ERGONOMIE EN PREVENTIE – DEEL ERGONOMIE HOC
LES 1 ERGONOMIE (les 1) 25 SEPTEMBER 2019
PPT 1 – ERGONOMIE
Mondeling examen: 1 vraag uit PPT + 1 denkvraag adhv casus.
Waarom… & wat is ergonomie?
Ergonomie is alles dat inspeelt op het menselijk lichaam. Vb. een stoel. Anderzijds wordt ergonomie ook gebruikt
door schilder, visueel aspect of alles klopt (verhouding lichaam vs. object).
Definitie ergonomie
• De IEA (International Ergonomics Association) definitie:
o “Ergonomie (of human factors) is de wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met het
begrijpen van de interactie tussen de mens en andere elementen van een systeem. Het is het beroep
dat de theorie, principes, gegevens en methodes toepast om zo te ontwerpen dat het menselijk
welzijn en de globale prestatie van het systeem geoptimaliseerd wordt.”
• Drie specialisatiedomeinen afgebakend:
o Fysieke ergonomie: rechtstreeks met menselijk lichaam zoals stoel die je moet afstellen of
keukenblad.
o Cognitieve ergonomie vb. om lokaal te vinden. Onmiddellijk het kunnen begrijpen en verstaan. Hier
vallen websites ook nog onder. In een praktijk moet uithangen het tarief, de verzekering… (idem
moet dit ook op website staan).
o Organisatie ergonomie: in een aula staat het spreekblok voor het scherm, dit is niet goed gedaan →
organisatie ergonomie niet over nagedacht. Idem in keukens waar spoelbak en kookplaat niet logisch
staan.
1. Fysieke ergonomie houdt rekening met de menselijke anatomie, antropometrie, fysiologie, biomechanica in
relatie tot de fysieke activiteit. Relevante topics zijn:
a. Werkhoudingen, manueel hanteren van lasten → pakjes bezorgers moeten veel lasten dragen en
hoe doen ze dit het best.
b. Repetitieve bewegingen → een persoon kan maar een beperkt aantal repetitieve bewegingen
uitvoeren voordat ze last krijgen.
c. Werk gerelateerde musculoskeletale klachten → vaak door slecht afgestelde werkomgeving.
d. Werkplekinrichting, veiligheid en gezondheid → bij Colruyt altijd staand werken aan de kassa en
zware lasten overzetten, niet goed over nagedacht dus.
2. Cognitieve ergonomie bestudeert de mentale processen zoals perceptie, geheugen, denken en motorische
reacties in de interactie tussen mens en systeem: relevante topics zijn:
a. Mentale werkbelasting.
b. Mens-computer interactie → handleiding bij het aankopen van een nieuwe pc.
c. Menselijke betrouwbaarheid → wat ze jou zeggen moet correct zijn.
d. Stress en training → je werk moet een aangename werksfeer zijn.
1
,Cognitieve ergonomie
• Vb. tarief kinebehandeling:
• Tarief per behandeling: indien je geconventioneerd ben kan je best zeggen dat je geconventioneerd bent
en een link naar het Riziv aangezien die tarieven iedere 3 maanden veranderen. Indien je niet
geconventioneerd bent, best wel tarieven op site zetten aangezien je ze toch niet iedere 3 maanden je
tarief gaat aanpassen.
• Info terugbetaling: na elke behandeling, na x aantal beurten.
• Manier van betalen (cash/bankkaart/overschrijving) → altijd zorgen dat je een papier van
schuldbekentenis hebt: wanneer een patiënt niet kan betalen dan kan je dat geld terugvorderen, anders
zal je u geld waarschijnlijk nooit zien.
• Wanneer (vooraf, onmiddellijk na behandeling, na x behandelingen).
• Groepspraktijk = tarief per specialiteit vermelden.
3. Organisatie ergonomie focust op het optimaliseren van socio-technische systemen zoals
organisatiestructuren en -processen. Onderwerpen zijn:
a. Ontwerpen van werkplekken en -tijden.
b. Teamwork, participatieve ergonomie.
c. Telewerken en kwaliteitszorg.
“Ergonomie streeft naar het zodanig ontwerpen en/of verbeteren van gebruiksvoorwerpen, technische systemen,
onderzoeken van taken en bewegingen… waardoor veiligheid, gezondheid, comfort en het doeltreffend
functioneren van mensen wordt bevorderd.”
De plaats van de kinesitherapie binnen de ergonomie?
Afhankelijk van doelgroep andere oplossingen stoelen.
Afstellen van een werkplek → idewe!
2
, Nodige kennis
• Een ergonoom wordt verondersteld een goede (grondige?) kennis te bezitten van:
o De anatomie/kinesiologie.
o De biometrie/antropometrie.
o De biomechanica.
o De inspanningsfysiologie.
o De electromyografie.
o De statistiek.
o De psychologie
o De epidemiologie/enquêtering.
Doel
=> Humanisering van de arbeid.
=> Verhogen van het welzijn.
Onderwerp
Mens-arbeidssysteem
Domeinen
• Productergonomie.
• Conceptuele ergonomie.
• Omgeving ergonomie.
• Organisatorische ergonomie.
• Cognitieve ergonomie.
• Correctieve ergonomie.
ARBEIDSBELASTING
Onderzoeksmethode
Arbeidsbelasting = proces waarin responsen in het lichaam worden opgeroepen door de taak “arbeid” te
verrichten
=> Belastende factoren: de last van een pakje.
=> Belastingsverschijnselen: je heft veel pakjes en dit zijn de verschijnselen die dan gaan opkomen.
Belastende factoren of uitwendige belasting
• Fysieke belasting:
o Kracht.
o Dynamische/statische spierarbeid.
o Duur.
o Frequentie.
o Last.
o Werkhoudingen.
o Afmetingen.
• Mentale – psychische belasting:
o Werkdruk.
o Werkrelatie (collega’s, hiërarchie).
o Werkinhoud.
o Mogelijkheid tot zelfregulatie.
3
LES 1 ERGONOMIE (les 1) 25 SEPTEMBER 2019
PPT 1 – ERGONOMIE
Mondeling examen: 1 vraag uit PPT + 1 denkvraag adhv casus.
Waarom… & wat is ergonomie?
Ergonomie is alles dat inspeelt op het menselijk lichaam. Vb. een stoel. Anderzijds wordt ergonomie ook gebruikt
door schilder, visueel aspect of alles klopt (verhouding lichaam vs. object).
Definitie ergonomie
• De IEA (International Ergonomics Association) definitie:
o “Ergonomie (of human factors) is de wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met het
begrijpen van de interactie tussen de mens en andere elementen van een systeem. Het is het beroep
dat de theorie, principes, gegevens en methodes toepast om zo te ontwerpen dat het menselijk
welzijn en de globale prestatie van het systeem geoptimaliseerd wordt.”
• Drie specialisatiedomeinen afgebakend:
o Fysieke ergonomie: rechtstreeks met menselijk lichaam zoals stoel die je moet afstellen of
keukenblad.
o Cognitieve ergonomie vb. om lokaal te vinden. Onmiddellijk het kunnen begrijpen en verstaan. Hier
vallen websites ook nog onder. In een praktijk moet uithangen het tarief, de verzekering… (idem
moet dit ook op website staan).
o Organisatie ergonomie: in een aula staat het spreekblok voor het scherm, dit is niet goed gedaan →
organisatie ergonomie niet over nagedacht. Idem in keukens waar spoelbak en kookplaat niet logisch
staan.
1. Fysieke ergonomie houdt rekening met de menselijke anatomie, antropometrie, fysiologie, biomechanica in
relatie tot de fysieke activiteit. Relevante topics zijn:
a. Werkhoudingen, manueel hanteren van lasten → pakjes bezorgers moeten veel lasten dragen en
hoe doen ze dit het best.
b. Repetitieve bewegingen → een persoon kan maar een beperkt aantal repetitieve bewegingen
uitvoeren voordat ze last krijgen.
c. Werk gerelateerde musculoskeletale klachten → vaak door slecht afgestelde werkomgeving.
d. Werkplekinrichting, veiligheid en gezondheid → bij Colruyt altijd staand werken aan de kassa en
zware lasten overzetten, niet goed over nagedacht dus.
2. Cognitieve ergonomie bestudeert de mentale processen zoals perceptie, geheugen, denken en motorische
reacties in de interactie tussen mens en systeem: relevante topics zijn:
a. Mentale werkbelasting.
b. Mens-computer interactie → handleiding bij het aankopen van een nieuwe pc.
c. Menselijke betrouwbaarheid → wat ze jou zeggen moet correct zijn.
d. Stress en training → je werk moet een aangename werksfeer zijn.
1
,Cognitieve ergonomie
• Vb. tarief kinebehandeling:
• Tarief per behandeling: indien je geconventioneerd ben kan je best zeggen dat je geconventioneerd bent
en een link naar het Riziv aangezien die tarieven iedere 3 maanden veranderen. Indien je niet
geconventioneerd bent, best wel tarieven op site zetten aangezien je ze toch niet iedere 3 maanden je
tarief gaat aanpassen.
• Info terugbetaling: na elke behandeling, na x aantal beurten.
• Manier van betalen (cash/bankkaart/overschrijving) → altijd zorgen dat je een papier van
schuldbekentenis hebt: wanneer een patiënt niet kan betalen dan kan je dat geld terugvorderen, anders
zal je u geld waarschijnlijk nooit zien.
• Wanneer (vooraf, onmiddellijk na behandeling, na x behandelingen).
• Groepspraktijk = tarief per specialiteit vermelden.
3. Organisatie ergonomie focust op het optimaliseren van socio-technische systemen zoals
organisatiestructuren en -processen. Onderwerpen zijn:
a. Ontwerpen van werkplekken en -tijden.
b. Teamwork, participatieve ergonomie.
c. Telewerken en kwaliteitszorg.
“Ergonomie streeft naar het zodanig ontwerpen en/of verbeteren van gebruiksvoorwerpen, technische systemen,
onderzoeken van taken en bewegingen… waardoor veiligheid, gezondheid, comfort en het doeltreffend
functioneren van mensen wordt bevorderd.”
De plaats van de kinesitherapie binnen de ergonomie?
Afhankelijk van doelgroep andere oplossingen stoelen.
Afstellen van een werkplek → idewe!
2
, Nodige kennis
• Een ergonoom wordt verondersteld een goede (grondige?) kennis te bezitten van:
o De anatomie/kinesiologie.
o De biometrie/antropometrie.
o De biomechanica.
o De inspanningsfysiologie.
o De electromyografie.
o De statistiek.
o De psychologie
o De epidemiologie/enquêtering.
Doel
=> Humanisering van de arbeid.
=> Verhogen van het welzijn.
Onderwerp
Mens-arbeidssysteem
Domeinen
• Productergonomie.
• Conceptuele ergonomie.
• Omgeving ergonomie.
• Organisatorische ergonomie.
• Cognitieve ergonomie.
• Correctieve ergonomie.
ARBEIDSBELASTING
Onderzoeksmethode
Arbeidsbelasting = proces waarin responsen in het lichaam worden opgeroepen door de taak “arbeid” te
verrichten
=> Belastende factoren: de last van een pakje.
=> Belastingsverschijnselen: je heft veel pakjes en dit zijn de verschijnselen die dan gaan opkomen.
Belastende factoren of uitwendige belasting
• Fysieke belasting:
o Kracht.
o Dynamische/statische spierarbeid.
o Duur.
o Frequentie.
o Last.
o Werkhoudingen.
o Afmetingen.
• Mentale – psychische belasting:
o Werkdruk.
o Werkrelatie (collega’s, hiërarchie).
o Werkinhoud.
o Mogelijkheid tot zelfregulatie.
3
