lOMoARcPSD|11439016
Gezondheidsbevordering
Dit bestand bevat : PPT9s + extra hoofdstukken + blaadjes gezondheidsbevordering
• Preventie ziekte
• Bevordering gezondheid
• Actueel: COVID-19
HOOFDSTUK 1: Inleiding
1.1 Indeling preventie naargelang type maatregel
a) Gezondheidsbescherming: geen directe tussenkomst burger
Vb: voedselveiligheid (gebeurt boven ons hoofd)
b) Ziektepreventie: maatregelen om ziekte te voorkomen
Vb: vaccinaties
c) Gezondheidsbevordering: focussen op fysieke en sociale omgeving en levensstijl mensen Vb:
tournØe minerale, veilige fietspaden
Vertrekpunt Doelgroep Oriºntatie Actoren
Ziektepreventie Ziekte Risicogroepen Negatief Medici
Gezondheidsbevordering Gezondheid Algemene Positief Deskundigen
populatie diverse
disciplines
Deze 2 hangen sterk aan elkaar
Ziekte bestrijden <=> gezondheid verbeteren
HOOFDSTUK 2: Verschillende soorten preventie
1) Primaire preventie
- Aanpakken oorzaken factoren zieke
Vb: mondmasker, verbod frisdrank, reglementering op roken, nutri-score. -
Doelgroep: gezonde mensen: totale populatie/specifieke groep
Vb: kans op 80jaar worden
Niet rokers: 80%
Rokers: 30%
Mensen die gestopt zijn: 45%
Vaak 8wat maakt het nu nog uit, ik rook al zo lang9
Niet correct
2) Secundaire preventie
- Richten op detecteren van ziektes - Vroeg stadium
Vb: screeningsprogramma9s kanker
- Doelgroep:
, lOMoARcPSD|11439016
- Totale populatie (=universele screening)
Vb: hielprik bij baby9s
- Risicogroepen (=case finding)
Vb: familiegeschiedenis borstkanker
3) Tertiaire preventie
=zorggerichte preventie
- Tegengaan verslechtering gezondheidstoestand, voorkomen complicatie
- Verbeteren genezing
Vb: levensstijlprogramma9s diabetespatiënten
- Doelgroep: zieke mensen
4) Quaternaire preventie
- Vermijden overmedicalisering
Vb: beperken gebruik antibiotica (nu al beter)
Vb: onnodig onderzoeken (hier erg: 8het kost toch niets voor de patiënt9
5) Primordiale of proactieve preventie
- Nieuw concept
- Alegemene voorwaarden voor gezondheid
- Economische, sociale en culturele voorwaarden
Vb: stabiele economische status
▪ Bestrijding kansarmoede
▪ Goede scholen
▪ Geen uitsluiting bevolkingsgroepen
- Upstream strategieºn
Een rivier met allemaal drenkelingen door van waterval te vallen
Mensen proberen drenkelingen te redden
1 persoon gaat bovenaan waterval gaan kijken naar oorzaak vallen
Voorkomen van armoede, goede huisvesting, educatie,&
Meer kans op gezonde mensen
Vorm preventie
Rijkt ver buiten medische sector!
- Doelgroepen: Ganse populatie / Specifieke groepen
Samenvatting
, lOMoARcPSD|11439016
HOOFDSTUK 3: Indeling preventie in geestelijke gezondheidszorg
- Andere termen
- Bij alcohol en drugpreventie (ontstaan uit geestelijke gezondheidszorg)
a) Universele preventie
• Totale bevolking
• Vooraleer problemen
b) Selectieve preventie
• Risicogroepen (kinderen van alcoholverslaafden)
c) Ge ndiceerde preventie
• Personen met problemen
• Nog geen diagnose gekregen
d) Zorggerelateerde preventie:
• Gericht op voorkomen van complicaties
3.1 WHO definitie gezondheidsbevordering
-
Het proces waardoor mensen of groepen van mensen in staat gesteld worden om meer controle te
verwerven over de determinanten van hun gezondheid, en zo hun gezondheid te verbeteren. -
Ottawa Charter, 1986
Gezondheid:
- =/ afwezigheid ziekte
- Toestand van volledig welbevinden van:
• Fysiek
• Sociaal
• Psychisch
, lOMoARcPSD|11439016
3.2 Health field concept (lalonde)
- Biologische factoren niet te be nvloeden
- Vooral levensstijl en omgeving be nvloeden
a) Levenstijlgedragingen
- Fysieke activiteiten
- Rookgedrag
- Alcoholgebruik
- Slaapgedrag
- Seksueel gedrag - Helm dragen
- Beschermen oren
- Voedsel
b) Omgevingsfactoren
• Sociale factoren
- Sociaal netwerk (vrienden)
• Economische factoren - Werk hebben
• Werkomstandigheden
- Door werk blootstelling
• Fysieke omgeving
- Veilige verplaatsing - Parken?
- Gezonde voedsel aanwezig om te kopen?
Filmpje WALL-E
Een uiterste voorstelling hoe wereld eruit zou kunnen zien
- Mensen zitten in vliegende zetels
- Robots die hen bedienen
Conclusie: ziektes niet enkel te wijten aan individuele keuzes
3.3 WHO definitie gezondheidsvoorlichting
- Definitie niet duidelijk
Combinatie van leerervaringen ontwikkeld en ontworpen om mensen en gemeenschappen te helen
hun gezondheid te bevorderen door het verhogen van hun kennis en be nvloeden van hun
attitudes.
=onderdeel gezondheidsbevordering
a) Gezondheidsvoorlichting
- Gericht op individu
Gezondheidsbevordering
Dit bestand bevat : PPT9s + extra hoofdstukken + blaadjes gezondheidsbevordering
• Preventie ziekte
• Bevordering gezondheid
• Actueel: COVID-19
HOOFDSTUK 1: Inleiding
1.1 Indeling preventie naargelang type maatregel
a) Gezondheidsbescherming: geen directe tussenkomst burger
Vb: voedselveiligheid (gebeurt boven ons hoofd)
b) Ziektepreventie: maatregelen om ziekte te voorkomen
Vb: vaccinaties
c) Gezondheidsbevordering: focussen op fysieke en sociale omgeving en levensstijl mensen Vb:
tournØe minerale, veilige fietspaden
Vertrekpunt Doelgroep Oriºntatie Actoren
Ziektepreventie Ziekte Risicogroepen Negatief Medici
Gezondheidsbevordering Gezondheid Algemene Positief Deskundigen
populatie diverse
disciplines
Deze 2 hangen sterk aan elkaar
Ziekte bestrijden <=> gezondheid verbeteren
HOOFDSTUK 2: Verschillende soorten preventie
1) Primaire preventie
- Aanpakken oorzaken factoren zieke
Vb: mondmasker, verbod frisdrank, reglementering op roken, nutri-score. -
Doelgroep: gezonde mensen: totale populatie/specifieke groep
Vb: kans op 80jaar worden
Niet rokers: 80%
Rokers: 30%
Mensen die gestopt zijn: 45%
Vaak 8wat maakt het nu nog uit, ik rook al zo lang9
Niet correct
2) Secundaire preventie
- Richten op detecteren van ziektes - Vroeg stadium
Vb: screeningsprogramma9s kanker
- Doelgroep:
, lOMoARcPSD|11439016
- Totale populatie (=universele screening)
Vb: hielprik bij baby9s
- Risicogroepen (=case finding)
Vb: familiegeschiedenis borstkanker
3) Tertiaire preventie
=zorggerichte preventie
- Tegengaan verslechtering gezondheidstoestand, voorkomen complicatie
- Verbeteren genezing
Vb: levensstijlprogramma9s diabetespatiënten
- Doelgroep: zieke mensen
4) Quaternaire preventie
- Vermijden overmedicalisering
Vb: beperken gebruik antibiotica (nu al beter)
Vb: onnodig onderzoeken (hier erg: 8het kost toch niets voor de patiënt9
5) Primordiale of proactieve preventie
- Nieuw concept
- Alegemene voorwaarden voor gezondheid
- Economische, sociale en culturele voorwaarden
Vb: stabiele economische status
▪ Bestrijding kansarmoede
▪ Goede scholen
▪ Geen uitsluiting bevolkingsgroepen
- Upstream strategieºn
Een rivier met allemaal drenkelingen door van waterval te vallen
Mensen proberen drenkelingen te redden
1 persoon gaat bovenaan waterval gaan kijken naar oorzaak vallen
Voorkomen van armoede, goede huisvesting, educatie,&
Meer kans op gezonde mensen
Vorm preventie
Rijkt ver buiten medische sector!
- Doelgroepen: Ganse populatie / Specifieke groepen
Samenvatting
, lOMoARcPSD|11439016
HOOFDSTUK 3: Indeling preventie in geestelijke gezondheidszorg
- Andere termen
- Bij alcohol en drugpreventie (ontstaan uit geestelijke gezondheidszorg)
a) Universele preventie
• Totale bevolking
• Vooraleer problemen
b) Selectieve preventie
• Risicogroepen (kinderen van alcoholverslaafden)
c) Ge ndiceerde preventie
• Personen met problemen
• Nog geen diagnose gekregen
d) Zorggerelateerde preventie:
• Gericht op voorkomen van complicaties
3.1 WHO definitie gezondheidsbevordering
-
Het proces waardoor mensen of groepen van mensen in staat gesteld worden om meer controle te
verwerven over de determinanten van hun gezondheid, en zo hun gezondheid te verbeteren. -
Ottawa Charter, 1986
Gezondheid:
- =/ afwezigheid ziekte
- Toestand van volledig welbevinden van:
• Fysiek
• Sociaal
• Psychisch
, lOMoARcPSD|11439016
3.2 Health field concept (lalonde)
- Biologische factoren niet te be nvloeden
- Vooral levensstijl en omgeving be nvloeden
a) Levenstijlgedragingen
- Fysieke activiteiten
- Rookgedrag
- Alcoholgebruik
- Slaapgedrag
- Seksueel gedrag - Helm dragen
- Beschermen oren
- Voedsel
b) Omgevingsfactoren
• Sociale factoren
- Sociaal netwerk (vrienden)
• Economische factoren - Werk hebben
• Werkomstandigheden
- Door werk blootstelling
• Fysieke omgeving
- Veilige verplaatsing - Parken?
- Gezonde voedsel aanwezig om te kopen?
Filmpje WALL-E
Een uiterste voorstelling hoe wereld eruit zou kunnen zien
- Mensen zitten in vliegende zetels
- Robots die hen bedienen
Conclusie: ziektes niet enkel te wijten aan individuele keuzes
3.3 WHO definitie gezondheidsvoorlichting
- Definitie niet duidelijk
Combinatie van leerervaringen ontwikkeld en ontworpen om mensen en gemeenschappen te helen
hun gezondheid te bevorderen door het verhogen van hun kennis en be nvloeden van hun
attitudes.
=onderdeel gezondheidsbevordering
a) Gezondheidsvoorlichting
- Gericht op individu
