Les 9 wijsbegeerte

Wijsbegeerte les 9
Deel 3: wetenschap
2. sociaal constructivisme: Ian Hacking
 Hacking = Canadese filosoof
 Geboren in 1936
 Hoe classificeert de wetenschap de wereld?
 Impact op mensen die geclassificeerd worden?
 Vooral de menswetenschap: psychiatrische aandoeningen (schizofrenie, …)
 Realiteit en classificaties interageren
 Interactie werkt ook omgekeerd: de classificaties veranderen de realiteit
 Labels op mensen (in bepaalde ziektebeelden)  invloed op mensen en op het
ziektebeeld zelf dat geclassificeerd wordt
 Natural kinds (john stuart mill): debat
o Soortnamen, verzamelingen, classificaties
o Kinds: mens, H2O, aandoeningen, tbc microbe, … = klassen
o Deze classificaties zitten ook in de natuur
o Kinds zijn incompatibel met de nominalistische positie (behoren tot de
realiteit)
o Indifferent kinds
o Wat is er specifiek aan die natural kinds? Classificaties zijn onverschillig tov
onze daden  verandert niks aan de realiteit
o Positieve corona test: verandert niks aan het feit dat we het hebben
o Kanker diagnose  als we die nu diagnosticeren of niet  verandert niets aan
de ziekte, de realiteit
o Er zijn wel factoren die de realiteit veranderen = psychische stoornissen 
impact op de mens dat geclassificeerd wordt  onze classificatie zal niet
meer passen (autisme bvb is niet indifferent tov de diagnose)
o Interactieve kinds: je verandert hetgene wat je classificeert
 tekst
o wnr iemand geclassificeerd wordt verandert die en ook de instituten rond de
persoon  heeft een invloed op hoe hij omgaat met mensen, …
o kan zijn dat de diagnose wordt gesteld wnr het kind het nog niet begrijpt  er
zal toch iets veranderen op een onrechtstreekse manier (door hoe dat de
ouders met hem omgaan, …)  het label verandert iets aan het gedrag van de
persoon (wordt onbewust structureler)
 looping effect
o een bepaald fenomeen wordt gelabeld  verandering door die classificatie 
gaat het label zelf aanpassen  label gaat de classificatie zelf veranderen
o ziekte zoals autisme, ADHD, … is geen vaste realiteit
o autisme kan geen natural kind zijn: we kennen niet de precieze neurologische
oorzaak  maakt niet dat autisme niet bestaat

, o autisme is een soort constructie, label dat we plakken op een vrij nauwe groep
symptomen  interactive kind
o de realiteit van die mensen gaat veranderen  andere symptomen (die niet
te maken hebben met autisme) gaan we ook insluiten in de categorie autisme
(aanpassing aan de realiteit)  mensen die vroeger geen autist waren zijn het
nu wel (label en realiteit veranderen)
o onze categorieën veranderen de wereld (de ziektes veranderen afh van hoe
wij die classificeren)
 dynamisch nominalisme
o die naam in de mate het een wetenschappelijke constructie is: verandert de
persoon, de werkelijkheid
o label zit echt in de wereld (doet iets in de wereld buiten de constructie)
o de naam autisme bepaalt wat het is om aan autisme te lijden
o kanker is in die zin een indifferent kind  Susan Sontag zegt: kanker is ook
een sociale constructie
o mentale realiteit van kanker verandert door gediagnosticeerd te worden
 mens- en exacte wetenschappen
o 2 manieren om de wereld te ordenen (interageren op een andere manier met
de wereld)
o De ordening van de wereld verandert de manier waarop mensen die ordenen
o Psychische stoornissen: 2 behandelingen: er speelt iets in die hersenen dus
oplossen met chemische middelen, andere opl is gesprekstherapie (vaak in
combinatie met antidepressiva)
o Het feit dat iemand antidepressiva neemt verandert de sociale realiteit 
soort label
 Making up people
o Soortnamen maken de realiteit
o Wat we doen is mensen uitvinden
o Door de classificatie toe te passen maken we de mensen, de realiteit
o Soort manier van bestaan: de wetenschap vindt die term uit en plakt die op
de realiteit  dit maakt de realiteit mogelijk
o Voor we dat label gebruiken is er nog geen realiteit (van autisme)
o Namen maken het mogelijk om ons te identificeren (achtergrond 
persoonlijkheid organiseren)
o Door nieuwe klassen te creëren zijn er nieuwe manieren voor mensen om te
zijn
o Vb: gender: homoseksualiteit bestond niet voor de 19e eeuw  als identiteit
(dat is wat ik ben) pas vanaf de 19e eeuw
o Definitie van homoseksualiteit: een manier van zijn, een identiteit, niet 2
mannen die seks hebben met elkaar
o Soort van persoon ontstond op het moment dat de classificatie gebeurde
o Vb: filosofen zeggen: gender is een sociale constructie (label dat een manier
kan zijn voor mensen om zich te identificeren), het is niet dat we realiteiten