BELGIË
Historisch kader ´ 1795-1815: Franse overheersing over de Zuidelijke Nederlanden
´ 1815-1830: VKDN, maar veel kritiek op beleid Willem I
´ 1830: België onafhankelijk
° Constitutionele monarchie, Leopold van Saksen-Coburg-Gotha
° Frans officiële taal maar verzet
° Gelijkheidswet van 1898
° Taalwetten van 1962 en 1963
° Van eenheidsstaat naar federatie met deelstaten (gemeenschappen en geweste
´ Internationaal: stichtend lid van EU, VN en NAVO
Staatsstructuur Algemeen ´ Constitutionele monarchie
´ Federatie
´ Grondwet = hoogste interne rechtsnorm
° Procedure grondwetherziening
´ Verschillende niveaus
° Federaal
° Deelstatelijk
° Territoriaal gedecentraliseerde besturen (verordeningen)
Grondwet ´ Hoogste interne rechtsnorm
´ Herzieningsprocedure:
° Preconstituante
° Publicatie B.S. à ontbinding parlement
° Verkiezingen à constituante
° Dubbele 2/3-meerderheid
Staatshoofd ´ Koning (Filip)
° Onschendbaar
° Ministeriële verantwoordelijkheid
´ Eigenlijk bestuur: regering
WM ´ Federale WM: koning + federaal parlement
´ Federaal Parlement = bicameraal
° Kamer van Volksvertegenwoordigers en Senaat
° (Bijzondere) formele wetten
° Bijzondere meerderheidswetten voor communautair gevoelige materies
´ Deelstaatparlementen = monocameraal
° (Bijzondere) decreten en ordonnanties
UM ´ Federale UM: Koning (hoofd) + regering met eerste minister (Alexander De Croo)
° KB en MB
´ Deelstatelijke regeringen
° RB en MB
Rechtsbronnen Internationaal ´ Internationale verdragen
en Europees ° Monisme na parlementaire ratificatie
recht ° Directe werking
´ Primair en secundair EU-recht
Rechtspraak Niet algemeen bindend, maar toch gezaghebbend (Cassatie !)
Gewoonte Bindend, maar secundair
ARB Normenhiërarchie:
´ Grondwettelijke waarde
´ Wettelijke waarde
Onderlinge verhouding van de ´ Hiërarchie der normen:
rechtsbronnen ° Internationaal en Europees recht
° Grondwet
° Bijzondere meerderheidswetten
,Gerechtelijke organisatie
´ Civiele zaken
´ Strafrechtszaken
´ Administratieve rechtscolleges: Raad van State!
´ Grondwettelijk Hof
Invloeden ´ Franse recht (napoleontische codificaties)
´ Vandaag: Vlamingen meer beïnvloed door Nederland; in Frans taalgebied blijft Frankr
´ Beïnvloeding tussen de gemeenschappen en gewesten onderling
, NEDERLAND
Historisch kader ´ Spaanse 17 Provinciën (Omvatte: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en Zu
´ 1568-1648: Tachtigjarige Oorlog
´ 1648: Vrede van Münster: onafhankelijkheid Nederlandse Republiek
° Confederatie: Holland, Utrecht en Zeeland
° Staten-Generaal
° Holland en Zeeland: familie Oranje-Nassau
° Koloniaal imperium
´ 1795: inval Franse leger: einde Republiek
´ 1815: Congres van Wenen: Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
° Monarchie: Huis Oranje-Nassau
° Huidige Nederland en België
´ 1830: Belgische revolutie
´ 1944: Benelux
´ Internationaal: stichtend lid van EU en NAVO
Staatsstructuur Algemeen ´ Koninkrijk der Nederlanden (KdN):
° 4 autonome landen: Nederland, Aruba, Curaçao, St.-Maarten
° Statuut voor het KdN
´ Nederland: gedecentraliseerde eenheidsstaat:
° Centrale overheid
° 2 niveaus van territoriale eenheden & waterschappen (verordeningen + ‘openba
° Administratief toezicht
Grondwet ´ Ontstaan in 1814
´ Herzieningsprocedure: (laatste 1983)
° Eerste lezing
° Verkiezingen à Tweede Kamer à tweede lezing
° 2/3-meerderheid m.b.t. uitgebrachte stemmen
´ Grondrechten (klassieke en sociale) en organisatie van de staat
´ Grondrechtenbescherming: College voor de rechten van de mens sinds 2012
Staatshoofd ´ Koning (Willem-Alexander)
° Onschendbaar
° Ministeriële verantwoordelijkheid
° Huis Oranje-Nassau
° Bekrachtiging wetgeving
´ Eigenlijk bestuur: regering
WM ´ Parlement = Staten-Generaal = bicameraal
° Tweede Kamer (wetgevend initiatiefrecht en ratione materiae onbeperkt) en Ee
amendementrecht)
° Controle regering
° Formele wetten (let op: enkel formele wet wanneer gezamenlijk uit van Staten-
UM ´ Regering: Koning + ministers
° Minister-president (Mark Rutte) en kabinet (ministerraad + staatssecretarissen)
° Wetgevend initiatiefrecht (let op: enkel formele wet wanneer gezamenlijk uit va
´ Koninklijke besluiten: Staatsblad
° AMvB
° Beschikkingen
´ Ministeriële regeling: Staatscourant
Rechtsbronnen Internationaal ´ Internationale verdragen
en Europees ° Monisme: na ratificatie en Tractatenblad
recht ° Let op: niet altijd directe werking! (art. 93)
Rechtspraak Niet algemeen bindend, maar de facto wel als precedent gehanteerd (Hoge Raad !)
Gewoonte Bindend: bestendig gebruik + opinio iuris
Historisch kader ´ 1795-1815: Franse overheersing over de Zuidelijke Nederlanden
´ 1815-1830: VKDN, maar veel kritiek op beleid Willem I
´ 1830: België onafhankelijk
° Constitutionele monarchie, Leopold van Saksen-Coburg-Gotha
° Frans officiële taal maar verzet
° Gelijkheidswet van 1898
° Taalwetten van 1962 en 1963
° Van eenheidsstaat naar federatie met deelstaten (gemeenschappen en geweste
´ Internationaal: stichtend lid van EU, VN en NAVO
Staatsstructuur Algemeen ´ Constitutionele monarchie
´ Federatie
´ Grondwet = hoogste interne rechtsnorm
° Procedure grondwetherziening
´ Verschillende niveaus
° Federaal
° Deelstatelijk
° Territoriaal gedecentraliseerde besturen (verordeningen)
Grondwet ´ Hoogste interne rechtsnorm
´ Herzieningsprocedure:
° Preconstituante
° Publicatie B.S. à ontbinding parlement
° Verkiezingen à constituante
° Dubbele 2/3-meerderheid
Staatshoofd ´ Koning (Filip)
° Onschendbaar
° Ministeriële verantwoordelijkheid
´ Eigenlijk bestuur: regering
WM ´ Federale WM: koning + federaal parlement
´ Federaal Parlement = bicameraal
° Kamer van Volksvertegenwoordigers en Senaat
° (Bijzondere) formele wetten
° Bijzondere meerderheidswetten voor communautair gevoelige materies
´ Deelstaatparlementen = monocameraal
° (Bijzondere) decreten en ordonnanties
UM ´ Federale UM: Koning (hoofd) + regering met eerste minister (Alexander De Croo)
° KB en MB
´ Deelstatelijke regeringen
° RB en MB
Rechtsbronnen Internationaal ´ Internationale verdragen
en Europees ° Monisme na parlementaire ratificatie
recht ° Directe werking
´ Primair en secundair EU-recht
Rechtspraak Niet algemeen bindend, maar toch gezaghebbend (Cassatie !)
Gewoonte Bindend, maar secundair
ARB Normenhiërarchie:
´ Grondwettelijke waarde
´ Wettelijke waarde
Onderlinge verhouding van de ´ Hiërarchie der normen:
rechtsbronnen ° Internationaal en Europees recht
° Grondwet
° Bijzondere meerderheidswetten
,Gerechtelijke organisatie
´ Civiele zaken
´ Strafrechtszaken
´ Administratieve rechtscolleges: Raad van State!
´ Grondwettelijk Hof
Invloeden ´ Franse recht (napoleontische codificaties)
´ Vandaag: Vlamingen meer beïnvloed door Nederland; in Frans taalgebied blijft Frankr
´ Beïnvloeding tussen de gemeenschappen en gewesten onderling
, NEDERLAND
Historisch kader ´ Spaanse 17 Provinciën (Omvatte: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en Zu
´ 1568-1648: Tachtigjarige Oorlog
´ 1648: Vrede van Münster: onafhankelijkheid Nederlandse Republiek
° Confederatie: Holland, Utrecht en Zeeland
° Staten-Generaal
° Holland en Zeeland: familie Oranje-Nassau
° Koloniaal imperium
´ 1795: inval Franse leger: einde Republiek
´ 1815: Congres van Wenen: Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
° Monarchie: Huis Oranje-Nassau
° Huidige Nederland en België
´ 1830: Belgische revolutie
´ 1944: Benelux
´ Internationaal: stichtend lid van EU en NAVO
Staatsstructuur Algemeen ´ Koninkrijk der Nederlanden (KdN):
° 4 autonome landen: Nederland, Aruba, Curaçao, St.-Maarten
° Statuut voor het KdN
´ Nederland: gedecentraliseerde eenheidsstaat:
° Centrale overheid
° 2 niveaus van territoriale eenheden & waterschappen (verordeningen + ‘openba
° Administratief toezicht
Grondwet ´ Ontstaan in 1814
´ Herzieningsprocedure: (laatste 1983)
° Eerste lezing
° Verkiezingen à Tweede Kamer à tweede lezing
° 2/3-meerderheid m.b.t. uitgebrachte stemmen
´ Grondrechten (klassieke en sociale) en organisatie van de staat
´ Grondrechtenbescherming: College voor de rechten van de mens sinds 2012
Staatshoofd ´ Koning (Willem-Alexander)
° Onschendbaar
° Ministeriële verantwoordelijkheid
° Huis Oranje-Nassau
° Bekrachtiging wetgeving
´ Eigenlijk bestuur: regering
WM ´ Parlement = Staten-Generaal = bicameraal
° Tweede Kamer (wetgevend initiatiefrecht en ratione materiae onbeperkt) en Ee
amendementrecht)
° Controle regering
° Formele wetten (let op: enkel formele wet wanneer gezamenlijk uit van Staten-
UM ´ Regering: Koning + ministers
° Minister-president (Mark Rutte) en kabinet (ministerraad + staatssecretarissen)
° Wetgevend initiatiefrecht (let op: enkel formele wet wanneer gezamenlijk uit va
´ Koninklijke besluiten: Staatsblad
° AMvB
° Beschikkingen
´ Ministeriële regeling: Staatscourant
Rechtsbronnen Internationaal ´ Internationale verdragen
en Europees ° Monisme: na ratificatie en Tractatenblad
recht ° Let op: niet altijd directe werking! (art. 93)
Rechtspraak Niet algemeen bindend, maar de facto wel als precedent gehanteerd (Hoge Raad !)
Gewoonte Bindend: bestendig gebruik + opinio iuris
