Samenvatting : wiskunde C

WISKUNDE C

,Deel 1 : Differentiatie binnen wiskunde-onderwijs

1. Leerlingen met rekenmoeilijkheden
3




Er zijn heel wat verschillen tussen leerlingen en moeten hieraan tegemoet komen. Het
toepassen van de basisdidactiek en de principes van goed wiskunde-onderwijs (wegwijzers)
is de eerste stap.
Een goede didactiek kan rekenproblemen voorkomen.

1.1 Kenmerken
Zwakke rekenaars combineren 1 of meerdere kenmerken:
 Moeizaam automatiseren
 Moeite met complexe rekenproblemen
 Werkgeheugen snel overbelast
 Lager werktempo
 Bij onvolledige/impliciete instructie raakt groep in problemen
Deze zaken hebben ook invloed op het vertrouwen en de motivatie voor wiskunde
Kan een vicieuze cirkel zijn: minder oefenen => slechter prestaties => meer angst =>
minder oefenen

1.2 Handvaten
 Wegwijzers :

 CSA  Verwoorden  Standaardmethodes

,  Handelen  Automatiseren  Betekenis
 Nood aan gestructureerde aanpak : Voordoen => samen doen => zelf doen
 De aanpak visualiseren met een stappenplan
 Leerlingen aanleren hoe werken met een stappenplan
 Stappenplan moet aansluiten bij de aangeleerde oplossingsweg
 Nadenken over welk stappenplan en onthoudkaarten toepassen
 Bij teveel onthoudkaarten zullen ze hun weg niet vinden
 Onthoudkaarten waarop je zelf kan invullen bij nieuwe leerinhoud
 Zorg voor differentiatie want niet iedereen zal dezelfde kaarten nodig hebben
 Gerichte verlengde instructie : zwakke rekenaars niet lang zelfstandig laten
oefenen want hebben nood aan instructie, begeleide inoefening en feed-back
 Splits de leerlijn in kleine schakels die je geïsoleerd kan inoefenen : afwijken van
niveau en bv tussenstapjes inoefenen die ze onvoldoende beheersen
 Leerstofgehelen voorbereiden: niet les per les bekijken maar geheel om inhoud
stapsgewijs aan te bieden
 Meegeven algemene heuristieken: attitude om antwoord te controleren, schets
te maken
 Andere aanpak voor het niet onder de knie krijgen : ander materiaal, specifiek
remediëren
 Pre-teaching: zwakkere leerling voorsprong geven door inhoud kort te bespreken
 Zwakke leerlingen zo lang mogelijk betrekken bij klasinstructie
 Normen checken vanuit eindtermen : alleen aanleren wat nodig is
 Ondersteuning geleidelijk afbouwen: je leert leerlingen anders nooit hoe ze iets
moeten doen als het er steeds al staat genoteerd
 Geef niet de boodschap dat wiskunde moeilijk is
 Blijf hoge verwachtingen stellen
 Werk met Heterogene groepen en niet vaste niveaugroepen want kinderen leren
van elkaar




1.3 Wiskunde: ook een taalkwestie
Taal komt vaak in wiskunde terug : Vaktaal, compact geformuleerd opgaven, betekenisvolle
situaties – toepassingen
Strategieën bij ondersteunen van taalproblemen in wiskundelessen
 Taal niet weglaten of verminderen maar juist toevoegen
 Als leerkracht de juiste begrippen gebruiken
 Als leerlingen het niet begrijppen dan moet je context, figuren, … toevoegen en niet
het woord vermijden
 Leerlingen redeneringen laten verwoorden om de correcte vaktaal te gebruiken
 Antwoorden herformuleren door jezelf of door leerling met het juiste begrip
 Bevestigen en expliciteren van antwoord die juiste vaktaal bevat
 Begrippen herhalen in clusters – woorden die met elkaar te maken hebben en die
vaak door elkaar gehaald worden

, 2. Leerstoornis : Dyscalculie
5 % van de leerlingen heet dyscalculie en komt even vaak voor bij meisjes als jongens

2.1 Criteria
 Achterstandscriterium : behoren tot zwakst scorende kinderen – rekentoetsen en
leertijd
 Hardnekkingsheidscriterium: blijven aanhouden, zelfs na lange intensieve tijd van
remediëren
 Exclusiviteitscriterium : niet toe te schrijven aan andere problemen – intelligentie,
ontwikkelingsstoornis, omstandigheden

2.2 Verschijningsvormen
Niet iedere leerling heeft hetzelfde profiel. De types komen voor in mengvormen en kunnen
ons helpen bij het detecteren van risicosignalen
 Semantische geheugendyscalculie : moeite met automatiseren van rekenfeiten
Bv. Splitsingen, bewerkingen tot 10, tafels
 Procedurele dyscalculie : onthouden en vlot gebruiken van procedures
Bv. Optellen met brug, cijferen, breuk nemen van getal, begrip teller – noemer
 Visuospatiële leerstoornis : moeite met ruimtelijk weergegeven informatie
Bv. Tabellen (positietabel), kloklezen, meetkunde

2.3 REdicodi
Maatwerk is zeer belangrijk hierbij!
Meest voorkomende maatregelen: tafelkaart, onthoudboekjes, rekenmachine
Bij moeite met (wiskundige) inzichten inzetten op :
wegwijzers, preteaching, zuinig omspringen met energie
Bij leerlingen met dyscalculie inzetten op:
inzichtelijk werken, tijd, stappenplannen, tafelkaart en rekenmachine




3. Sterke rekenaars
Steeds meer aandacht voor reken sterke groep, methodes bieden meer verrijkingsmateriaal
aan : kangoeroewerking, breinbrekers, denkspellen

3.1 Types : kunnen gecombineerd worden

3.1.1 Goede rekenaar