BIOPSYCHOSOCIALE PIJNBEHANDELING EN FYSISCHE APPLICATIES HOC
LES 1 WOENSDAG 25 SEPTEMBER 2019
PPT 1 INLEIDING & BEHANDELPRINCIPES
We focussen verder op de lessen van chronische pijnklachten (neurofysiologie 2bare). Chronische pijn is het
grootste probleem binnen de gezondheidszorg in de westerse samenleving. De regio’s waar we geen cijfers over
hebben, daar is het gewoon niet gedocumenteerd.
Het is ook het duurste probleem. In dit domein is er gigantische winst te boeken in de gezondheidszorg.
Gigantische kostenbesparing zou zijn om oudere mensen met knieproblemen door te sturen naar de kine en niet
te opteren voor een artroscopie. Het gaat niet alleen over kostenbesparing, maar ook over evidence based. Geen
operatie, maar geschikte biopsychosociale pijnbehandeling zal vee betere resultaten hebben voor de patiënt.
De levenskwaliteit heeft ook te maken met geld, aangezien mensen met chronische klachten minder productief
zijn op het werk en dat kan dan leiden tot problemen op financieel niveau.
1
,Chronische pijn heeft een verband met vroegere sterfte. Mensen met aanhoudende pijnklachten en verspreide
pijnklachten zijn zogezegd 6 jaar ouder dan ze zijn. Met iedere 10 jaar van chronische pijn, is er 1 levensjaar minder.
De gereduceerde levensverwachting bij mensen met chronische pijn komt ook omdat e meer kans hebben op
kanker en hart- en vaatziekten. Mensen met chronische pijn én kanker zullen sneller sterven dan gezonde mensen
die kanker krijgen.
Levensfactoren spelen ook mee: roken, levensstijl, activiteitsniveau.
Aanleren om levensstijlfactoren van patiënten met chronische pijn kunnen aanpakken en verbeteren. We gaan
niet zoeken naar de oorzaak in de weefsels want dit is alleen verloren tijd en kostelijk en dat gaat niet leiden tot
een verbetering van de levensstijl van de patiënt. Mensen zonder chronische pijn motiveren om meer actief te
zijn, is al moeilijk. Laat staan patiënten met chronische pijn, aangezien meer bewegen = meer pijn.
Waarom slaap en stress een grote rol spelen in het onderhouden van chronische pijn.
2
,Het gaat hier niet alleen over de volwassen levensgroep, maar ook over de geriatrische populatie (65+), waar
chronische pijn nog vaker voorkomt en het nog moeilijker is om met hun te werken indien er cognitieve
achteruitgang bij komt kijken. Eveneens komt het ook steeds meer en meer voor in de jongere populatie (tot 18
jaar). Bij kinderen moeten we niet per se hun behandelen, maar de ouders aangezien zij de grootste invloed
hebben op het kind.
Wat we hier leren is gericht op volwassenen, maar veel van die principes kan je toepassen bij kinderen. Het gaat
voornamelijk om het gedrag van de patiënt. De overtuiging en perceptie van de patiënt bepaalt hoe ze zich gaan
gedragen in het ADL.
Chronische pijn is een slechte term want het heeft een hele negatieve connotatie. De patiënt gaat daardoor
denken dat het voor de rest van hun leven is, of ten minste voor een decennium.
Tijdlijn altijd navragen: wat verwacht de patiënt dat er in de toekomst gaat gebeuren.
Alternatief voor chronische pijn: tijdelijke pijn → het geeft al aan dat het niet eeuwig gaat duren, misschien iets
te positief want dan denken ze dat we de pijn gaan wegnemen. Uit onderzoek blijkt dat we de klachten kunnen
verbeteren, maar eigenlijk nooit volledig afnemen. Aanhoudende pijnklachten kan je ook gebruiken, is ook nog
negatief, maar beter dan chronische pijn. Je geeft hierdoor een nocebo-boodschap. Communicatie is heel
belangrijk bij chronische pijnpatiënten.
Nocebo-effect: direct zeggen aan patiënt dat hij mogelijks moet geopereerd worden (worstcasescenario), en na
een paar weken blijkt dat het toch niet nodig is.
Standaard in de anamnese wordt er bevraagd of de patiënt rookt. Waarom vragen we dat? Als de patiënt rookt,
weigert hij om genoeg te investeren in hun eigen welzijn, waardoor ze waarschijnlijk ook minder therapietrouw
gaan zijn. Je kan dus best alle levensstijlfactoren bevragen zodat je al een beeld gaat krijgen in welke mate de
patiënt zichzelf verzorgt en dus of de therapie zal aanslaan of niet.
Ieder van de beschreven therapieën hebben een bewezen effect, alleen zijn de van korte duur en niet van lange
duur. Het afgelopen jaar is de wet rond kinesitherapie aangepast waardoor dry needling en acupunctuur is erkend
als kinesitherapeutische therapie. Alleen is er weinig controle hierop. Als kine mag je alleen oppervlakkig werken
en niet in het lichaam gaan van de patiënt, dus eigenlijk zou je dan acupunctuur en dry needling niet mogen
uitvoeren. Je zou het kunnen scheiden door 2 praktijken te hebben. Aangezien er weinig controle is, zou je het
samen kunnen doen, maar als er dan iets misloopt, ben je in fout. Je kan die therapieën best niet uitvoeren in het
kader als zijnde ‘kinesitherapeut’.
3
, Meestal zien we met die therapieën dat ze op korte termijn werken. Dit is op zich niet erg omdat er veel mindere
risico’s zijn dan operatief. Op korte termijn resulteren ze in pijnstillende effecten, en voorkomen herstel op lange
termijn. Dit komt omdat de patiënt tevreden is dat het probleem van de buitenkant aangepakt kan worden en er
niet invasief gewerkt moet worden. Passieve coping: ik heb tandpijn en de tandarts gaat het oplossen zonder dat
je er zelf iets voor moet doen. Bij chronische pijn werkt dit niet. We moeten de therapieën kaderen in het groter
plan en onze communicatie anders aanpakken. De therapieën kunnen dus zeker gebruikt worden voor korte
termijn pijnstillend te werken in het lange termijnplan. Je zou dan evengoed kunnen zeggen dat de patiënt moet
gaan roken, aangezien dat dit ook pijnstillend gaat werken ook al heeft die persoon nooit gerookt, maar dit is geen
goed idee.
We weten niet exact wie het verste staat (ergotherapeut, artsen, kinesitherapeut, psycholoog).
We zijn gaan kijken naar universiteiten in Vlaanderen en Nederland. De richtlijn omtrent activiteit adviezen aan
patiënten: in het tweede jaar adviseert slechts 36% dat ze moeten actief zijn. In het vierde jaar verbetert dit wel.
Idem voor de vraag of de patiënten best even stoppen met werken en thuisblijven.
4
LES 1 WOENSDAG 25 SEPTEMBER 2019
PPT 1 INLEIDING & BEHANDELPRINCIPES
We focussen verder op de lessen van chronische pijnklachten (neurofysiologie 2bare). Chronische pijn is het
grootste probleem binnen de gezondheidszorg in de westerse samenleving. De regio’s waar we geen cijfers over
hebben, daar is het gewoon niet gedocumenteerd.
Het is ook het duurste probleem. In dit domein is er gigantische winst te boeken in de gezondheidszorg.
Gigantische kostenbesparing zou zijn om oudere mensen met knieproblemen door te sturen naar de kine en niet
te opteren voor een artroscopie. Het gaat niet alleen over kostenbesparing, maar ook over evidence based. Geen
operatie, maar geschikte biopsychosociale pijnbehandeling zal vee betere resultaten hebben voor de patiënt.
De levenskwaliteit heeft ook te maken met geld, aangezien mensen met chronische klachten minder productief
zijn op het werk en dat kan dan leiden tot problemen op financieel niveau.
1
,Chronische pijn heeft een verband met vroegere sterfte. Mensen met aanhoudende pijnklachten en verspreide
pijnklachten zijn zogezegd 6 jaar ouder dan ze zijn. Met iedere 10 jaar van chronische pijn, is er 1 levensjaar minder.
De gereduceerde levensverwachting bij mensen met chronische pijn komt ook omdat e meer kans hebben op
kanker en hart- en vaatziekten. Mensen met chronische pijn én kanker zullen sneller sterven dan gezonde mensen
die kanker krijgen.
Levensfactoren spelen ook mee: roken, levensstijl, activiteitsniveau.
Aanleren om levensstijlfactoren van patiënten met chronische pijn kunnen aanpakken en verbeteren. We gaan
niet zoeken naar de oorzaak in de weefsels want dit is alleen verloren tijd en kostelijk en dat gaat niet leiden tot
een verbetering van de levensstijl van de patiënt. Mensen zonder chronische pijn motiveren om meer actief te
zijn, is al moeilijk. Laat staan patiënten met chronische pijn, aangezien meer bewegen = meer pijn.
Waarom slaap en stress een grote rol spelen in het onderhouden van chronische pijn.
2
,Het gaat hier niet alleen over de volwassen levensgroep, maar ook over de geriatrische populatie (65+), waar
chronische pijn nog vaker voorkomt en het nog moeilijker is om met hun te werken indien er cognitieve
achteruitgang bij komt kijken. Eveneens komt het ook steeds meer en meer voor in de jongere populatie (tot 18
jaar). Bij kinderen moeten we niet per se hun behandelen, maar de ouders aangezien zij de grootste invloed
hebben op het kind.
Wat we hier leren is gericht op volwassenen, maar veel van die principes kan je toepassen bij kinderen. Het gaat
voornamelijk om het gedrag van de patiënt. De overtuiging en perceptie van de patiënt bepaalt hoe ze zich gaan
gedragen in het ADL.
Chronische pijn is een slechte term want het heeft een hele negatieve connotatie. De patiënt gaat daardoor
denken dat het voor de rest van hun leven is, of ten minste voor een decennium.
Tijdlijn altijd navragen: wat verwacht de patiënt dat er in de toekomst gaat gebeuren.
Alternatief voor chronische pijn: tijdelijke pijn → het geeft al aan dat het niet eeuwig gaat duren, misschien iets
te positief want dan denken ze dat we de pijn gaan wegnemen. Uit onderzoek blijkt dat we de klachten kunnen
verbeteren, maar eigenlijk nooit volledig afnemen. Aanhoudende pijnklachten kan je ook gebruiken, is ook nog
negatief, maar beter dan chronische pijn. Je geeft hierdoor een nocebo-boodschap. Communicatie is heel
belangrijk bij chronische pijnpatiënten.
Nocebo-effect: direct zeggen aan patiënt dat hij mogelijks moet geopereerd worden (worstcasescenario), en na
een paar weken blijkt dat het toch niet nodig is.
Standaard in de anamnese wordt er bevraagd of de patiënt rookt. Waarom vragen we dat? Als de patiënt rookt,
weigert hij om genoeg te investeren in hun eigen welzijn, waardoor ze waarschijnlijk ook minder therapietrouw
gaan zijn. Je kan dus best alle levensstijlfactoren bevragen zodat je al een beeld gaat krijgen in welke mate de
patiënt zichzelf verzorgt en dus of de therapie zal aanslaan of niet.
Ieder van de beschreven therapieën hebben een bewezen effect, alleen zijn de van korte duur en niet van lange
duur. Het afgelopen jaar is de wet rond kinesitherapie aangepast waardoor dry needling en acupunctuur is erkend
als kinesitherapeutische therapie. Alleen is er weinig controle hierop. Als kine mag je alleen oppervlakkig werken
en niet in het lichaam gaan van de patiënt, dus eigenlijk zou je dan acupunctuur en dry needling niet mogen
uitvoeren. Je zou het kunnen scheiden door 2 praktijken te hebben. Aangezien er weinig controle is, zou je het
samen kunnen doen, maar als er dan iets misloopt, ben je in fout. Je kan die therapieën best niet uitvoeren in het
kader als zijnde ‘kinesitherapeut’.
3
, Meestal zien we met die therapieën dat ze op korte termijn werken. Dit is op zich niet erg omdat er veel mindere
risico’s zijn dan operatief. Op korte termijn resulteren ze in pijnstillende effecten, en voorkomen herstel op lange
termijn. Dit komt omdat de patiënt tevreden is dat het probleem van de buitenkant aangepakt kan worden en er
niet invasief gewerkt moet worden. Passieve coping: ik heb tandpijn en de tandarts gaat het oplossen zonder dat
je er zelf iets voor moet doen. Bij chronische pijn werkt dit niet. We moeten de therapieën kaderen in het groter
plan en onze communicatie anders aanpakken. De therapieën kunnen dus zeker gebruikt worden voor korte
termijn pijnstillend te werken in het lange termijnplan. Je zou dan evengoed kunnen zeggen dat de patiënt moet
gaan roken, aangezien dat dit ook pijnstillend gaat werken ook al heeft die persoon nooit gerookt, maar dit is geen
goed idee.
We weten niet exact wie het verste staat (ergotherapeut, artsen, kinesitherapeut, psycholoog).
We zijn gaan kijken naar universiteiten in Vlaanderen en Nederland. De richtlijn omtrent activiteit adviezen aan
patiënten: in het tweede jaar adviseert slechts 36% dat ze moeten actief zijn. In het vierde jaar verbetert dit wel.
Idem voor de vraag of de patiënten best even stoppen met werken en thuisblijven.
4
