Larynxkanker, laryngectomie en spraak
Laryngectomie = heelkundig verwijdering larynx door ontwikkeling carnicoom
Vaak mannelijke patiënten tussen 50 en 60 jaar
Rokers, alcohol, giftige stoffen (zoals asbest of nikkel) en bestraling op het werk
Als gevolg van larynxkanker → larynx verwijderen → kan grote impact hebben op spreken,
slikken…
Carcinoom:
Symptomen:
Symptomen ontstaan vaak geleidelijk aan
Heesheid
Dyspnoe
o = ademhalingsklachten naarmate die tumor groeit, de in- en uitademing
wordt beïnvloedt
Stridor
o geluid bij in- en uitademen
Pijn
Dysfagie
o Slikmoeilijkheden
Hoesten
Hemoptysis
o Ophoesten van bloed
Halitosis
o Ophoesten van bloed (belangrijk mensen doorsturen naar NKO-arts, longarts)
Gezwollen hals en gevoeligheid t.h.v. larynx
Eigenlijke diagnose:
Pas gesteld op basis van een biopsie
kijken naar het strottenhoofd met een cameraatje → men ziet gezwel → dan gaat men
biopsie gaan nemen en bekijken welke cellen dit zijn
TNM-classificatie:
= systeem voor de stadiëring van kanker en carcinomen
T (0-4): uitgebreidheid van de tumor
grootte of directe uitbreiding van de primaire tumor
een hogere waarde duidt op een slechtere prognose
Bij T0 is er geen aantoonbare primaire tumor
N (0-3): mate van uitzaaiing naar de lymfeklieren in de hals (“lymph nodes”)
uitbreiding naar regionale lymfeklieren
'0' betekent geen lymfekliermetastasen, 1-3 betekent dat er metastasen in de
regionale lymfeklieren voorkomen
waarde afhankelijk van aantal en lokalisatie lymfekliermetastasen
, M (0-1): metastasering
metastasen op afstand
'0' betekent geen metastase op afstand, '1' betekent metastasen op afstand
Behandeling:
Hierbij rekening gehouden met de precieze locatie en de uitgebreidheid van de tumor
Radiotherapie
met het oog op het verwijderen van alle eventueel overblijvende sporen van kanker
Laryngectomie
strottenhoofd geheel of gedeeltelijk verwijderd, soms ook maar een deel verwijderd
en voor de rest bestraalt
Chemotherapie
behandeling met chemisch bereide stof met een celdelingremmende of celdodende
werking (wordt soms afgewisseld met radiotherapie)
Dikwijls combinatie
Laryngectomie:
Verwijdering larynx
Trachea omgebogen en vastgemaakt aan voorste halswand
je lucht moet natuurlijk nog naar buiten kunnen daardoor (puntje 2)
Tracheostoma
ze maken dan een gaatje en door dat gaatje kan men dan in en uitademen
Patiënt verliest meteen het orgaan waarmee normaal stemtrillingen voortgebracht worden
en ook de luchtweg gewijzigd
de lucht uit de longen kan dus niet meer gebruikt worden om spraak te produceren
Nood aan nieuwe vorm van spraak
Laryngectomie = heelkundig verwijdering larynx door ontwikkeling carnicoom
Vaak mannelijke patiënten tussen 50 en 60 jaar
Rokers, alcohol, giftige stoffen (zoals asbest of nikkel) en bestraling op het werk
Als gevolg van larynxkanker → larynx verwijderen → kan grote impact hebben op spreken,
slikken…
Carcinoom:
Symptomen:
Symptomen ontstaan vaak geleidelijk aan
Heesheid
Dyspnoe
o = ademhalingsklachten naarmate die tumor groeit, de in- en uitademing
wordt beïnvloedt
Stridor
o geluid bij in- en uitademen
Pijn
Dysfagie
o Slikmoeilijkheden
Hoesten
Hemoptysis
o Ophoesten van bloed
Halitosis
o Ophoesten van bloed (belangrijk mensen doorsturen naar NKO-arts, longarts)
Gezwollen hals en gevoeligheid t.h.v. larynx
Eigenlijke diagnose:
Pas gesteld op basis van een biopsie
kijken naar het strottenhoofd met een cameraatje → men ziet gezwel → dan gaat men
biopsie gaan nemen en bekijken welke cellen dit zijn
TNM-classificatie:
= systeem voor de stadiëring van kanker en carcinomen
T (0-4): uitgebreidheid van de tumor
grootte of directe uitbreiding van de primaire tumor
een hogere waarde duidt op een slechtere prognose
Bij T0 is er geen aantoonbare primaire tumor
N (0-3): mate van uitzaaiing naar de lymfeklieren in de hals (“lymph nodes”)
uitbreiding naar regionale lymfeklieren
'0' betekent geen lymfekliermetastasen, 1-3 betekent dat er metastasen in de
regionale lymfeklieren voorkomen
waarde afhankelijk van aantal en lokalisatie lymfekliermetastasen
, M (0-1): metastasering
metastasen op afstand
'0' betekent geen metastase op afstand, '1' betekent metastasen op afstand
Behandeling:
Hierbij rekening gehouden met de precieze locatie en de uitgebreidheid van de tumor
Radiotherapie
met het oog op het verwijderen van alle eventueel overblijvende sporen van kanker
Laryngectomie
strottenhoofd geheel of gedeeltelijk verwijderd, soms ook maar een deel verwijderd
en voor de rest bestraalt
Chemotherapie
behandeling met chemisch bereide stof met een celdelingremmende of celdodende
werking (wordt soms afgewisseld met radiotherapie)
Dikwijls combinatie
Laryngectomie:
Verwijdering larynx
Trachea omgebogen en vastgemaakt aan voorste halswand
je lucht moet natuurlijk nog naar buiten kunnen daardoor (puntje 2)
Tracheostoma
ze maken dan een gaatje en door dat gaatje kan men dan in en uitademen
Patiënt verliest meteen het orgaan waarmee normaal stemtrillingen voortgebracht worden
en ook de luchtweg gewijzigd
de lucht uit de longen kan dus niet meer gebruikt worden om spraak te produceren
Nood aan nieuwe vorm van spraak
