, kont
omhoog
o Spiraalbewegingen = kruisen armen/
benen
o Visuele FB = kijken naar doel
2.Het PNF concept
2.1. Historie
- Populatie? P. met neurologische letsels
- Doel? Functionaliteit verbeteren
- Hulpmiddelen? Alle vormen van facilitatie die zorgden voor spieractiviteit of beweging
2.2. Principes (24min)
2.2.1. Optimale weerstand
- Waarom?
o Weerstand verhoogt de actieve spiertonus met een gelijk corticaal commando (juiste
spierspanning)
o Proprioceptieve reflexen van agonisten stimuleren samentrekkingen van synergisten
(=helpers)
o Intense contractie van agonisten stimuleren contracties van antagonisten (co-
contracties) CRAC methode
- Wat is optimaal?
o Isotone R (concentrisch/excentrisch/isotoon)
o Isometrisch (statisch)
- Hoe lang?
o Afhankelijk van het doel
o Tot aan de pijn
- Voorbeelden?
o Theraband, zwempaddles…
2.2.2. Irradiatie, reinforcement, overflow
- Wat?
o Activatie van synergisten als reactie op een stimulus
2
Facilitatie (PNF) – F. Lanszweert
- Proprioceptie = afferente aanvoer: prikkel die binnen komt in receptor en naar boven
gestuurd wordt
- Neuromusculair = efferente antwoord op die prikkel
- Facilitatie = het gemakkelijk maken van (proprioceptie en neuromusculaire return)
1.Functionele bewegingen
- De wereld zit er vol van (trappen opgaan, kuisen, sporten…)
- Zit ingebakken in de mensheid, doet men automatisch
- Faciliteren de bewegingen die we willen doen
- Kind: spreidstand, linkerhand gedraaid, kijkt naar wat hij doet, gekruiste coördinatie zit al
in ons vanaf de geboorte.
Patronen kunnen door trauma verstoord worden en wij moeten die via facilitatie
technieken terug aanleren.
1.1 Karakteristieken
- 3D bewegingen
- Spiraal en diagonaal bewegingen
- Romp betrokken overdracht naar verschillende delen kinetische keten
!Hoe hoger de intensiteit van de beweging/sport hoe meer die karakteristieken zichtbaar
worden
VB. schaatsen, volleybal, klimmen, karate… alle karakteristieken functionele bewegingen
aanwezig
1.2 Hulpmiddelen (om functionele bewegingen te
bereiken)
- Elongatie (acceleratie) = opnemen van lengte
VB. tennis opslag
- Compensatie (overflow) = iets dat sterk is gebruiken om iets zwakkers kracht bij te zetten
VB. als je zware gewichten optilt, duw je met handen op de gewichten
- Visuele FB = kijken naar het doel dat je wil bereiken
VB. kijken waar je naar gaat opslaan
- Perfecte timing & coördinatie = op juiste moment juiste prikkel geven
- Aandacht & concentratie = je moet bereid zijn om erin te investeren
1.3 Voorbeelden
- Filmpje 1: Revalidatie zwemmer
o Approximatie = schouder sterker maken door druk op
ellebogen
o Overflow = handen in elkaar
Proprioceptie ↑
1
, - Filmpje 2: revalidatie zwemmer
o Spiraalbewegingen = Li kruist met Re
o Trunk = buikspieren opspannen
- Filmpje 3: revalidatie zwemmer
o Trunk = buikspieren opspannen, kont
omhoog
o Spiraalbewegingen = kruisen armen/
benen
o Visuele FB = kijken naar doel
2.Het PNF concept
2.1. Historie
- Populatie? P. met neurologische letsels
- Doel? Functionaliteit verbeteren
- Hulpmiddelen? Alle vormen van facilitatie die zorgden voor spieractiviteit of beweging
2.2. Principes (24min)
2.2.1. Optimale weerstand
- Waarom?
o Weerstand verhoogt de actieve spiertonus met een gelijk corticaal commando (juiste
spierspanning)
o Proprioceptieve reflexen van agonisten stimuleren samentrekkingen van synergisten
(=helpers)
o Intense contractie van agonisten stimuleren contracties van antagonisten (co-
contracties) CRAC methode
- Wat is optimaal?
o Isotone R (concentrisch/excentrisch/isotoon)
o Isometrisch (statisch)
- Hoe lang?
o Afhankelijk van het doel
o Tot aan de pijn
- Voorbeelden?
o Theraband, zwempaddles…
2.2.2. Irradiatie, reinforcement, overflow
- Wat?
o Activatie van synergisten als reactie op een stimulus
2
