Semester 1
Literatuur
,Inhoudstabel
1. Middeleeuwen (1100-1450) ................................................................................................................ 5
1.1.Het prille begin .............................................................................................................................. 5
1.2. Middeleeuwse Letterkunde ......................................................................................................... 6
1.2.1. Indeling .................................................................................................................................. 6
1.2.1.1. Epiek ............................................................................................................................... 6
1.2.1.1.1. Ridderepiek ............................................................................................................. 6
1.2.1.1.1.1. Karelromans ..................................................................................................... 6
1.2.1.1.1.2. Arthurromans ................................................................................................... 8
1.2.1.1.1.3. Klassieke romans .............................................................................................. 9
1.2.1.1.1.4. Oosterse romans ............................................................................................ 10
1.2.1.1.2. Religieuze epiek ..................................................................................................... 10
1.2.1.1.3. Dierenepiek ........................................................................................................... 12
1.2.1.2. Lyriek: ........................................................................................................................... 13
1.2.1.2.1. Wereldlijke lyriek................................................................................................... 14
1.2.1.2.2. Geestelijke lyriek ................................................................................................... 15
1.2.1.3. Dramatiek ..................................................................................................................... 16
1.2.1.4. Didactiek ....................................................................................................................... 16
2.Rederijkers, Reformatie en Renaissance (1450-1600) ....................................................................... 16
2.1. Rederijkers .................................................................................................................................. 16
2.1.1. Organisatie: ......................................................................................................................... 16
2.1.2. Poëtica ................................................................................................................................. 17
2.1.3. Vormen ................................................................................................................................ 17
2.1.3.1. Acrostichon................................................................................................................... 17
2.1.3.2. Retrograde .................................................................................................................... 18
2.1.3.3. Aldicht........................................................................................................................... 18
2.1.3.4. Schaakbordgedicht ....................................................................................................... 18
2.1.3.5. Ketendicht .................................................................................................................... 18
2.1.3.6. Rondeel:........................................................................................................................ 18
2.1.3.7. Refrein .......................................................................................................................... 19
2.1.3.8. Ballade .......................................................................................................................... 20
2.1.4. Belangrijke namen ............................................................................................................... 20
2.1.5. Dramatiek ............................................................................................................................ 20
2.2. Hervormingen en opstand.......................................................................................................... 20
1
, 2.3. Humanisme en renaissance........................................................................................................ 21
3.Een gouden Eeuw (1600-1700) .......................................................................................................... 22
3.1.Een welvarende republiek ........................................................................................................... 22
3.2.De grote Vijf................................................................................................................................. 23
3.2.1. Bredero (1585-1818) ........................................................................................................... 23
3.2.1.1. Boeren-geselschap P77-78: Inhoud Volks ME/RED. Vorm: Richting REN .................... 23
3.2.2. Hooft (1581-1647) ............................................................................................................... 24
3.2.2.1. Geswinde Grijsaert P76: Inhoud + Vorm: REN ............................................................. 24
3.2.3. Vondel (1578-1679) ............................................................................................................. 25
3.2.3.1. Kinder-lijck P80: Vorm: REN. Inhoud: Barok................................................................. 26
3.2.3.2. Uitvaert van mijn dochterken P81: Vorm + inhoud: Barok .......................................... 26
3.2.4. Huygens (1596-1687) .......................................................................................................... 27
3.2.4.1. Op de dood van Sterre: Vorm: Sonnet REN. Inhoud: Barok ......................................... 27
3.2.5. Cats (1577-1660) ................................................................................................................. 28
3.2.5.1.Embleem 33 P 82: vorm + inhoud: REN ........................................................................ 28
3.3.Dramatiek (= REN) ....................................................................................................................... 28
3.3.1. Tragedie ............................................................................................................................... 28
3.3.2. Komische toneel .................................................................................................................. 29
4. Een verlichte eeuw (1700-1800) ....................................................................................................... 30
4.1. Het tijdperk van verstand (en gevoel) ........................................................................................ 30
4.2. Rationalisme, empirisme en verlichting ..................................................................................... 30
4.3. Preromantiek .............................................................................................................................. 31
4.3.1. De roman (historie van Mejuffrouw Sara Burgerhart P89) ................................................. 31
4.3.2. Kindergedichtjes: Jantje zag eens pruimen hangen P90 ..................................................... 31
5. Romantiek en Realisme (1800-1880) ................................................................................................ 31
5.1. Achtergrond romantiek .............................................................................................................. 31
5.2. Karakterisering romantiek (algemene EU stroming) .................................................................. 32
5.3. Kenmerken romantiek (in onze literatuur) ................................................................................ 32
5.4.Realisme ...................................................................................................................................... 32
5.5. Drie belangrijke figuren uit de 19de eeuw .................................................................................. 33
5.5.1. Guido Gezellen - 1830-1899 (romantiek) ............................................................................ 33
5.5.1.1.Het schrijverke P 93 ....................................................................................................... 33
5.5.1.2. “Dien avond en die rooze” p. 92 .................................................................................. 34
5.5.2. Hendrik Conscience (1812-1883) ........................................................................................ 35
5.5.2.1. In ‘t Wonderjaer 1566, taferelen uit de 16de eeuw’. .................................................. 35
5.5.2.2. ‘De Leeuw van Vlaanderen’. ......................................................................................... 35
2
, 5.5.2.3. Romantiek → Realisme ................................................................................................ 35
5.5.3. Multatuli (1820-1887) ......................................................................................................... 35
5.5.3.1.Max Havelaar: de opbouw ............................................................................................ 36
5.5.3.2. Schema ......................................................................................................................... 36
5.5.3.3.Bijlage tekst Max Havelaar ............................................................................................ 36
5.5.3.4.Twee bedoelingen van Max Havelaar ........................................................................... 37
5.5.3.5. twee literaire stromingen komen samen in Max Havelaar .......................................... 37
6.Tachtig & van nu en straks 1180-1914 ............................................................................................... 37
6.1.‘Een nieuwe lente, een nieuw geluid’ ......................................................................................... 37
6.2.De Beweging van Tachtig (NL) ..................................................................................................... 37
6.2.1. De nieuwe Gids .................................................................................................................... 38
6.2.2. Artistiek credo van de Tachtigers ........................................................................................ 38
6.2.3. Willem Kloos (1859-1927) ................................................................................................... 38
6.2.3.1. Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten (p101) ............................................... 38
6.2.4. Herman Gorter (1864-1927)................................................................................................ 39
6.2.4.1.Mei (1889) P105 ............................................................................................................ 39
6.2.5. Frederik van Eeden (1860-1932) ......................................................................................... 40
6.3. Het naturalisme .......................................................................................................................... 40
6.3.1. Cyriel Buysse (1859-1932, VL) ............................................................................................. 41
6.3.2. Louis Couperus (1863-1923, NL) ......................................................................................... 41
6.4. Van Nu en Straks (BL) ................................................................................................................. 41
6.4.1. Stijn Streuvels (1871-1969) ................................................................................................. 41
6.5. Extra info beeldspraak!! ............................................................................................................. 42
7. Tussen de twee oorlogen (1914-1940).............................................................................................. 42
7.1. De eerste Wereldoorlog (1914-1918) ........................................................................................ 42
7.2. Avant-garde en modernisme...................................................................................................... 43
7.3. De nieuwe poëzie ....................................................................................................................... 43
7.3.1. Expressionistische poëzie in VL ........................................................................................... 44
7.3.1.1. Paul van Ostaijen (1896-1928) ..................................................................................... 44
7.3.2. Modernistische poëzie in NL ............................................................................................... 45
7.3.2.1. Hendrik Marsman ......................................................................................................... 45
7.4. Het nieuwe proza ....................................................................................................................... 45
7.4.1. Prozavernieuwing in VL ....................................................................................................... 46
7.4.1.1.Willem Elsschot (1882-1960)......................................................................................... 46
8. Op de puinen van het verleden (1940- heden) ................................................................................. 47
8.1. De tweede wereldoorlog ............................................................................................................ 47
3
Literatuur
,Inhoudstabel
1. Middeleeuwen (1100-1450) ................................................................................................................ 5
1.1.Het prille begin .............................................................................................................................. 5
1.2. Middeleeuwse Letterkunde ......................................................................................................... 6
1.2.1. Indeling .................................................................................................................................. 6
1.2.1.1. Epiek ............................................................................................................................... 6
1.2.1.1.1. Ridderepiek ............................................................................................................. 6
1.2.1.1.1.1. Karelromans ..................................................................................................... 6
1.2.1.1.1.2. Arthurromans ................................................................................................... 8
1.2.1.1.1.3. Klassieke romans .............................................................................................. 9
1.2.1.1.1.4. Oosterse romans ............................................................................................ 10
1.2.1.1.2. Religieuze epiek ..................................................................................................... 10
1.2.1.1.3. Dierenepiek ........................................................................................................... 12
1.2.1.2. Lyriek: ........................................................................................................................... 13
1.2.1.2.1. Wereldlijke lyriek................................................................................................... 14
1.2.1.2.2. Geestelijke lyriek ................................................................................................... 15
1.2.1.3. Dramatiek ..................................................................................................................... 16
1.2.1.4. Didactiek ....................................................................................................................... 16
2.Rederijkers, Reformatie en Renaissance (1450-1600) ....................................................................... 16
2.1. Rederijkers .................................................................................................................................. 16
2.1.1. Organisatie: ......................................................................................................................... 16
2.1.2. Poëtica ................................................................................................................................. 17
2.1.3. Vormen ................................................................................................................................ 17
2.1.3.1. Acrostichon................................................................................................................... 17
2.1.3.2. Retrograde .................................................................................................................... 18
2.1.3.3. Aldicht........................................................................................................................... 18
2.1.3.4. Schaakbordgedicht ....................................................................................................... 18
2.1.3.5. Ketendicht .................................................................................................................... 18
2.1.3.6. Rondeel:........................................................................................................................ 18
2.1.3.7. Refrein .......................................................................................................................... 19
2.1.3.8. Ballade .......................................................................................................................... 20
2.1.4. Belangrijke namen ............................................................................................................... 20
2.1.5. Dramatiek ............................................................................................................................ 20
2.2. Hervormingen en opstand.......................................................................................................... 20
1
, 2.3. Humanisme en renaissance........................................................................................................ 21
3.Een gouden Eeuw (1600-1700) .......................................................................................................... 22
3.1.Een welvarende republiek ........................................................................................................... 22
3.2.De grote Vijf................................................................................................................................. 23
3.2.1. Bredero (1585-1818) ........................................................................................................... 23
3.2.1.1. Boeren-geselschap P77-78: Inhoud Volks ME/RED. Vorm: Richting REN .................... 23
3.2.2. Hooft (1581-1647) ............................................................................................................... 24
3.2.2.1. Geswinde Grijsaert P76: Inhoud + Vorm: REN ............................................................. 24
3.2.3. Vondel (1578-1679) ............................................................................................................. 25
3.2.3.1. Kinder-lijck P80: Vorm: REN. Inhoud: Barok................................................................. 26
3.2.3.2. Uitvaert van mijn dochterken P81: Vorm + inhoud: Barok .......................................... 26
3.2.4. Huygens (1596-1687) .......................................................................................................... 27
3.2.4.1. Op de dood van Sterre: Vorm: Sonnet REN. Inhoud: Barok ......................................... 27
3.2.5. Cats (1577-1660) ................................................................................................................. 28
3.2.5.1.Embleem 33 P 82: vorm + inhoud: REN ........................................................................ 28
3.3.Dramatiek (= REN) ....................................................................................................................... 28
3.3.1. Tragedie ............................................................................................................................... 28
3.3.2. Komische toneel .................................................................................................................. 29
4. Een verlichte eeuw (1700-1800) ....................................................................................................... 30
4.1. Het tijdperk van verstand (en gevoel) ........................................................................................ 30
4.2. Rationalisme, empirisme en verlichting ..................................................................................... 30
4.3. Preromantiek .............................................................................................................................. 31
4.3.1. De roman (historie van Mejuffrouw Sara Burgerhart P89) ................................................. 31
4.3.2. Kindergedichtjes: Jantje zag eens pruimen hangen P90 ..................................................... 31
5. Romantiek en Realisme (1800-1880) ................................................................................................ 31
5.1. Achtergrond romantiek .............................................................................................................. 31
5.2. Karakterisering romantiek (algemene EU stroming) .................................................................. 32
5.3. Kenmerken romantiek (in onze literatuur) ................................................................................ 32
5.4.Realisme ...................................................................................................................................... 32
5.5. Drie belangrijke figuren uit de 19de eeuw .................................................................................. 33
5.5.1. Guido Gezellen - 1830-1899 (romantiek) ............................................................................ 33
5.5.1.1.Het schrijverke P 93 ....................................................................................................... 33
5.5.1.2. “Dien avond en die rooze” p. 92 .................................................................................. 34
5.5.2. Hendrik Conscience (1812-1883) ........................................................................................ 35
5.5.2.1. In ‘t Wonderjaer 1566, taferelen uit de 16de eeuw’. .................................................. 35
5.5.2.2. ‘De Leeuw van Vlaanderen’. ......................................................................................... 35
2
, 5.5.2.3. Romantiek → Realisme ................................................................................................ 35
5.5.3. Multatuli (1820-1887) ......................................................................................................... 35
5.5.3.1.Max Havelaar: de opbouw ............................................................................................ 36
5.5.3.2. Schema ......................................................................................................................... 36
5.5.3.3.Bijlage tekst Max Havelaar ............................................................................................ 36
5.5.3.4.Twee bedoelingen van Max Havelaar ........................................................................... 37
5.5.3.5. twee literaire stromingen komen samen in Max Havelaar .......................................... 37
6.Tachtig & van nu en straks 1180-1914 ............................................................................................... 37
6.1.‘Een nieuwe lente, een nieuw geluid’ ......................................................................................... 37
6.2.De Beweging van Tachtig (NL) ..................................................................................................... 37
6.2.1. De nieuwe Gids .................................................................................................................... 38
6.2.2. Artistiek credo van de Tachtigers ........................................................................................ 38
6.2.3. Willem Kloos (1859-1927) ................................................................................................... 38
6.2.3.1. Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten (p101) ............................................... 38
6.2.4. Herman Gorter (1864-1927)................................................................................................ 39
6.2.4.1.Mei (1889) P105 ............................................................................................................ 39
6.2.5. Frederik van Eeden (1860-1932) ......................................................................................... 40
6.3. Het naturalisme .......................................................................................................................... 40
6.3.1. Cyriel Buysse (1859-1932, VL) ............................................................................................. 41
6.3.2. Louis Couperus (1863-1923, NL) ......................................................................................... 41
6.4. Van Nu en Straks (BL) ................................................................................................................. 41
6.4.1. Stijn Streuvels (1871-1969) ................................................................................................. 41
6.5. Extra info beeldspraak!! ............................................................................................................. 42
7. Tussen de twee oorlogen (1914-1940).............................................................................................. 42
7.1. De eerste Wereldoorlog (1914-1918) ........................................................................................ 42
7.2. Avant-garde en modernisme...................................................................................................... 43
7.3. De nieuwe poëzie ....................................................................................................................... 43
7.3.1. Expressionistische poëzie in VL ........................................................................................... 44
7.3.1.1. Paul van Ostaijen (1896-1928) ..................................................................................... 44
7.3.2. Modernistische poëzie in NL ............................................................................................... 45
7.3.2.1. Hendrik Marsman ......................................................................................................... 45
7.4. Het nieuwe proza ....................................................................................................................... 45
7.4.1. Prozavernieuwing in VL ....................................................................................................... 46
7.4.1.1.Willem Elsschot (1882-1960)......................................................................................... 46
8. Op de puinen van het verleden (1940- heden) ................................................................................. 47
8.1. De tweede wereldoorlog ............................................................................................................ 47
3