ANATOMIE
1. Inleiding tot de anatomie en fysiologie
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
- Anatomie
- de studie van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relaties tussen
lichaamsdelen —> bouw van het lichaam
- Fysiologie
- de studie van de manier waarop levende organismen hun finale functies verrichten —
> werking van het lichaam
- Cytologie
- de celleer
- Histologie
- weefselleer
- Pathologie
- = bestuderen van de effecten van aandoeningen op het functioneren van organen of
stelsel
- Homeostase
- = het streven naar een stabiel intern milieu (evenwicht)
- Homeostatische regulering
- = aanpassingen van de fysiologische systemen, waardoor de homeostase wordt
gehandhaafd
- Negatieve terugkoppeling
- = een variatie buiten de gewenste spreiding wekt een automatisch reactie op —>
situatie wordt gecorrigeerd (gaat afwijkingen ten opzichte van de normwaarden tegen)
- Positieve terugkoppeling
- = de aanvankelijke prikkel brengt een reactie teweeg, waardoor de prikel wordt
versterkt
- Anatomische positie
- = rechtopstaande positie van de mens waarbij :
- handen naast het lichaam van palmen naar voren (met duimen naar buiten)
- voeten bij elkaar
- rugligging wanneer gezicht omhoog gericht is
- buikligging wanneer gezicht omlaag gericht is
- Sereuze membraan
- = vochtafscheidende membraan dat bestaat uit een visceraal vlies, vocht en pariëtaal
vlies
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf
kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
- Bespreek het verband tussen anatomie en fysiologie.
- uit anatomische informatie komen aanwijzingen naar voren over mogelijke functies
(fysiologie)
Pagina 1 van 67
, - fysiologische mechanismen kunnen vaak worden verklaard op basis van
achterliggende anatomie
- Welke drie anatomische structuren zijn noodzakelijk voor de homeostatische
regulering?
- 1. receptor
- gevoelig voor bepaalde verandering in de omgeving (prikkels / stimulus)
- 2. besturingscentrum / integratiecentrum
- informatie van de receptor ontvangen en verwerken
- 3. effector
- = een cel / orgaan
- reageert op de signalen van het besturingscentrum en waarvan de werking
de prikkel tegengaat / versterkt
- Wat is negatieve terugkoppeling? Geef twee voorbeelden.
- reactie die de werking van een bepaalde prikkel tegengaat en zo een tekort/teveel
gaat neutraliseren
- een prikkel veroorzaakt een reactie die de oorspronkelijke prikkel teniet doet
- voorbeeld :
- zweten —> het lichaam krijgt te warm en zal proberen af te koelen door te
zweten (door de afgifte van zweet wordt de warmteafgifte versterkt)
- bloedsuikerspiegel —> indien er te veel suiker ingenomen wordt zal het
lichaam een hormoon aanmaken om de spiegel terug te laten zakken
- Wat is positieve terugkoppeling? Geef twee voorbeelden.
- een reactie die de werking van een bepaalde prikkel versterkt en zo een tekort zal
verminderen of een teveel zal vermeerderen. dit is nuttig voor processen die snel
moeten worden voltooid, maar tevens ook schadelijk aangezien elke afwijzing
t.a.v. een gewenste situatie zal worden versterkt
- voorbeeld :
- bloedstolling —> als er een wondje bloedt zal het lichaam meer bloed
aanmaken om het bloed te laten stollen e op die manier het wondje te
dichten
Pagina 2 van 67
, - bevalling —> er worden steeds meer hormonen aangemaakt om de geboorte
te stimuleren
- Bespreek het verband tussen ziekte enerzijds en homeostatische regulering
anderzijds.
- als het lichaam er niet in slaagt om op gelijk welk vlak dan ook de homeostase te
bewaren, dan wordt het ziek
- De anatomische oriëntatiepunten (figuur 1.6 - enkel vetgedrukt) met vervoeging
- Kunnen aanduiden / benoemen op figuur
- Kunnen vertalen vanuit het Nederlands naar het Latijn.
Pagina 3 van 67
, - De drie primaire vlakken (figuur 1.9)
- Kunnen opsommen, omschrijven en toepassen
- Kunnen aanduiden / benoemen op een figuur.
- 1. transversaal vlak
- lichaam wordt in een bovenste en onderste verdeelt
- 2. frontaal vlak = coronale vlak
- strekt zich lateraal uit (van zijkant tot zijkan) en verdeelt het lichaam in een
ventraal en dorsaal gedeelte
- 3. sagitaal vlak
- loopt van ventraal naar dorsaal
- verdeeld het lichaam in een linker-en rechtergedeelte
- midsagitalle doorsnede
- doorsnede die door de middenlijn van het lichaam loopt en die het lichaam in
een linker- en rechterhelft verdeelt
- snijdt de benen niet door!
anterior de voorkant, voor
ventraal de buikzijde
posterior de achterzijde, achter
dorsaal de rugzijde
craniaal of cefaal het hoofd
Pagina 4 van 67
1. Inleiding tot de anatomie en fysiologie
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
- Anatomie
- de studie van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relaties tussen
lichaamsdelen —> bouw van het lichaam
- Fysiologie
- de studie van de manier waarop levende organismen hun finale functies verrichten —
> werking van het lichaam
- Cytologie
- de celleer
- Histologie
- weefselleer
- Pathologie
- = bestuderen van de effecten van aandoeningen op het functioneren van organen of
stelsel
- Homeostase
- = het streven naar een stabiel intern milieu (evenwicht)
- Homeostatische regulering
- = aanpassingen van de fysiologische systemen, waardoor de homeostase wordt
gehandhaafd
- Negatieve terugkoppeling
- = een variatie buiten de gewenste spreiding wekt een automatisch reactie op —>
situatie wordt gecorrigeerd (gaat afwijkingen ten opzichte van de normwaarden tegen)
- Positieve terugkoppeling
- = de aanvankelijke prikkel brengt een reactie teweeg, waardoor de prikel wordt
versterkt
- Anatomische positie
- = rechtopstaande positie van de mens waarbij :
- handen naast het lichaam van palmen naar voren (met duimen naar buiten)
- voeten bij elkaar
- rugligging wanneer gezicht omhoog gericht is
- buikligging wanneer gezicht omlaag gericht is
- Sereuze membraan
- = vochtafscheidende membraan dat bestaat uit een visceraal vlies, vocht en pariëtaal
vlies
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf
kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
- Bespreek het verband tussen anatomie en fysiologie.
- uit anatomische informatie komen aanwijzingen naar voren over mogelijke functies
(fysiologie)
Pagina 1 van 67
, - fysiologische mechanismen kunnen vaak worden verklaard op basis van
achterliggende anatomie
- Welke drie anatomische structuren zijn noodzakelijk voor de homeostatische
regulering?
- 1. receptor
- gevoelig voor bepaalde verandering in de omgeving (prikkels / stimulus)
- 2. besturingscentrum / integratiecentrum
- informatie van de receptor ontvangen en verwerken
- 3. effector
- = een cel / orgaan
- reageert op de signalen van het besturingscentrum en waarvan de werking
de prikkel tegengaat / versterkt
- Wat is negatieve terugkoppeling? Geef twee voorbeelden.
- reactie die de werking van een bepaalde prikkel tegengaat en zo een tekort/teveel
gaat neutraliseren
- een prikkel veroorzaakt een reactie die de oorspronkelijke prikkel teniet doet
- voorbeeld :
- zweten —> het lichaam krijgt te warm en zal proberen af te koelen door te
zweten (door de afgifte van zweet wordt de warmteafgifte versterkt)
- bloedsuikerspiegel —> indien er te veel suiker ingenomen wordt zal het
lichaam een hormoon aanmaken om de spiegel terug te laten zakken
- Wat is positieve terugkoppeling? Geef twee voorbeelden.
- een reactie die de werking van een bepaalde prikkel versterkt en zo een tekort zal
verminderen of een teveel zal vermeerderen. dit is nuttig voor processen die snel
moeten worden voltooid, maar tevens ook schadelijk aangezien elke afwijzing
t.a.v. een gewenste situatie zal worden versterkt
- voorbeeld :
- bloedstolling —> als er een wondje bloedt zal het lichaam meer bloed
aanmaken om het bloed te laten stollen e op die manier het wondje te
dichten
Pagina 2 van 67
, - bevalling —> er worden steeds meer hormonen aangemaakt om de geboorte
te stimuleren
- Bespreek het verband tussen ziekte enerzijds en homeostatische regulering
anderzijds.
- als het lichaam er niet in slaagt om op gelijk welk vlak dan ook de homeostase te
bewaren, dan wordt het ziek
- De anatomische oriëntatiepunten (figuur 1.6 - enkel vetgedrukt) met vervoeging
- Kunnen aanduiden / benoemen op figuur
- Kunnen vertalen vanuit het Nederlands naar het Latijn.
Pagina 3 van 67
, - De drie primaire vlakken (figuur 1.9)
- Kunnen opsommen, omschrijven en toepassen
- Kunnen aanduiden / benoemen op een figuur.
- 1. transversaal vlak
- lichaam wordt in een bovenste en onderste verdeelt
- 2. frontaal vlak = coronale vlak
- strekt zich lateraal uit (van zijkant tot zijkan) en verdeelt het lichaam in een
ventraal en dorsaal gedeelte
- 3. sagitaal vlak
- loopt van ventraal naar dorsaal
- verdeeld het lichaam in een linker-en rechtergedeelte
- midsagitalle doorsnede
- doorsnede die door de middenlijn van het lichaam loopt en die het lichaam in
een linker- en rechterhelft verdeelt
- snijdt de benen niet door!
anterior de voorkant, voor
ventraal de buikzijde
posterior de achterzijde, achter
dorsaal de rugzijde
craniaal of cefaal het hoofd
Pagina 4 van 67
